Cần thêm 1,8 triệu nhà đầu tư để mở rộng quy mô ngành quỹ

Ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc FiinGroup.

Mở rộng đầu tư từ những khoản tích lũy nhỏ

Chia sẻ tại Hội thảo “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”, tổ chức ngày 22/9 trong khuôn khổ Vietnam Fund Awards 2026, ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc FiinGroup cho biết, ngành quản lý quỹ Việt Nam đã hình thành nền tảng ban đầu với 43 công ty quản lý quỹ, 141 quỹ đầu tư chứng khoán và hơn 700.000 nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu khoảng 2,5 triệu nhà đầu tư vào năm 2030, quy mô nhà đầu tư phải tăng khoảng 3,6 lần so với hiện nay, tương đương thu hút thêm gần 1,8 triệu người.

Từ kinh nghiệm quốc tế, Tổng Giám đốc FiinGroup cho biết, tại Ấn Độ, người dân có thể bắt đầu đầu tư định kỳ với số tiền quy đổi tương đương khoảng 80.000-150.000 đồng mỗi tháng. Mức đầu tư thấp giúp sản phẩm quỹ tiếp cận nhiều nhóm thu nhập hơn và từng bước hình thành thói quen tích lũy dài hạn.

“Nếu nói một cách gần gũi, số tiền đầu tư có thể tương đương một cốc trà đá mỗi ngày”, ông Hiệu ví dụ.

Việt Nam hiện có khoảng 50 triệu lao động có việc làm và thu nhập. Theo ông Hiệu, nếu các sản phẩm quỹ được thiết kế với giá trị đầu tư ban đầu thấp, người lao động có thể dành một phần nhỏ thu nhập hằng tháng để tích lũy thông qua các tổ chức quản lý chuyên nghiệp.

“Giá trị ban đầu không quan trọng bằng việc tạo ra hành vi, thói quen đầu tư và tích lũy chuyên nghiệp, lâu dài”, Tổng Giám đốc FiinGroup nhấn mạnh.

Cách tiếp cận này cũng góp phần chuyển dịch nhà đầu tư cá nhân từ giao dịch ngắn hạn sang tích lũy dài hạn, từ tự đưa ra quyết định sang ủy thác cho tổ chức chuyên nghiệp. Dòng tiền nhỏ nhưng được duy trì đều đặn có thể tạo thành nguồn vốn ổn định cho thị trường.

Để mở rộng cơ sở nhà đầu tư, ông Hiệu cho rằng sản phẩm quỹ phải “bình dân” hơn, dễ tiếp cận, dễ phân tích và dễ so sánh. Nhà đầu tư cũng cần được cung cấp đầy đủ thông tin về hiệu quả, chi phí, mức độ rủi ro và khả năng thanh khoản của từng loại sản phẩm.

Mục tiêu lớn đòi hỏi cách tiếp cận mới

Dữ liệu của FiinGroup cho thấy, tổng giá trị tài sản ròng của 141 quỹ đầu tư chứng khoán đạt khoảng 92.659 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tương đương gần 0,7% GDP.

Trong đó, 80 quỹ mở quản lý khoảng 56.000 tỷ đồng; 20 quỹ ETF quản lý khoảng 24.000 tỷ đồng; 40 quỹ thành viên và quỹ đóng quản lý khoảng 12.000 tỷ đồng. Một quỹ đầu tư bất động sản có tài sản ròng khoảng 53,3 tỷ đồng.

Toàn cảnh Hội thảo “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”.

NAV ngành quỹ đã tăng khoảng 2,8 lần so với năm 2019, song vẫn còn khoảng cách lớn so với mục tiêu đạt 5% GDP vào năm 2030, tương đương khoảng 858.000 tỷ đồng theo tính toán của FiinGroup. Như vậy, quy mô tài sản ròng phải tăng hơn 9 lần trong những năm tới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành quản lý quỹ cần đồng thời mở rộng số lượng sản phẩm, cơ sở nhà đầu tư và nguồn tiền đầu tư định kỳ. Từ hơn 700.000 người hiện nay lên khoảng 2,5 triệu nhà đầu tư vào năm 2030, quy mô khách hàng phải tăng khoảng 3,6 lần.

“Nếu muốn đạt quy mô khoảng 2,5 triệu nhà đầu tư, ngành quỹ cần một cách tiếp cận mới”, ông Nguyễn Hữu Hiệu nhận định.

Theo Tổng Giám đốc FiinGroup, thay đổi đầu tiên nằm ở cách thiết kế sản phẩm. Thay vì tập trung vào nhóm khách hàng có vốn lớn, các quỹ có thể hạ mức đầu tư ban đầu, cho phép góp những khoản tiền nhỏ và duy trì đều đặn hằng tháng. Sản phẩm cũng cần dễ hiểu, dễ so sánh, gắn với từng mục tiêu tài chính như tích lũy hưu trí, giáo dục, mua nhà hoặc đầu tư dài hạn.

Cách tiếp cận thứ hai là mở rộng hệ thống phân phối trên nền tảng số. Hành trình từ tìm hiểu sản phẩm, mở tài khoản, xác thực thông tin, lựa chọn quỹ, góp vốn định kỳ đến theo dõi danh mục cần được đơn giản hóa và kết nối xuyên suốt. Khi quy trình thuận tiện hơn, đầu tư qua quỹ có thể tiếp cận rộng hơn tới nhóm người lao động có thu nhập ổn định nhưng chưa từng tham gia thị trường.

Bên cạnh đó, các sản phẩm cần được phân phối qua nhiều kênh, từ công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán, ngân hàng đến các đại lý và nền tảng đầu tư trực tuyến. Việc mở rộng điểm tiếp cận giúp giảm sự phụ thuộc vào phương thức tư vấn, phân phối truyền thống và đưa chứng chỉ quỹ đến gần hơn với nhà đầu tư ở nhiều nhóm thu nhập, khu vực khác nhau.

Cách tiếp cận mới cũng đòi hỏi thông tin về hiệu quả đầu tư, chi phí, mức độ rủi ro và khả năng thanh khoản phải được trình bày rõ ràng, thống nhất. Nhà đầu tư cần có chuẩn tham chiếu để so sánh các quỹ trước khi lựa chọn, thay vì chỉ dựa vào mức sinh lời ngắn hạn hoặc hoạt động quảng bá.

Ở phía công ty quản lý quỹ, quy mô khách hàng tăng nhanh sẽ tạo áp lực lớn lên hệ thống vận hành. Các quy trình mở tài khoản, giao dịch, tính NAV, kiểm soát tuân thủ và báo cáo cần được số hóa, kết nối trên cùng một luồng dữ liệu. Đây là điều kiện để doanh nghiệp mở rộng quy mô mà không làm gia tăng tương ứng chi phí và rủi ro vận hành.

Theo ông Hiệu, mục tiêu 2,5 triệu nhà đầu tư vì vậy không đơn thuần là bài toán tăng số tài khoản. Trọng tâm là hình thành thói quen tích lũy định kỳ, giúp người dân tiếp cận sản phẩm đầu tư chuyên nghiệp bằng những khoản tiền phù hợp với thu nhập và duy trì trong thời gian dài.