Phát hành trái phiếu doanh nghiệp giảm, áp lực đáo hạn tăng

Ảnh minh họa.

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp giảm

Theo báo cáo thị trường tiền tệ và trái phiếu tuần 2–6/11/2026 của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 10 đạt 35.901 tỷ đồng, giảm từ 75.961 tỷ đồng trong tháng 9 xuống còn 35.901 tỷ đồng, bằng khoảng 47% tháng trước. Hoạt động phát hành giảm trong bối cảnh lãi suất trái phiếu của các nhóm doanh nghiệp vẫn duy trì ở mức cao.

Cơ cấu phát hành tiếp tục tập trung chủ yếu ở nhóm ngân hàng. Trong tháng 10, các ngân hàng phát hành 30.279 tỷ đồng, chiếm 84% tổng giá trị phát hành. Tuy nhiên, tính chung 10 tháng năm 2026, lượng trái phiếu ngân hàng phát hành vẫn thấp hơn 27% so với cùng kỳ năm trước.

Mặt bằng lãi suất phát hành cho thấy chi phí huy động vốn qua kênh trái phiếu vẫn ở mức đáng kể. Theo BVSC, lãi suất phát hành của nhóm ngân hàng dao động khoảng 8–9,6%/năm, trong khi nhóm bất động sản ở mức 11–12,5%/năm. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp chưa có sự cải thiện rõ rệt.

Diễn biến trong tuần đầu tháng 11 tiếp tục cho thấy sự trầm lắng của thị trường. Trong tuần 2–6/11, không có đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp mới, trong khi giá trị mua lại đạt 445 tỷ đồng, khiến phát hành ròng âm 445 tỷ đồng.

Khoảng 230.000 tỷ đồng trái phiếu dự kiến đáo hạn trong 12 tháng tới

Bên cạnh sự suy giảm của hoạt động phát hành, nghĩa vụ thanh toán trái phiếu trong thời gian tới là vấn đề cần lưu ý. Theo một số ước tính được BVSC dẫn lại, lượng trái phiếu doanh nghiệp dự kiến đáo hạn trong 12 tháng tới vào khoảng 230.000 tỷ đồng, cao hơn mức 169.000 tỷ đồng đáo hạn lũy kế trong 12 tháng gần đây.

Chênh lệch giữa hai mức này cho thấy áp lực cân đối vốn và dòng tiền của doanh nghiệp có thể gia tăng trong thời gian tới. Trong khi nguồn vốn huy động qua phát hành mới chưa cải thiện, chi phí phát hành vẫn ở mức cao, khả năng thu xếp nguồn vốn thanh toán trái phiếu đến hạn sẽ là vấn đề đáng chú ý đối với các tổ chức phát hành.

Áp lực này diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng có dấu hiệu căng trở lại. Trong tuần 2–6/11, Ngân hàng Nhà nước hút ròng 4.013 tỷ đồng trên kênh thị trường mở. Dù vậy, riêng phiên cuối tuần, cơ quan điều hành đã bơm ròng 13.622 tỷ đồng. Lãi suất liên ngân hàng qua đêm ngày 6/11 ở mức 6,07%, tăng 0,28 điểm phần trăm so với ngày 30/10.

Để hỗ trợ thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước thực hiện hoán đổi ngoại tệ 2 tỷ USD với kỳ hạn 182 ngày, tương đương tối đa khoảng 48.789 tỷ đồng. Cơ quan này cũng thông báo mua USD giao ngay định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần, bắt đầu từ ngày 11/11, nhưng chưa công bố quy mô cụ thể.

Theo BVSC, việc mua USD giao ngay có thể góp phần cải thiện thanh khoản VND và hạn chế áp lực tăng lãi suất. Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào lượng ngoại tệ các tổ chức tín dụng bán ra và nhu cầu điều tiết thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước.

Trái phiếu Chính phủ duy trì tiến độ huy động

Ở phân khúc trái phiếu Chính phủ, hoạt động đấu thầu trong tuần đầu tháng 11 tiếp tục ghi nhận tỷ lệ trúng thầu cao. Tại phiên đấu thầu ngày 4/11, Kho bạc Nhà nước gọi thầu 12.500 tỷ đồng và huy động thành công 10.804 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ trúng thầu 86,43%.

Nhu cầu đặt thầu tập trung ở kỳ hạn 5 năm, với khối lượng đăng ký gấp 3,4 lần lượng gọi thầu. Lãi suất trúng thầu kỳ hạn 5 năm và 10 năm lần lượt ở mức 4,27% và 4,43%/năm, không thay đổi so với lần trúng thầu gần nhất.

Lũy kế đến ngày 6/11, Kho bạc Nhà nước đã phát hành 379.227 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, đạt 94,8% kế hoạch huy động 400.000 tỷ đồng năm 2026. Khối lượng còn lại cần huy động khoảng 20.773 tỷ đồng. Trên thị trường thứ cấp, lợi suất trái phiếu Chính phủ đi ngang, duy trì ở vùng cao nhất kể từ đầu năm 2023.

Theo kế hoạch, ngày 11/11, Kho bạc Nhà nước dự kiến gọi thầu 7.500 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, gồm 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 5 năm, 5.000 tỷ đồng kỳ hạn 10 năm, 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 15 năm và 500 tỷ đồng kỳ hạn 30 năm.

Như vậy, trong khi tiến độ huy động vốn qua kênh trái phiếu Chính phủ đã đạt gần kế hoạch năm, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đối mặt với sự suy giảm phát hành và áp lực đáo hạn trong thời gian tới. Khả năng thu xếp nguồn tiền thanh toán sẽ là vấn đề đáng chú ý đối với các tổ chức phát hành, nhất là những doanh nghiệp có lượng trái phiếu đến hạn lớn.