27 cổ phiếu Việt Nam vào rổ FTSE Global All Cap: Làm gì để biến cơ hội thành lợi thế?

Cổ phiếu lọt vào rổ FTSE sẽ có thêm cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Được FTSE gọi tên mới là điểm khởi đầu

FTSE Russell vừa bổ sung 27 cổ phiếu Việt Nam vào FTSE Global All Cap, một bộ chỉ số thuộc hệ thống FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS). Nếu mở rộng sang FTSE Global Total Cap, theo BSC Research, tổng số cổ phiếu Việt Nam được bổ sung lên 117 mã, gồm 27 cổ phiếu thuộc các nhóm Large Cap, Mid Cap, Small Cap và 90 mã Micro Cap.

Con số này cho thấy sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam trong hệ thống chỉ số quốc tế đã mở rộng trên nhiều lớp vốn hóa. Nhưng phía sau danh sách 27 mã còn một câu hỏi đáng chú ý: đâu là những điều kiện để một cổ phiếu có thể góp mặt trong một bộ chỉ số toàn cầu?

FTSE Global All Cap không được xây dựng theo cách lựa chọn những doanh nghiệp được đánh giá là có triển vọng tăng trưởng tốt nhất. Theo phương pháp của FTSE Russell, cổ phiếu trước hết phải đáp ứng các điều kiện về khả năng đầu tư, sau đó được phân loại theo quy mô vốn hóa.

Trong quá trình này, quy mô, thanh khoản, free-float và giới hạn sở hữu nước ngoài là những yếu tố quan trọng. Việc một cổ phiếu có mặt trong FTSE Global All Cap trước hết cho thấy cổ phiếu đó đáp ứng những yêu cầu nhất định để nhà đầu tư có thể tiếp cận và giao dịch, chứ không phải một sự đánh giá toàn diện về chất lượng doanh nghiệp.

Đây là điểm cần phân biệt khi nhìn vào 27 mã mới. Việc được đưa vào chỉ số giúp cổ phiếu có thêm cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế, nhưng không đồng nghĩa doanh nghiệp đã có một lợi thế được duy trì mặc định. Các chỉ số được rà soát định kỳ, trong khi những điều kiện để một cổ phiếu hiện diện trong chỉ số cũng có thể thay đổi. Vì vậy, được gọi tên là một dấu mốc, nhưng chưa phải đích đến.

Khả năng tiếp cận trở thành lợi thế cạnh tranh mới

Với FTSE Russell, khả năng tiếp cận thị trường không chỉ được nhìn trên giấy tờ mà còn qua những điều kiện và bằng chứng thực tế. Trong cuộc trao đổi được LSEG đăng tải, bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách Chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương của FTSE Russell, cho biết việc phân loại thị trường gắn với đánh giá khả năng tiếp cận và mức độ vận hành thực tế.

Ở cấp độ cổ phiếu, điều này thể hiện khá rõ. Một doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhưng lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp, thanh khoản hạn chế hoặc còn những giới hạn đối với nhà đầu tư nước ngoài thì khả năng hấp thụ dòng vốn quốc tế cũng bị hạn chế.

Vì vậy, free-float và thanh khoản không chỉ là những thông số phục vụ việc xây dựng chỉ số. Với nhà đầu tư tổ chức, đây còn là điều kiện để có thể mua, bán và nắm giữ cổ phiếu với quy mô phù hợp.

Đáng chú ý, yêu cầu này không dừng lại ở thời điểm cổ phiếu được bổ sung. Trong quá trình đưa Việt Nam vào FTSE GEIS theo từng đợt, FTSE Russell vẫn rà soát các cổ phiếu đã được bổ sung. Nếu không còn đáp ứng các tiêu chí duy trì, cổ phiếu có thể bị loại theo phương pháp của chỉ số.

Duy trì quy mô và thanh khoản là điều kiện cần. Nhưng khi cổ phiếu đã được nhiều nhà đầu tư quốc tế chú ý hơn, yêu cầu đối với chính doanh nghiệp cũng cao hơn. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào khả năng mua bán cổ phiếu, mà còn quan tâm doanh nghiệp đang tăng trưởng ra sao, sử dụng vốn thế nào và có thực hiện được những gì đã cam kết hay không.

Khi đó, kết quả kinh doanh và chất lượng quản trị trở thành nền tảng để duy trì sức hấp dẫn. Công bố thông tin đầy đủ, nhất quán, kịp thời cũng giúp nhà đầu tư có cơ sở đánh giá doanh nghiệp thay vì chỉ phản ứng theo những biến động ngắn hạn của cổ phiếu. FTSE có thể tạo ra sự chú ý ban đầu, nhưng chính doanh nghiệp mới quyết định sự chú ý đó có được duy trì hay không.

Từ vị trí trong chỉ số đến giá trị dài hạn

Nếu việc vào FTSE Global All Cap giúp cổ phiếu được nhìn thấy nhiều hơn, thì bài toán tiếp theo của doanh nghiệp là biến sự chú ý đó thành niềm tin của nhà đầu tư.

Điều này bắt đầu từ cách doanh nghiệp cung cấp thông tin. Với nhóm nhà đầu tư quốc tế, thông tin đầy đủ, nhất quán và dễ tiếp cận giúp họ hiểu rõ hơn về chiến lược, kết quả kinh doanh cũng như những thay đổi có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp. Một hoạt động quan hệ nhà đầu tư chuyên nghiệp vì vậy không chỉ phục vụ việc công bố thông tin, mà còn giúp doanh nghiệp duy trì kết nối với thị trường.

Quản trị cũng trở thành một phần của câu chuyện. Khi phạm vi nhà đầu tư mở rộng, yêu cầu về minh bạch, trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền lợi cổ đông càng được chú ý. Đây không phải tiêu chí trực tiếp để FTSE lựa chọn cổ phiếu, nhưng lại là nền tảng để doanh nghiệp duy trì niềm tin sau khi hiệu ứng từ việc được đưa vào chỉ số dần lắng xuống.

Sau cùng vẫn là kết quả kinh doanh. Một cổ phiếu có thể đáp ứng các điều kiện về khả năng đầu tư, nhưng để dòng vốn dài hạn tiếp tục quan tâm, doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực tăng trưởng, tạo lợi nhuận, dòng tiền và hiệu quả sử dụng vốn.

Ở cấp độ thị trường, quá trình Việt Nam tham gia FTSE GEIS cũng tạo thêm động lực hoàn thiện hạ tầng và điều kiện tiếp cận vốn. Những cải thiện về khả năng tiếp cận và vận hành thị trường góp phần tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam kết nối rộng hơn với cộng đồng đầu tư quốc tế.

Với 27 cổ phiếu được bổ sung vào FTSE Global All Cap, cơ hội không chỉ nằm ở việc có thêm khả năng xuất hiện trong danh mục của các quỹ mô phỏng chỉ số. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp có thể tận dụng sự hiện diện đó để xây dựng mối quan hệ dài hạn hơn với thị trường vốn.

Cổ phiếu phải tiếp tục đáp ứng những yêu cầu về tính đầu tư, còn doanh nghiệp phải chứng minh được giá trị bằng kết quả kinh doanh và cách thức quản trị. Khả năng tiếp cận giúp dòng vốn tìm đến; giá trị doanh nghiệp mới là cơ sở để dòng vốn tiếp tục ở lại.

Với thị trường, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, thể chế và điều kiện tiếp cận vốn. Khi những nền tảng đó được cải thiện đồng bộ, doanh nghiệp có thêm cơ hội kết nối với nguồn vốn quốc tế, còn thị trường chứng khoán có thêm điều kiện thực hiện tốt hơn vai trò huy động và phân bổ nguồn lực.

FTSE Global All Cap có thể mở thêm cánh cửa đến dòng vốn quốc tế. Nhưng cánh cửa ấy chỉ trở thành lợi thế khi doanh nghiệp đủ năng lực giữ chân sự quan tâm của nhà đầu tư bằng kết quả kinh doanh, quản trị minh bạch và giá trị được tạo ra qua thời gian.