Sớm chốt dữ liệu nhà, đất dôi dư để thúc xử lý trong năm 2026

Một trụ sở công dôi dư tại tỉnh Bắc Kạn (cũ) đã được đưa vào sử dụng. Ảnh Thuỳ Linh.

Bộ Tài chính vừa có Công văn số 14684/BTC-QLCS đề nghị các bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan khác ở trung ương và UBND các tỉnh, thành phố đẩy mạnh triển khai sắp xếp, bố trí, xử lý nhà, đất sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính theo chỉ đạo của Đảng, Nhà nước.

Phân cấp để đẩy nhanh xử lý tài sản

Theo Bộ Tài chính, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính đã sửa đổi, bổ sung, ban hành nhiều quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, đồng thời xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh việc xử lý nhà, đất dôi dư.

Việc triển khai các quy định này đã góp phần bảo đảm cơ sở vật chất cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị và chính quyền các cấp hoạt động theo mô hình mới, không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công. Các cơ sở nhà, đất dôi dư cũng từng bước được khai thác, xử lý, qua đó tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát tài sản.

Tuy nhiên, qua tổng hợp báo cáo và kết quả thanh tra chuyên đề của Thanh tra Chính phủ, thanh tra các bộ, cơ quan ngang bộ và thanh tra địa phương cho thấy, tiến độ sắp xếp, xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư tại một số bộ, cơ quan trung ương, tỉnh, thành phố còn chậm.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đề nghị các cơ quan, địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời khẩn trương rà soát, ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền để cụ thể hóa quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành việc khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trong năm 2026 theo yêu cầu của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Một trong những nội dung Bộ Tài chính nhấn mạnh là thực hiện đúng các quy định về phân cấp quản lý, sử dụng, xử lý tài sản công sau sắp xếp.

Đối với tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập, các quy định mới đã cụ thể hóa nguyên tắc tài sản do cấp nào quản lý thì do cấp đó quyết định, tổ chức quản lý, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Đối với tài sản kết cấu hạ tầng, hệ thống quy định hiện hành cũng xác định đối tượng được giao quản lý gắn với từng cấp quản lý, đồng thời quy định thẩm quyền giao quản lý, sử dụng, khai thác, xử lý theo hướng phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương căn cứ quy định pháp luật, các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và khả năng thực hiện của đơn vị sau sắp xếp để quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định việc quản lý, sử dụng, khai thác, sắp xếp, xử lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng.

Việc phân cấp phải bảo đảm tài sản được quản lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Cùng với phân cấp, các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương hoàn thành việc phê duyệt phương án xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Từng cơ sở phải được phân loại rõ để tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng, thu hồi, điều chuyển, chuyển giao hoặc xử lý theo các hình thức khác theo quy định.

Ưu tiên đưa nhà, đất dôi dư vào sử dụng thực chất

Bộ Tài chính yêu cầu việc sắp xếp, xử lý nhà, đất phải gắn với yêu cầu quản lý, sử dụng hiệu quả, thực chất. Trong đó, ưu tiên quỹ đất, cơ sở vật chất dôi dư cho y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, an sinh xã hội, hành chính công và các thiết chế phục vụ trực tiếp Nhân dân, cũng như các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Sau khi phương án được phê duyệt, các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương tổ chức thực hiện, khắc phục tình trạng nhà, đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc sử dụng không đúng quy định.

Đối với các trường hợp phải đấu giá, chuyển đổi công năng, xác định giá trị tài sản, chuyển giao, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể tại phụ lục kèm theo Công văn số 14684/BTC-QLCS.

Theo đó, việc đấu giá tài sản công không phải là nhà, đất được thực hiện theo pháp luật về đấu giá tài sản. Đối với đấu giá quyền sử dụng đất, việc thực hiện phải tuân thủ pháp luật đất đai sau khi nhà, đất dôi dư được thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý.

Về chuyển đổi công năng, cơ quan có tài sản công quyết định theo thẩm quyền; trường hợp chuyển đổi công năng gắn với xử lý tài sản thì thực hiện theo thẩm quyền quyết định xử lý tài sản công.

Đáng chú ý, đối với nhà, đất dôi dư được chuyển sang mục đích công cộng như vườn hoa, sân chơi, công trình phục vụ cộng đồng hoặc làm cơ sở ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khu làm việc chung hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, trường hợp công trình hiện có không phù hợp với mục đích mới thì thực hiện theo cơ chế tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

Tăng cường kiểm tra, chốt dữ liệu trước ngày 25/9

Bên cạnh yêu cầu đẩy nhanh xử lý trên thực tế, Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản công; thực hiện đầy đủ các kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra, kiểm tra để khắc phục hạn chế, thiếu sót, vi phạm trong quản lý, sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư.

Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tổ chức các đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, nhất là tại những đơn vị, địa bàn còn nhiều cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành khai thác, xử lý.

Một nhiệm vụ có thời hạn cụ thể được Bộ Tài chính đặt ra là rà soát, thống kê đầy đủ toàn bộ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp và cập nhật chính xác, kịp thời tiến độ, kết quả xử lý trên Phần mềm theo dõi, tổng hợp nhà, đất dôi dư.

Phạm vi số liệu là các cơ sở nhà, đất do cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng từ ngày 1/1/2025; không bao gồm nhà, đất của doanh nghiệp.

Theo Công văn, Bộ Tài chính sẽ chốt số liệu vào 12h ngày 25/9/2026 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trường hợp số liệu trên Phần mềm có chênh lệch với số liệu về nhà, đất dôi dư do Thanh tra Chính phủ đã tổng hợp qua các cuộc thanh tra, các bộ, cơ quan trung ương và UBND tỉnh, thành phố phải có văn bản thông tin cụ thể về lý do chênh lệch, gửi Bộ Tài chính chậm nhất ngày 25/9/2026.

Mốc thời gian này được đặt trong tổng thể yêu cầu hoàn thành khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư trong năm 2026, nhằm bảo đảm số liệu đầy đủ, chính xác, phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo và tiếp tục đôn đốc xử lý tài sản.

Việc đẩy nhanh tiến độ không chỉ nhằm giải quyết tình trạng cơ sở nhà, đất bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả sau sắp xếp, mà còn hướng tới đưa nguồn lực tài sản công vào sử dụng thực chất, phục vụ hoạt động của bộ máy mới và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.