 |
| Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH |
Những kết quả quan trọng, toàn diện năm 2026
Tại phiên họp sáng ngày 17/10 của Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 - 2030. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị, phân mảnh thương mại, cạnh tranh công nghệ, biến động năng lượng và tài chính đồng thời gia tăng sức ép lên tăng trưởng, lạm phát, Việt Nam phải vừa phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, triển khai các quyết sách chiến lược và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 tiếp tục đạt những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Dự kiến có 9/15 chỉ tiêu chủ yếu đạt, vượt kế hoạch; 5 chỉ tiêu phấn đấu đạt và 1 chỉ tiêu về giảm nghèo đa chiều dự kiến chưa đạt.
Các chỉ số kinh tế chủ yếu cho thấy nhiều điểm tích cực. GDP 9 tháng ước tăng 9,01%; xuất khẩu tăng 24,5%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện tăng 12,1%; giải ngân đầu tư công đạt 62,9% kế hoạch; chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 4,52%.
Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Công tác hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương hai cấp có những chuyển biến tích cực. Nhiều công trình hạ tầng chiến lược được thúc đẩy, các dự án tồn đọng từng bước được tháo gỡ. Chính phủ đã tập trung xử lý, cơ bản khắc phục tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, an sinh tiếp tục được quan tâm; quốc phòng, an ninh được giữ vững, đối ngoại được đẩy mạnh.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Ảnh: VPQH |
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương. “Những kết quả đạt được trong năm đầu nhiệm kỳ rất đáng ghi nhận, thể hiện khả năng thích ứng và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trước nhiều biến động”, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi nhấn mạnh.
Đặc biệt, các quyết sách chiến lược về thể chế, hạ tầng, khoa học, công nghệ và tổ chức bộ máy đã bước đầu đi vào thực tiễn, củng cố niềm tin, tạo nền tảng quan trọng để tăng tốc, bứt phá trong giai đoạn 2026 - 2030.
Bên cạnh kết quả đạt được, Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý các vấn đề trọng tâm cần quan tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành thời gian tới. Trong đó, bảo đảm tăng trưởng cao nhưng phải vững chắc; áp lực gia tăng đối với ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính; yêu cầu chuyển hóa nguồn lực đầu tư lớn thành năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới. Bên cạnh đó, khâu thực thi thể chế cần tiếp tục được cải thiện; khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh còn nhiều khó khăn; chất lượng phát triển xã hội chưa đồng đều.
Lựa chọn đúng khâu đột phá, nâng cao hiệu quả thực thi
Theo đánh giá của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, bối cảnh thế giới năm 2027 dự báo tiếp tục phức tạp, khó lường; kinh tế toàn cầu phục hồi nhẹ nhưng thiếu đồng đều. Cạnh tranh địa chính trị, phân mảnh thương mại, biến động năng lượng, áp lực nợ công và lãi suất cao làm gia tăng rủi ro tài chính, thu hẹp dư địa chính sách. Rủi ro đáng lưu ý không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở tính bền vững của quá trình phục hồi.
Trong nước, năm 2027 có vị trí đặc biệt quan trọng, là năm chuyển từ đặt nền móng sang tăng tốc thực chất trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch 5 năm 2026 - 2030.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi lưu ý, kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026, nhất là khả năng giá năng lượng tiếp tục ở mức cao và nguy cơ lạm phát “dồn nén” khi các biện pháp hỗ trợ thuế, phí được điều chỉnh. Do đó, kế hoạch điều hành cần có phương án dự phòng và ngưỡng phản ứng rõ ràng đối với các kịch bản bất lợi, tránh để yêu cầu tăng trưởng cao làm thu hẹp dư địa ổn định và phát triển trong trung hạn.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với định hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Chính phủ. Theo Chủ nhiệm Phan Văn Mãi, mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên đặt ra thách thức lớn khi nền tảng tăng trưởng chưa vững, áp lực lạm phát và nhu cầu vốn, năng lượng gia tăng.
Một số ý kiến đề nghị làm rõ kịch bản tăng trưởng và giải pháp theo từng ngành, địa phương, động lực tăng trưởng mới; đánh giá sát khả năng tăng trưởng của các trung tâm kinh tế lớn, dư địa kiểm soát CPI khoảng 4,5%, cũng như tính đồng bộ, khả thi của các cân đối lớn.
Đối với hệ thống nhiệm vụ, giải pháp năm 2027, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận định các nội dung cơ bản bao quát yêu cầu trước mắt và định hướng trung, dài hạn, nhưng cần khắc phục tình trạng dàn trải, làm rõ thứ tự ưu tiên. Kế hoạch phải bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 19-NQ/TW và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.
 |
| Toàn cảnh phiên họp sáng ngày 17/10 của Quốc hội. Ảnh: VPQH |
Với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, vấn đề quyết định không phải là bổ sung thêm giải pháp mà là lựa chọn đúng khâu đột phá, nâng cao hiệu quả thực thi, năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Trên cơ sở đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trọng tâm xuyên suốt là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết của tăng trưởng cao. Cùng với ổn định vĩ mô, cần đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước. Các nguồn lực từ đầu tư công, đầu tư tư nhân, doanh nghiệp nhà nước, FDI và thị trường tài chính cần tiếp tục được khơi thông, phân bổ và sử dụng đồng bộ, hiệu quả.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cần tập trung hỗ trợ tiếp cận vốn, giảm chi phí đầu vào, chi phí logistics và chi phí tuân thủ, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Các giải pháp phải bảo đảm tính khả thi, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Việc phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ cần gắn với thu hút FDI có chọn lọc, chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng nội địa và nâng tỷ lệ nội địa hóa. Đồng thời, cần củng cố sức cầu trong nước, kiểm soát gian lận thương mại, mở rộng xuất khẩu, tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA), chủ động ứng phó với rào cản thương mại và tiêu chuẩn xanh.
Một yêu cầu quan trọng khác là ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược gắn với bảo đảm an ninh năng lượng. Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cần chuyển trọng tâm đầu tư từ nguồn lực đầu vào sang kết quả đầu ra, chú trọng tạo ra sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Cần ưu tiên công nghệ chiến lược, dữ liệu dùng chung, đặt hàng theo kết quả; đào tạo nhân lực trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế sử dụng hiệu quả Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp.
Về thể chế, yêu cầu đặt ra là chuyển từ số lượng văn bản ban hành sang hiệu quả thực thi. Cần xử lý tình trạng chồng chéo pháp luật, gắn phân cấp với nguồn lực, năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Kết quả giải quyết công việc, mức giảm chi phí tuân thủ và nguồn lực được khơi thông phải trở thành thước đo cải cách.
Cùng với các động lực kinh tế, Uỷ ban đề nghị gắn tăng trưởng cao với phát triển văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Các chính sách cần chú trọng việc làm bền vững, giảm nghèo thực chất, khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, chênh lệch vùng miền và tính bền vững của hệ thống an sinh trong bối cảnh cơ cấu dân số thay đổi nhanh.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, tổ chức thực hiện là khâu quyết định. Vì vậy, cần xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu. Yêu cầu xuyên suốt trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 là gắn tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và nâng cao thực chất đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.
