 |
| Theo Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo - Bộ Tư pháp, khoảng 45.000 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng, phạm vi rà soát. |
Cuộc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đang bước vào giai đoạn quan trọng với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, đồng thời tăng cường các khâu đánh giá, tham vấn, cho ý kiến và thẩm định để nâng cao chất lượng kết quả rà soát.
Theo Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo - Bộ Tư pháp, khoảng 45.000 VBQPPL thuộc đối tượng, phạm vi rà soát; trong đó khoảng 13.000 văn bản bước đầu đã được xác định, đề xuất phương án xử lý. Với khối lượng công việc lớn, việc tăng cường cho ý kiến, thẩm định từ sớm và đẩy nhanh các hoạt động tham vấn được xác định là cần thiết để kịp thời chỉnh lý, hoàn thiện kết quả tổng rà soát chính thức.
Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL đã nhấn mạnh, đây không phải là nhiệm vụ hành chính thông thường mà là “một cuộc tổng kiểm kê về thể chế”, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Ngày 22/8, thay mặt Ban Chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký Quyết định số 11/QĐ-BCĐ điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL ban hành kèm theo Quyết định số 05/QĐ-BCĐ ngày 10/4/2026. Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm tiến độ theo yêu cầu mới, đồng thời tăng cường chất lượng, hiệu quả của công tác tổng rà soát, nhất là khâu cho ý kiến, thẩm định và hoàn thiện các báo cáo chính thức.
Theo tiến độ điều chỉnh, dự thảo Báo cáo chính thức kết quả tổng rà soát của các cơ quan ở Trung ương phải gửi Bộ Tư pháp cho ý kiến, thẩm định trước ngày 30/9/2026. Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, báo cáo chính thức được gửi Bộ Tư pháp để tổng hợp trước ngày 3/11/2026, với số liệu cập nhật đến hết ngày 31/10/2026.
Việc điều chỉnh tiến độ xuất phát từ yêu cầu mới tại Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. Theo đó, nhiệm vụ “Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL” phải hướng tới xây dựng Báo cáo tình hình triển khai tổng rà soát và Báo cáo kết quả tổng rà soát, giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL Việt Nam. Báo cáo kết quả và giải pháp xử lý tổng thể phải hoàn thành trước ngày 5/12/2026.
Cùng với đẩy nhanh tiến độ, các hoạt động tham vấn cũng được đưa lên sớm hơn. Thời hạn tham vấn rộng rãi chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng chịu sự tác động và các tổ chức, cá nhân liên quan được điều chỉnh sớm hơn, từ trước ngày 20/11/2026 lên trước ngày 10/10/2026. Việc đặt hàng các hiệp hội, ngành nghề, doanh nghiệp cho ý kiến chuyên sâu về kết quả tổng rà soát và giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật cũng phải hoàn thành trước ngày 10/10/2026.
Điểm đáng chú ý là việc đẩy sớm hoạt động tham vấn nhằm đưa ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng chịu tác động và cộng đồng doanh nghiệp vào quá trình chỉnh lý, hoàn thiện kết quả tổng rà soát, thay vì lấy ý kiến sau khi báo cáo cơ bản đã hoàn tất.
Như vậy, việc điều chỉnh không đơn thuần là rút ngắn một số mốc thời gian, mà còn tổ chức lại trình tự thực hiện theo hướng rà soát - đánh giá - tham vấn - cho ý kiến, thẩm định - chỉnh lý, hoàn thiện, qua đó bảo đảm kết quả rà soát được xử lý có chiều sâu trước khi hình thành báo cáo tổng thể.
Cùng với rà soát tại từng cơ quan, một nhiệm vụ quan trọng là tổ chức đánh giá, xây dựng các báo cáo chuyên đề đối với kết quả tổng rà soát và đề xuất xử lý VBQPPL. Các chuyên đề được phân công cho từng bộ, ngành theo lĩnh vực phụ trách, gắn với những chủ trương lớn trong phát triển đất nước.
Trong đó, Bộ Tài chính được giao đánh giá, xây dựng các báo cáo chuyên đề liên quan đến chủ trương phát triển kinh tế tư nhân và phát triển kinh tế nhà nước.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký Quyết định số 11/QĐ-BCĐ điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL. |
Theo kế hoạch, các báo cáo chuyên đề sơ bộ gửi Bộ Tư pháp trước ngày 25/7/2026 đã hoàn thành. Với tiến độ mới, dự thảo Báo cáo chuyên đề chính thức phải được gửi Bộ Tư pháp cho ý kiến, thẩm định trước ngày 10/10/2026. Sau khi chỉnh lý, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến thẩm định, Báo cáo chuyên đề chính thức phải gửi Bộ Tư pháp trước ngày 8/11/2026.
Hai chuyên đề Bộ Tài chính được giao phụ trách nằm trong hệ thống các chuyên đề lớn nhằm đánh giá kết quả tổng rà soát gắn với những yêu cầu phát triển mới. Bên cạnh đó là các chuyên đề về phân quyền, phân cấp; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; an ninh năng lượng; giáo dục, y tế, văn hóa...
Đáng chú ý, trong nhóm chuyên đề bao quát trực tiếp cấu trúc và chất lượng hệ thống pháp luật còn có nội dung về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hành nghề, đầu tư, kinh doanh, thủ tục hành chính bất hợp lý, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ.
Việc đánh giá theo chuyên đề cho thấy cuộc “tổng kiểm kê về thể chế” không dừng ở việc thống kê hay xác định từng văn bản cần xử lý. Kết quả rà soát còn được đặt trong những nhóm vấn đề lớn để đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu phát triển và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Với khoảng 45.000 VBQPPL thuộc phạm vi rà soát và khoảng 13.000 văn bản bước đầu được xác định, đề xuất phương án xử lý, mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn thành việc rà soát một khối lượng lớn văn bản.
Chương trình công tác năm 2026 đặt ra yêu cầu xây dựng Báo cáo kết quả tổng rà soát, giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL Việt Nam. Báo cáo này dự kiến được cho ý kiến tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật trong tháng 12/2026.
Trước đó, đối với Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quyết định số 11/QĐ-BCĐ quy định Chính phủ báo cáo Ban Chỉ đạo xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo trước ngày 20/11/2026 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 30/11/2026.
Như vậy, sau giai đoạn rà soát trên diện rộng, trọng tâm đang chuyển sang đánh giá kết quả, tham vấn, thẩm định và xác định phương án xử lý. Đây cũng là lý do các mốc công việc trong những tháng cuối năm được sắp xếp lại để kết quả rà soát có đủ thời gian được xem xét, chỉnh lý trước khi hình thành báo cáo tổng thể.
Trên cơ sở Quyết định số 11/QĐ-BCĐ, các cơ quan ở Trung ương và địa phương có trách nhiệm điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung kế hoạch thực hiện tổng rà soát tại cơ quan mình. Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm các nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo được triển khai thống nhất, rõ trách nhiệm và phù hợp với tiến độ mới.
Từ rà soát khoảng 45.000 VBQPPL, bước đầu xác định khoảng 13.000 văn bản và đề xuất phương án xử lý, đến đánh giá theo các chuyên đề lớn và tham vấn rộng rãi các đối tượng chịu tác động, cuộc tổng rà soát đang đi sâu hơn vào chất lượng và khả năng vận hành của hệ thống pháp luật.
Đẩy nhanh tiến độ cuộc “tổng kiểm kê về thể chế” vì vậy không chỉ nhằm hoàn thành một khối lượng rà soát lớn, mà quan trọng hơn là sớm tạo cơ sở cho việc xác định các giải pháp xử lý tổng thể, tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
