Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận phiên họp.

Rà soát toàn bộ văn bản còn hiệu lực

Chiều 2/4, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 56, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, quyết định việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, ngày 18/3/2026, việc triển khai tổng rà soát được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật, phát hiện các bất cập. Qua đó đề xuất giải pháp hoàn thiện, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của hệ thống pháp luật.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, đề án tổng rà soát được xây dựng với hai phần chính, trong đó phần trọng tâm là xác định quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Công tác rà soát sẽ được thực hiện theo 6 tiêu chí cơ bản, gồm: đánh giá mức độ thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng; rà soát sự phù hợp của văn bản với Hiến pháp và điều ước quốc tế; phát hiện các quy định mâu thuẫn, chồng chéo; đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; phát hiện các quy định không rõ ràng, còn nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi; đồng thời xác định những lĩnh vực quan hệ xã hội còn thiếu quy định pháp luật cần bổ sung.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh báo cáo tại phiên họp.

Về phạm vi thực hiện, đề án xác định đối tượng rà soát là toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực (trừ Hiến pháp) và các văn bản đã được ban hành nhưng chưa có hiệu lực, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương ban hành tính đến hết ngày 31/10/2026.

Để bảo đảm tiến độ, Chính phủ đã xây dựng lộ trình cụ thể. Theo đó, kết quả triển khai bước đầu sẽ được báo cáo tại phiên họp Chính phủ chuyên đề vào tháng 9/2026; kết quả tổng rà soát và các giải pháp xử lý tổng thể hệ thống pháp luật sẽ được báo cáo Ban Chấp hành Trung ương vào tháng 12/2026.

Chính phủ đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và Nghị quyết thành lập Ban chỉ đạo tổng rà soát để tổ chức thực hiện nhiệm vụ này trong phạm vi cả nước.

Theo đề xuất, Ban chỉ đạo do Chủ tịch Quốc hội làm Trưởng ban; các Phó Trưởng ban gồm Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách công tác pháp luật và tư pháp, Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách lĩnh vực pháp luật, Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương và Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Chính phủ đề xuất giao Bộ Tư pháp là cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo nhằm phát huy kinh nghiệm, nguồn lực và vai trò của cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật.

Sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc tổng rà soát

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết xây dựng đề án và nghị quyết. Việc ban hành nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi cả nước.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ hơn mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật theo hướng khoa học, hiện đại, tinh gọn, ổn định và dễ tiếp cận. Đồng thời, bảo đảm công tác rà soát gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Quang cảnh phiên họp.

Kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với đề xuất của Chính phủ về việc triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật với các nội dung và định hướng cơ bản như trong đề án và dự thảo nghị quyết.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thống nhất về đối tượng, phạm vi tổng rà soát; đồng thời nhất trí thành lập Ban chỉ đạo để giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi cả nước và giao Bộ Tư pháp là cơ quan thường trực, trực tiếp tham mưu, giúp việc cho Ban chỉ đạo.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, sau khi được thành lập, Ban chỉ đạo sẽ sớm họp để ban hành các tài liệu, văn bản hướng dẫn cần thiết nhằm tổ chức hội nghị toàn quốc triển khai thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát. Dự kiến hội nghị này sẽ được tổ chức giữa hai đợt của Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là nhiệm vụ có quy mô lớn, ý nghĩa chính trị quan trọng, chưa từng được triển khai ở mức độ như lần này, do đó cần sự tham gia của toàn bộ hệ thống chính trị nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng của quá trình thực hiện.