Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Dồn lực tăng tốc cho chặng cuối giai đoạn "nước rút"

Sau khi đã cơ bản hoàn thành công tác triển khai thu thập thông tin diện rộng của giai đoạn 1, Cục Thống kê đang tập trung cao độ cho chặng “nước rút” của quá trình thu thập thông tin cho giai đoạn 2 cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026.

Đây là thời điểm có ý nghĩa quan trọng để hoàn thiện dữ liệu, bảo đảm tính chính xác và đồng nhất trước khi chuyển sang giai đoạn tổng hợp. Theo kế hoạch sửa đổi, thời gian công bố kết quả sớm hơn 7 tháng, nên thời điểm này đòi hỏi hệ thống thống kê cần vận hành đồng bộ cả về nhân lực, công nghệ để vừa khẩn trương hoàn thành tiến độ, vừa rà soát, kiểm soát chặt chẽ chất lượng số liệu, nhằm bảo đảm thông tin được thu thập đầy đủ, chính xác, phản ánh đúng thực trạng của nền kinh tế.

Bảo đảm thu thập đầy đủ thông tin, không bỏ sót đối tượng và hoàn thành đúng thời hạn

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu ngành Thống kê đang tập trung triển khai là tiến hành rà soát toàn bộ danh sách các đơn vị điều tra, đặc biệt tập trung vào các trường hợp chưa kê khai hoặc kê khai chưa đầy đủ thông tin. Đối với các địa bàn có tiến độ chậm, lực lượng thống kê sẽ được tăng cường trực tiếp xuống cơ sở, hỗ trợ và hướng dẫn các đơn vị cung cấp thông tin hoàn thiện kê khai. Cách làm này giúp tháo gỡ kịp thời những vướng mắc phát sinh trong triển khai thực tế.

Song song với đó, vai trò của giám sát viên các cấp được đặc biệt phát huy, thường xuyên bám sát tiến độ triển khai, yêu cầu điều tra viên báo cáo tiến độ thu thập thông tin đối với từng đơn vị được phụ trách trên hệ thống quản lý điều tra của Tổng điều tra nhằm kịp thời hỗ trợ điều tra viên khi gặp những vướng mắc, khó khăn trong việc tiếp cận với người cung cấp thông tin, tránh lỗi sai hệ thống. Đây là điểm mới quan trọng, thể hiện sự chuyển đổi mạnh mẽ của ngành Thống kê trong ứng dụng công nghệ vào quản lý điều tra. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm thu thập đầy đủ thông tin, không bỏ sót đối tượng và hoàn thành đúng thời hạn theo kế hoạch chung.

Tăng cường kiểm soát, đảm bảo dữ liệu cuối cùng đầy đủ, có độ chính xác cao

Kiểm soát chất lượng số liệu được ngành Thống kê xác định là nhiệm vụ then chốt, mang tính quyết định trong giai đoạn 2. Do đó, Cục Thống kê xác định nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn này là rà soát, kiểm tra và làm sạch toàn bộ dữ liệu thu thập.

Hệ thống thu thập thông tin điện tử hiện đang được ngành Thống kê sử dụng như một công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp phát hiện các số liệu chưa hợp lý như chênh lệch lớn giữa các kỳ, sai lệch giữa các chỉ tiêu có liên quan hoặc những giá trị vượt ngưỡng thông thường thông qua các thuật toán kiểm tra logic.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ; yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Cục Thống kê yêu cầu cơ quan thống kê các cấp tỉnh, thành phố; thống kê cấp cơ sở tập trung kiểm tra sâu những trường hợp có biến động lớn hoặc dấu hiệu bất thường. Quá trình xác minh không chỉ dựa trên thông tin do đơn vị cung cấp mà còn đối chiếu với các nguồn dữ liệu khác như hồ sơ thuế, đăng ký kinh doanh hoặc các cơ sở dữ liệu hành chính liên quan. Việc đối chiếu đa nguồn theo yêu cầu của Cục Thống kê giúp tăng độ tin cậy và hạn chế tối đa sai lệch dữ liệu thu thập được.

Một yêu cầu quan trọng khác được đặt ra trong giai đoạn này là kiểm tra dữ liệu ngay sau khi thu thập. Cục Thống kê yêu cầu giám sát viên và điều tra viên thực hiện kiểm tra “tại chỗ”, phát hiện lỗi và trao đổi trực tiếp với đơn vị cung cấp thông tin để chỉnh sửa ngay, thay vì chờ đến khi kết thúc toàn bộ quá trình mới tiến hành rà soát. Cách làm này giúp giảm thiểu sai sót tích lũy, đồng thời tiết kiệm thời gian xử lý dữ liệu về sau.

Với quá trình kiểm tra sát sao, chỉ những số liệu đã được kiểm tra, xác nhận đầy đủ mới được nghiệm thu và đưa vào hệ thống tổng hợp. Quy trình này bảo đảm rằng dữ liệu cuối cùng không chỉ đầy đủ mà còn có độ chính xác và nhất quán cao, đáp ứng yêu cầu phục vụ công tác phân tích và hoạch định chính sách.

Tổ chức thực hiện linh hoạt và hiệu quả

Cùng với hai nhiệm vụ trên, công tác tổ chức thực hiện tiếp tục được tăng cường theo hướng linh hoạt và hiệu quả. Cục Thống kê chú trọng kết hợp giữa hỗ trợ và yêu cầu trách nhiệm đối với các đơn vị cung cấp thông tin. Một mặt, các kênh hướng dẫn, giải đáp thắc mắc được duy trì thường xuyên, giúp các đơn vị hiểu rõ quy trình và thực hiện kê khai đúng quy định. Mặt khác, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức về ý nghĩa của Tổng điều tra kinh tế, từ đó tạo sự đồng thuận và hợp tác tích cực từ phía doanh nghiệp và các tổ chức.

Có thể thấy, giai đoạn 2 của Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là thời điểm hội tụ của nhiều yếu tố then chốt: tiến độ, chất lượng và tổ chức thực hiện. Sự thành công của giai đoạn này phụ thuộc vào tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp.

Với sự chỉ đạo quyết liệt, giải pháp đồng bộ và việc ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, Cục Thống kê đang từng bước kiểm soát tốt quá trình thu thập và xử lý dữ liệu. Những nỗ lực này không chỉ nhằm hoàn thành một cuộc điều tra theo kế hoạch, mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn là xây dựng một hệ thống dữ liệu kinh tế tin cậy, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách trong bối cảnh phát triển mới.

Giai đoạn “nước rút” đang đặt ra áp lực lớn, nhưng đồng thời cũng là cơ hội để ngành Thống kê khẳng định năng lực tổ chức, điều hành và đổi mới phương thức làm việc. Khi từng con số được kiểm chứng, từng thông tin được hoàn thiện, bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế Việt Nam sẽ dần hiện rõ - chính xác, đầy đủ và mang ý nghĩa giá trị đối với sự phát triển của đất nước.