Khơi thông “điểm nghẽn” thể chế, nâng cao vai trò dự trữ quốc gia

Bộ Tài chính đang xây dựng, hoàn thiện Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Dự trữ quốc gia về quản lý, sử dụng hàng dự trữ chiến lược. Ảnh: Văn Trường

Kịp thời thể chế hóa đầy đủ Luật Dự trữ quốc gia

Lãnh đạo Cục Dự trữ Nhà nước cho biết, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng tại các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị về dự trữ quốc gia, đặc biệt 5 định hướng quan trọng theo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về dự trữ quốc gia tại Thông báo số 342 TB/VPTW ngày 18/9/2025 của Văn phòng Trung ương Đảng, Bộ Tài chính đã thể chế hóa đầy đủ tại Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15.

Theo đó, Luật đã bổ sung mục tiêu dự trữ chiến lược nhằm thực hiện tự chủ chiến lược quốc gia, là công cụ điều tiết thị trường để bảo đảm nền kinh tế vận hành ổn định, hiệu quả theo quy luật thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa.

Triển khai thi hành Luật Dự trữ quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 345/2026/NĐ-CP ngày 4/9/2026 quy định chi tiết một số điều, biện pháp thi hành Luật Dự trữ quốc gia về dự trữ quốc gia và quản lý, sử dụng hàng dự trữ quốc gia.

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 68/2026/TT- BTC ngày 18/6/2026 quy định về nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về dự trữ quốc gia.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang xây dựng, hoàn thiện Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Dự trữ quốc gia về quản lý, sử dụng hàng dự trữ chiến lược, dự kiến trình Chính phủ trước 15/10/2026; Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.

Cùng với đó, Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, cơ quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ sửa đổi Quyết định số 305/QĐ-TTg ngày 12/4/2024 về Chiến lược dự trữ quốc gia đến năm 2030, để tăng cường năng lực, nâng cao vai trò dự trữ quốc gia đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Bên cạnh các văn bản, chính sách đã được các cấp có thẩm quyền ban hành, để phù hợp với việc triển khai nhiệm vụ dự trữ quốc gia trong tình hình mới, Cục Dự trữ Nhà nước cũng đang tập trung xây dựng, sớm hoàn thiện nội dung các dự thảo Thông tư để trình báo cáo Bộ Tài chính xem xét, ban hành, gồm: Thông tư thay thế Thông tư số 18/2024/TT-BTC ngày 22/3/2024; Thông tư thay thế Thông tư số 19/2024/TT-BTC ngày 22/3/2024; Thông tư về bảo quản xuồng (tàu) cao tốc dự trữ quốc gia và Thông tư về bảo quản gạo dự trữ quốc gia; Thông tư hướng dẫn Nghị định quy định chi tiết Luật Dự trữ quốc gia; Thông tư quy định về xuất cấp gạo dự trữ quốc gia phục vụ an sinh xã hội và tình huống đột xuất, cấp bách.

Hóa giải “nút thắt” thể chế, đảm bảo đồng bộ, hiệu quả

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật dự trữ quốc gia, Cục Dự trữ Nhà nước cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc.

Đó là nội dung “dự trữ chiến lược” tại Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 là nội dung rất mới cả về lý luận và thực tiễn, có phạm vi tác động rộng, cần nghiên cứu một cách toàn diện, thận trọng. Do đó, việc nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan trong xây dựng các văn bản hướng dẫn Luật cần có thêm nhiều thời gian.

Để bảo đảm các quy định về dự trữ chiến lược có tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với tình hình mới, trong thời gian tới, Bộ Tài chính (Cục Dự trữ Nhà nước) sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và các quy định cụ thể về dự trữ chiến lược.

Theo đó, Cục Dự trữ Nhà nước sẽ bám sát, phối hợp với Bộ Tư pháp để thực hiện thẩm định đối với dự thảo hồ sơ Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Dự trữ quốc gia về quản lý, sử dụng hàng dự trữ chiến lược, đảm bảo hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành theo kế hoạch đề ra.

Tiếp tục rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực dự trữ quốc gia đảm bảo phù hợp với quy định tại Luật Dự trữ quốc gia, Nghị định số 345/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 131/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Đồng thời, thực hiện tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành, địa phương về sửa đổi, bổ sung Quyết định số 305/QĐ-TTg ngày 12/4/2024 về Chiến lược dự trữ quốc gia đến năm 2030.