 |
| Lễ ký kết các biên bản phối hợp giữa các bên liên quan trong tổ chức vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước (ngày 22/6/2026). |
Trong những năm gần đây, thị trường các-bon đã và đang phát triển mạnh trên phạm vi toàn cầu. Thị trường các-bon được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải, đồng thời huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Do vậy, việc vận hành sàn giao dịch các-bon không chỉ là một bước đi kỹ thuật mà còn gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với lợi ích kinh tế của chính doanh nghiệp, đảm bảo sự phát triển bền vững của quốc gia.
Việc tham gia sâu hơn vào các cơ chế định giá các-bon đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với các nền kinh tế nhằm duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng các cam kết khí hậu quốc tế. Việt Nam đang phát triển thị trường các-bon như một công cụ quan trọng nhằm hỗ trợ thực hiện các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Thông qua hoạt động mua bán hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, thị trường các-bon giúp các tổ chức, doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí tuân thủ, khuyến khích đầu tư vào công nghệ sạch và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để Việt Nam huy động các nguồn lực xã hội cho các hoạt động giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp.
Do vậy, thời gian qua, Việt Nam đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách để chuẩn bị cho thị trường carbon. Đầu năm 2025, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam. Qua hơn 1 năm, đến nay, Việt Nam đã hình thành hành lang pháp lý để chuẩn bị vận hành thị trường carbon tại Việt Nam. Đầu năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 về Sàn giao dịch carbon trong nước. Trong đó, theo Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đủ điều kiện sẽ được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, được lưu ký tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam và được giao dịch trên hệ thống giao dịch do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức vận hành. Mới đây nhất, ngày 9/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025-2026.
Song song với việc xây dựng hạ tầng thị trường, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính phân bổ thí điểm cho các cơ sở thuộc một số lĩnh vực phát thải trọng điểm. Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hình thành nguồn hàng hóa ban đầu cho thị trường các-bon trong nước, đồng thời giúp các cơ sở, doanh nghiệp từng bước làm quen với cơ chế quản lý, giao dịch và tuân thủ hạn ngạch phát thải khí nhà kính theo lộ trình đã được quy định.
Để vận hành thị trường các-bon, HNX phối hợp nhà thầu đã hoàn thành xây dựng hệ thống giao dịch các-bon và trong tháng 3/2026 đã thực hiện kiểm thử nội bộ các chức năng giai đoạn 1. Đồng thời, đơn vị phần mềm cũng đã hoàn thành xây dựng trang công bố thông tin sàn giao dịch các-bon tiếng Việt và tiếng Anh.
Từ ngày 8/4/2026, HNX phối hợp VSDC bắt đầu kiểm thử với thành viên. Các thành viên thực hiện kiểm thử đúng theo kịch bản của HNX, kết nối với hệ thống HNX và VSDC được đảm bảo thông suốt. Trong tháng 5, HNX thực hiện kiểm thử toàn thị trường với VSDC, DCC và thành viên, kết quả kiểm thử đạt yêu cầu đề ra. Theo đánh giá của HNX, hệ thống giao dịch các-bon cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu để đưa vào vận hành chính thức, trong đó dự kiến cuối tháng 6/2026 sẽ chính thức vận hành.
Ngày 22/6/2026, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Lễ ký kết các biên bản phối hợp giữa các bên liên quan trong tổ chức vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước, trong đó HNX ký kết các biên bản phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường (đại diện là Cục Biến đổi khí hậu) và với VSDC. Đây là bước đi cụ thể nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức vận hành hạ tầng thị trường, tạo nền tảng để thị trường các-bon trong nước được vận hành an toàn, minh bạch, hiệu quả theo đúng lộ trình đã được Chính phủ phê duyệt.
Trên cơ sở các biên bản phối hợp đã ký kết, các bên sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong quá trình trao đổi thông tin, dữ liệu và xử lý các vấn đề phát sinh; bảo đảm an toàn thông tin, kết nối hệ thống và hướng dẫn các chủ thể tham gia thị trường, qua đó sẵn sàng đưa sàn giao dịch các-bon trong nước vào vận hành an toàn, minh bạch, thông suốt và hiệu quả theo lộ trình đã được Chính phủ phê duyệt.
