4 nhóm ưu tiên để hiện thực hóa mục tiêu thu hút 300 tỷ USD vốn đầu tư

Từ góc nhìn của một người trực tiếp kết nối các dòng vốn quốc tế với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước, bà Lê Hoàng Uyên Vy, Chủ tịch Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA), Giám đốc điều hành DO Ventures, đã có những chia sẻ thẳng thắn, đề xuất các giải pháp mang tính thực thi cao nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Bà Lê Hoàng Uyên Vy Chủ tịch Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân, Giám đốc điều hành DO Ventures

Phóng viên: Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA) vừa phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) của Bộ Tài chính tổ chức thành công Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026). Từ dư âm sự kiện này, bà đánh giá như thế nào về môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam, đâu sẽ là điểm hấp dẫn các doanh nghiệp đầu tư quốc tế?

Bà Lê Hoàng Uyên Vy: Sức hấp dẫn của Việt Nam hiện nay không đến từ một lợi thế đơn lẻ, mà từ sự hội tụ của 3 yếu tố bổ trợ cho nhau.

Yếu tố thứ nhất là nền tảng vĩ mô ổn định. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trong khu vực, lạm phát trong tầm kiểm soát và tỷ giá tương đối ổn định. Cùng với đó là mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và vị trí ngày càng quan trọng của Việt Nam trong quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Với nhà đầu tư, sự ổn định này là điều kiện tiên quyết, bởi họ cần một môi trường có thể dự báo được để cam kết những khoản vốn dài hạn.

Yếu tố thứ hai là con người. Một thế hệ doanh nghiệp và nhà sáng lập mới đang trưởng thành rất nhanh, với tư duy toàn cầu, khả năng ngoại ngữ tốt và sự nhạy bén với công nghệ. Nhiều người trong số họ từng học tập, làm việc ở nước ngoài và mang về những chuẩn mực quản trị quốc tế. Việt Nam cũng có lợi thế về lực lượng kỹ sư và nhân lực công nghệ dồi dào, trẻ và ham học hỏi. Đây chính là “tài sản” mà dòng vốn chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo, tìm kiếm đầu tiên khi cân nhắc một thị trường.

Yếu tố thứ ba, và tôi cho là quan trọng nhất ở thời điểm này, là quyết tâm cải cách thể chế. Điều đáng chú ý là quyết tâm đó đang được thể hiện một cách hệ thống qua một loạt nghị quyết chiến lược gần đây, từ Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Cùng với những bước tiến cụ thể như việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi, các tín hiệu này cho thấy một thông điệp nhất quán: Việt Nam đang chủ động lựa chọn dòng vốn chất lượng cao để kiến tạo năng lực cho nền kinh tế, thay vì thu hút bằng mọi giá. Đối với nhà đầu tư quốc tế, chính sự nhất quán trong định hướng chính sách mới là điều tạo dựng niềm tin bền vững.

VPCA nhận thấy một tín hiệu đáng mừng là dòng vốn tư nhân, đặc biệt là vốn đầu tư mạo hiểm và vốn cổ phần tư nhân, đang dần được nhìn nhận như một phần chính thức của bức tranh đầu tư quốc gia chứ không còn là kênh phụ. Đây là nền tảng để Việt Nam chuyển mình từ một điểm đến gia công sang điểm đến của những dòng vốn giúp tạo dựng năng lực thực sự cho nền kinh tế.

Phóng viên: Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó có đưa ra những quan điểm, định hướng mới trong việc thu hút, quản lý, sử dụng vốn đầu tư nước ngoài. Từ góc nhìn của mình, bà có bình luận gì về những định hướng mới này của Việt Nam.

Bà Lê Hoàng Uyên Vy: Nghị quyết số 10-NQ/TW mang đến một bước chuyển tư duy mà tôi nghĩ cộng đồng đầu tư đón nhận với nhiều kỳ vọng.

Điều tôi thấy đáng chú ý nhất là Nghị quyết đã mở rộng chính khái niệm kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Trước đây, khi nói tới vốn đầu tư nước ngoài, người ta thường nghĩ ngay đến doanh nghiệp FDI và các dự án sản xuất. Nghị quyết lần này nhìn rộng hơn, coi kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một khu vực kinh tế, một bộ phận cấu thành của nền kinh tế, với phạm vi bao trùm cả đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp, thị trường vốn và các thiết chế tài chính quốc tế.

Có lẽ đây là lần đầu tiên một nghị quyết của Bộ Chính trị dành dung lượng đáng kể cho đầu tư gián tiếp và thị trường vốn, đặt chúng trong cùng một chỉnh thể với FDI truyền thống thay vì nhìn nhận riêng lẻ. Với những người làm trong lĩnh vực vốn tư nhân như chúng tôi, đây là một tín hiệu rất có ý nghĩa.

Định hướng chuyển từ coi trọng quy mô sang coi trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng cũng là điều rất đáng mừng. Việc ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ, có năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng lan tỏa, thay vì chạy theo con số vốn đăng ký, chính là hướng đi tạo ra những doanh nghiệp mạnh và chuỗi giá trị mới cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, tinh thần chuyển từ quản lý đầu tư sang kiến tạo môi trường đầu tư, với trọng tâm là hoàn thiện thể chế, hạ tầng, nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phản ánh một cách tiếp cận cởi mở và thực chất. Nguyên tắc không hồi tố theo hướng bất lợi cho doanh nghiệp, ngoài những trường hợp đặc biệt về an ninh, môi trường hay sức khỏe cộng đồng, là một cam kết về tính ổn định chính sách mà nhà đầu tư dài hạn rất trân trọng.

Điều tôi mong đợi tiếp theo là quá trình thể chế hóa đồng bộ. Khi Việt Nam mở ra một chương mới về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tinh thần của Nghị quyết cần được cụ thể hóa bằng việc rà soát và điều chỉnh hệ thống pháp luật một cách nhất quán, để doanh nghiệp FDI có được môi trường vận hành thực sự thuận lợi. Trên thực tế, giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn còn những khác biệt nhất định trong hoạt động, và thu hẹp những khác biệt đó chính là cách biến định hướng của Nghị quyết thành trải nghiệm cụ thể của nhà đầu tư.

Phóng viên: Nghị quyết số 10-NQ/TW đã đặt mục tiêu đưa Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và năng lực tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Mục tiêu cụ thể là: thu hút vốn đầu tư nước ngoài đăng ký khoảng 200-300 tỷ USD (40-50 tỷ USD/năm); vốn thực hiện khoảng 150-200 tỷ USD (30-40 tỷ USD/năm). Theo bà, Việt Nam cần làm gì để đạt được các mục tiêu nói trên?

Bà Lê Hoàng Uyên Vy: Các mục tiêu này tham vọng nhưng khả thi, với điều kiện Việt Nam tập trung vào chất lượng thực thi. Tôi xin nêu 4 nhóm ưu tiên.

Thứ nhất, rà soát và điều chỉnh đồng bộ hệ thống pháp luật để tạo môi trường vận hành thực sự bình đẳng cho doanh nghiệp FDI. Hiện nay vẫn còn những khác biệt trong hoạt động giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Một ví dụ là trong lĩnh vực bán lẻ, doanh nghiệp FDI phải xin giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho từng địa điểm và thực hiện thủ tục kiểm tra nhu cầu kinh tế từ cơ sở thứ hai trở đi, một quy trình mà doanh nghiệp trong nước không phải trải qua. Khi mở ra một chương mới về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, việc rà soát để giảm những khác biệt thủ tục như vậy sẽ giúp nhà đầu tư nước ngoài hoạt động thuận lợi hơn và củng cố niềm tin vào cam kết cải cách của Việt Nam.

Thứ hai, phát triển các kênh tạo thanh khoản cho dòng vốn quốc tế, mà trọng tâm là thị trường vốn. Tôi đánh giá cao bước đi gần đây khi cơ quan quản lý đã khơi thông đường niêm yết cho doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Điều quan trọng bây giờ là thực thi hiệu quả để biến chủ trương thành một dòng doanh nghiệp FDI thực sự lên sàn, bởi hiện diện của khối này trên thị trường vẫn còn rất khiêm tốn.

Song song, việc khuyến khích và tạo thuận lợi cho lộ trình niêm yết quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI, tại các trung tâm như Singapore, Hong Kong, Tokyo hay Seoul, sẽ mở thêm những cánh cửa huy động vốn mới. Thanh khoản và các kênh thoái vốn hiệu quả chính là điều kiện để thu hút những dòng vốn lớn và chất lượng nhất.

Thứ ba, nâng cao năng lực hấp thụ của doanh nghiệp trong nước, để mục tiêu về vốn thực hiện đi cùng với năng lực thực chất. Điều này đòi hỏi đầu tư vào nhân lực chất lượng cao, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị, giúp doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung ứng và đối tác của khối FDI.

Thứ tư, đầu tư dài hạn vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Dòng vốn công nghệ cao đi theo tài năng và hạ tầng tri thức, và đây là nơi khu vực tư nhân, các quỹ đầu tư và Nhà nước cần phối hợp chặt chẽ.

VPCA hy vọng có thể đóng vai trò cầu nối giữa các quỹ và nhà đầu tư quốc tế với hệ sinh thái trong nước, và tham gia góp ý xây dựng các cơ chế thực thi phù hợp.

Diễn đàn Đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIPC Summit 2026) - sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân phối hợp tổ chức vào tháng 5/2026.

Phóng viên: Từ quá trình quan sát, nghiên cứu và nhìn nhận thực tiễn, bà có nhắn gửi thông điệp gì với các nhà đầu tư nước ngoài về môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam hiện nay.

Bà Lê Hoàng Uyên Vy: Thông điệp của tôi gồm 3 ý.

Một là, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới, nơi chúng tôi chủ động lựa chọn đối tác đồng hành dài hạn chứ không đơn thuần đón nhận dòng vốn. Nếu quý vị đang tìm kiếm một thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng, với nền tảng vĩ mô ổn định và một thế hệ doanh nghiệp giàu khát vọng, chúng tôi rất mong có cơ hội được chào đón quý vị.

Thứ hai, chúng tôi hy vọng quý vị nhìn Việt Nam không chỉ như một địa điểm chi phí thấp, mà như một nơi có thể cùng nhau xây dựng năng lực. Điều đáng quý nhất mà chúng tôi có là con người, tinh thần ham học hỏi và một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang lớn lên từng ngày. Chúng tôi tin rằng những giá trị đó sẽ được bồi đắp thêm khi có sự đồng hành của các đối tác quốc tế.

Cuối cùng, tôi muốn nói rằng: quyết tâm cải cách của Việt Nam là chân thành, và cộng đồng đầu tư tư nhân trong nước luôn sẵn lòng sát cánh cùng quý vị trên hành trình đó.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ của Bà!