Thí điểm luật sư công tại 8 Bộ, 10 địa phương từ tháng 10/2026

Bộ Chính trị thống nhất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố từ ngày 1/10/2026 đến 30/9/2028.

Tiêu chuẩn cao, “định vị” rõ vai trò

Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 23-KL/TW thông qua Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”, trong đó thống nhất chủ trương tổ chức thí điểm trên phạm vi một số bộ, ngành và địa phương.

Theo đó, việc thí điểm sẽ được triển khai tại 8 bộ gồm Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công Thương, Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường, cùng 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, gồm Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai và Bắc Ninh. Thời gian thực hiện từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.

Chế định luật sư công được xác định là lực lượng thực hiện các hoạt động pháp lý trong khu vực công nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, tổ chức trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước. Đội ngũ này bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan lực lượng vũ trang hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư.

Theo Kết luận, luật sư công phải đáp ứng đồng thời tiêu chuẩn của luật sư theo quy định của pháp luật và tiêu chuẩn của cán bộ, công chức hoặc lực lượng vũ trang. Đáng chú ý, yêu cầu có 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật, từng tham gia tranh tụng, tư vấn hoặc xử lý các vụ việc pháp lý phức tạp, đồng thời bảo đảm bản lĩnh chính trị vững vàng và đạo đức nghề nghiệp trong sáng.

Luật sư công sẽ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như tham gia tố tụng, giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý cho cơ quan nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án; tham gia xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.

Tuy nhiên, phạm vi hoạt động của lực lượng này được xác định rõ là không bao gồm trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với chức năng pháp chế tại các cơ quan, đơn vị, qua đó bảo đảm sự phân công rành mạch, tránh chồng chéo.

Không lập tổ chức riêng, tăng đãi ngộ

Một điểm đáng chú ý là mô hình luật sư công sẽ không được tổ chức thành hệ thống độc lập. Thay vào đó, các luật sư công làm việc ngay trong cơ quan, tổ chức nơi mình công tác và chịu sự quản lý trực tiếp của đơn vị này theo quy định của pháp luật.

Về quản lý nhà nước, Chính phủ thống nhất quản lý, Bộ Tư pháp là cơ quan giúp Chính phủ thực hiện quản lý trên phạm vi toàn quốc, Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện tại địa phương.

Chính sách đãi ngộ được thiết kế theo hướng tương đồng với cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật, đồng thời bổ sung cơ chế bồi dưỡng, thù lao theo vụ việc và các ưu đãi khác. Nhà nước cũng bố trí ngân sách cho đào tạo, bồi dưỡng và có cơ chế thu hút luật sư, chuyên gia từ khu vực ngoài công lập tham gia xử lý các vấn đề pháp lý trong khu vực công.

Bộ Chính trị yêu cầu có cơ chế thu hút, sử dụng luật sư đang làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công lập cùng luật sư công để giải quyết các vấn đề có tính chất pháp lý ở khu vực công.

Việc thí điểm chế định luật sư công được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng hình thành đội ngũ pháp lý chuyên sâu trong khu vực công, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực ứng phó với các tranh chấp ngày càng phức tạp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Được biết, Quốc hội đã bổ sung Dự thảo Nghị quyết về thực hiện thí điểm chế định Luật sư công vào Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.