 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027. Ảnh: VPQH |
Kinh tế - xã hội năm 2026 dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu chủ yếu
Trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027 tại phiên họp sáng ngày 17/10 của Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nền tảng, tạo đà, tạo thế và tạo lực cho giai đoạn phát triển mới. Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành đồng bộ nhiều chủ trương, quyết sách lớn, có tính chiến lược, từng bước định hình mô hình, thể chế phát triển và phương thức quản trị quốc gia phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới.
Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh vượt dự báo, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, xung đột gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, điều chỉnh chính sách của các nước tác động mạnh đến tăng trưởng kinh tế và thương mại quốc tế, gây sức ép lạm phát, nhất là giá xăng dầu và nhiều mặt hàng chiến lược, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã bám sát các nghị quyết, kết luận của Đảng và Quốc hội, khẩn trương cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động.
Cùng với đó, phương thức làm việc được đổi mới căn bản theo hướng khoa học, hợp lý, hiệu quả; các vấn đề đột xuất, phát sinh được chủ động nhận diện, xử lý. Các cấp, ngành, địa phương quyết liệt triển khai nhiệm vụ, tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện. Dự kiến, cả nước đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu.
Nổi bật là tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước; GDP quý III tăng 9,95%, GDP 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới.
Chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác được điều hành chủ động, linh hoạt. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Đến hết năm 2026, nợ công dự kiến khoảng 33-34% GDP; nợ Chính phủ khoảng 32-33% GDP; nợ nước ngoài quốc gia khoảng 28-29% GDP; bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP, trong giới hạn an toàn. Tỷ giá ổn định, thanh khoản hệ thống tín dụng được cải thiện.
Ngân hàng Nhà nước đã thông qua các biện pháp điều hành và chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Thị trường chứng khoán lần đầu tiên được nâng hạng; Moody’s nâng triển vọng của Việt Nam từ mức “Ổn định” lên “Tích cực”. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao sức chống chịu và triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.
Trong bối cảnh giá dầu thô và nhiều mặt hàng tăng mạnh, Chính phủ đã chủ động triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu thông qua đẩy mạnh sản xuất trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, sử dụng kịp thời các công cụ thuế, phí và ứng ngân sách nhà nước. Qua đó, giữ giá xăng dầu ở mức thấp so với khu vực.
Nguồn điện được huy động, điều tiết hợp lý, bảo đảm cung ứng và không tăng giá trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao nhất từ trước đến nay, nhất là phục vụ mục tiêu tăng trưởng và đầu tư cho khoa học, công nghệ, trung tâm dữ liệu. Công tác quản lý, điều hành giá được thực hiện hiệu quả, đưa CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%.
Cả ba khu vực kinh tế đều tăng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực. Các động lực tăng trưởng truyền thống được tập trung đẩy mạnh, trong khi các động lực mới bước đầu được thúc đẩy. Trong 9 tháng, công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, cao nhất kể từ năm 2015; nông nghiệp duy trì ổn định, dịch vụ phát triển tích cực. Khách quốc tế đạt 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%, cao nhất từ trước đến nay.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 30,4%, cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Giải ngân đầu tư công đạt gần 643 nghìn tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ gần 13%, tương đương 202 nghìn tỷ đồng. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, cao nhất từ năm 2021, tập trung nhiều vào các lĩnh vực chế biến, chế tạo, công nghệ cao, điện tử và bán dẫn. Hoạt động doanh nghiệp tiếp tục khởi sắc.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, dự kiến, cả nước đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2026. Ảnh: VPQH |
Thể chế và pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, kiến tạo thể chế phát triển và tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW. Chính phủ đã và đang trình Quốc hội nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, trong đó có miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân; khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; xử lý các vấn đề tồn đọng kéo dài, đặc biệt là các dự án về đất đai, năng lượng, y tế; hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia, tăng quyền chủ động cho địa phương.
Chính phủ đang rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm giảm mạnh chi phí đầu vào, thông qua các biện pháp quyết liệt giảm giá bất động sản, cắt giảm tối đa khâu trung gian, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Công tác tổng rà soát hệ thống pháp luật được triển khai, tập trung xử lý quy định chồng chéo, bất cập, khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản hướng dẫn. Cải cách thủ tục hành chính giúp giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay. Việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch đã hoàn thành.
Về phát triển hạ tầng, cả nước hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, văn hóa, xã hội.
Công tác tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài được triển khai quyết liệt, giải phóng nguồn lực cho phát triển. Đến hết tháng 9, có 4.688 dự án đã được xử lý và có phương án xử lý, với tổng diện tích gần 196 nghìn ha, tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng. Cơ sở chính trị, pháp lý để xử lý dứt điểm vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời, khoáng sản cũng đang được hoàn thiện.
Bên cạnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến tích cực, gắn với giải quyết các bài toán lớn của quốc gia. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân được cải thiện.
Đổi mới giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu được chú trọng; quốc phòng, an ninh được củng cố, chủ quyền quốc gia được bảo vệ vững chắc, môi trường hòa bình, ổn định được giữ vững, đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện.
Thủ tướng nhấn mạnh, bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Những tháng cuối năm 2026, các cấp, ngành, địa phương phải phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
“Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động có trọng tâm, trọng điểm và quyết liệt hơn”
Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Chính phủ xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.
Trọng tâm là tạo lập nền tảng cho mô hình phát triển mới của đất nước, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; tạo môi trường thuận lợi để phát triển mạnh mẽ các thành phần kinh tế. Đồng thời, phát triển hài hòa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường; bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao hiệu quả đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Trong 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Chính phủ xác định một số chỉ tiêu chủ yếu gồm: Tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên; tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%; GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD; năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm 1-1,5%.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ tập trung thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Các mục tiêu tăng trưởng sẽ được cụ thể hóa thành kịch bản, chỉ tiêu, nhiệm vụ theo từng ngành, lĩnh vực, địa phương và thường xuyên cập nhật kịp thời. Chính phủ kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô thông qua phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác.
Cùng với đó, tạo đột phá trong huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực. Chính phủ phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 9,1%, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên; đa dạng hóa nguồn vốn thông qua phát hành các loại hình trái phiếu, vay ODA, huy động vốn tín dụng và nguồn lực tư nhân, tăng đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, khuyến khích doanh nghiệp FDI tái đầu tư lợi nhuận tại Việt Nam. Thị trường vốn trung và dài hạn tiếp tục được phát triển, gắn với mục tiêu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.
 |
| Các đại biểu tại phiên họp. Ảnh: VPQH |
Chính phủ tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp; triển khai các giải pháp quyết liệt, hiệu quả để giảm lãi suất cho vay, tập trung tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, khoa học, công nghệ và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách nhà nước được tăng cường; quy trình, thủ tục đầu tư tiếp tục được rà soát, đơn giản hóa. Việc phân bổ vốn phải có trọng tâm, trọng điểm, theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công. Vốn cần được điều chuyển từ nơi giải ngân thấp sang nơi giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn; đồng thời có giải pháp cải thiện chỉ số ICOR.
Phát triển mạnh thị trường trong nước, tận dụng tối đa các hiệp định thương mại tự do đã ký và đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu cũng là những nhiệm vụ được đặt ra. Các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp phải tăng cường trách nhiệm bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng đủ điện, xăng dầu trong mọi tình huống, gắn với triệt để tiết kiệm điện, năng lượng.
Cùng với các giải pháp kinh tế vĩ mô, Chính phủ xác định hoàn thiện thể chế, pháp luật, nâng cao chất lượng và tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi là nhiệm vụ trọng tâm. Việc rà soát, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ hóa hệ thống văn bản pháp luật sẽ được đẩy mạnh, tập trung xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo; không để chậm, nợ ban hành văn bản hướng dẫn; bổ sung đầy đủ hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Chính phủ tiếp tục rà soát, cắt giảm triệt để, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh; vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp theo Kết luận số 76-KL/TW. Việc xử lý nhà, đất dôi dư phải được hoàn thành, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được đẩy mạnh; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được nâng cao. Những cán bộ đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ phải được thay thế ngay.
Để nâng cao năng lực nội tại, tính độc lập, tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế, Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình phát triển. Phát triển đồng bộ, hiện đại kết cấu hạ tầng chiến lược, nhất là các dự án quan trọng, trọng điểm, liên vùng, được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy liên kết vùng.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy đột phá theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo thêm động lực mới cho tăng trưởng. Cùng với đó là yêu cầu tạo chuyển biến thực chất, rõ nét về chất lượng giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Trong lĩnh vực văn hóa, xã hội và y tế, Chính phủ đặt mục tiêu tạo chuyển biến căn bản, thực chất, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên phải có chuyển biến căn bản, gắn với bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Quốc phòng, an ninh tiếp tục được củng cố vững chắc; hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, nhất là ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ.
Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện để khắc phục tình trạng đây vẫn là khâu yếu, Thủ tướng yêu cầu các cấp, ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu, phải đề cao trách nhiệm, tăng cường phối hợp, đưa các chủ trương, chính sách của Trung ương vào thực tiễn từng ngành, lĩnh vực, địa phương; khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm.
Các cơ quan, đơn vị cần xác định rõ những việc cần làm, nhiệm vụ trọng tâm, đột phá; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Mỗi chủ trương, chính sách khi đi vào thực tiễn phải tạo ra chuyển biến rõ nét, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của từng địa phương và đất nước.
“Nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và trong năm 2027 rất nặng nề, có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các cấp, ngành, địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, năng động, đổi mới, sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức; quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động có trọng tâm, trọng điểm và quyết liệt hơn”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
