Biến phù sa Vĩnh Long thành khát vọng vươn ra “biển lớn” của kinh tế tư nhân

8 tháng đầu năm 2026, ngành ngành chế biến, chế tạo tỉnh Vĩnh Long tăng tới 9,76%. Ảnh: Hồng Mơ

Khi “phù sa” thành giá trị và rời xa tư duy xuất thô

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) do tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ông Phan Tấn Đạt, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã đưa ra góc nhìn, làm thế nào để biến nguồn lực thành giá trị và đưa doanh nghiệp địa phương vươn ra “biển lớn” đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý.

Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho biết, hơn một năm sau khi sắp xếp, mở rộng không gian phát triển kết nối Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, địa phương này đang sở hữu một dư địa tăng trưởng rộng mở hơn bao giờ hết.

Từ những vùng cây ăn trái chuyên canh, dải bạt ngàn dừa, đồng lúa, vùng nuôi trồng thủy sản cho đến tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo và kinh tế biển, Vĩnh Long đang nắm giữ những “quân bài” chiến lược để bứt phá.

Những chỉ số kinh tế trong 8 tháng đầu năm 2026 đã minh chứng cho sức sống mới của vùng đất này. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 9,45%, trong đó ngành chế biến, chế tạo – xương sống của giá trị gia tăng – tăng tới 9,76%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng vượt mốc 134.000 tỷ đồng, tăng trưởng 19,34%. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu đạt 2,82 tỷ USD, mang về mức xuất siêu ấn tượng hơn 1,37 tỷ USD.

Không chỉ dừng lại ở chỉ số kinh tế, Vĩnh Long còn ghi điểm tuyệt đối về năng lực điều hành khi vươn lên đứng đầu trong 34 tỉnh, thành phố về Bộ Chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp với 97,15/100 điểm. Đó là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy “phù sa” đã có và “dòng chảy” cải cách đã thực sự bắt đầu.

Ông Nguyễn Trúc Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long phát biểu tại Hội nghị “Vĩnh Long - Chính sách tài chính thúc đẩy xuất khẩu nông sản bền vững”. Ảnh: Đức Mỹ

Tại Hội nghị “Vĩnh Long - Chính sách tài chính thúc đẩy xuất khẩu nông sản bền vững” vừa qua, ông Nguyễn Trúc Sơn, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, hiện tỉnh Vĩnh Long có trên 13.000 doanh nghiệp, với hơn 450 doanh nghiệp nông sản đã giúp địa phương đứng thứ 19 về xuất khẩu, phấn đấu cuối năm 2026 đạt hơn 4,1 tỷ USD… Điều đó cho thấy, nông nghiệp đang đóng vai trò trụ cột nền kinh tế của tỉnh, đóng góp đáng kể cho tăng trưởng kinh tế của Tỉnh.

Tuy nhiên, đại diện Lãnh đạo Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng, trong một bối cảnh cạnh tranh toàn cầu đầy biến động, câu hỏi không chỉ là Vĩnh Long sẽ tăng trưởng nhanh đến đâu, mà là làm thế nào để một địa phương lớn hơn về quy mô thực sự mạnh hơn về năng lực cạnh tranh.

Trái cây miệt vườn, dừa, gạo, thủy sản hay gốm đỏ Vĩnh Long từ lâu đã nổi tiếng, nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc bán sản phẩm thô, phần lớn giá trị gia tăng sẽ thuộc về tay người khác. Bài toán đặt ra cho kinh tế tư nhân Vĩnh Long là phải chuyển từ “trồng nhiều hơn, nuôi nhiều hơn” sang “chế biến sâu hơn, chuẩn hóa tốt hơn và kể câu chuyện thương hiệu hay hơn”.

Ông Phan Tấn Đạt dẫn chứng, cây dừa là một ví dụ rõ nét cho sự chuyển mình. Từ một loại cây quen thuộc của vùng phù sa, qua bàn tay và tư duy của các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, dừa đã trở thành thực phẩm, mỹ phẩm, vật liệu sinh học, sản phẩm thủ công mỹ nghệ và cả những trải nghiệm du lịch đặc sắc.

Nếu tư duy ấy được nhân rộng cho toàn bộ các ngành hàng chủ lực và sản phẩm OCOP, từng đặc sản Vĩnh Long hoàn toàn có thể trở thành một ngành hàng có thương hiệu, chuẩn mực quốc tế và có chỗ đứng vững chắc trên toàn cầu.

Trong bối cảnh thị trường thế giới ngày càng khắt khe với các tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng, việc chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Sự hỗ trợ của chính quyền trong việc xây dựng mã số vùng trồng, hạ tầng chế biến sâu, kết hợp với sự chủ động đầu tư của doanh nghiệp vào công nghệ và sở hữu trí tuệ chính là chìa khóa để phù sa thực sự kết tinh thành giá trị bền vững.

Hợp lực công tư – Cùng kiến tạo tương lai

Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đánh giá, quy mô địa giới mở rộng không tự động tạo ra sức mạnh cạnh tranh nếu thiếu đi sự kết nối. Một doanh nghiệp chế biến không thể phát triển nếu thiếu vùng nguyên liệu ổn định; một hợp tác xã sẽ loay hoay nếu không có đầu ra; và chi phí logistics cao sẽ bào mòn lợi thế của toàn vùng nếu hạ tầng kho lạnh, cảng biển bị đứt gãy.

Để khơi thông “dòng chảy” này, Vĩnh Long cần phát triển song song cả hạ tầng cứng và hạ tầng mềm. Về hạ tầng cứng, đó là các tuyến giao thông kết nối liên vùng, hệ thống trung tâm logistics và kho lạnh gắn liền với vùng nguyên liệu. Về hạ tầng mềm, đó là dữ liệu doanh nghiệp, nền tảng kết nối cung – cầu và cơ chế phối hợp vùng đủ linh hoạt.

Ông Phan Tấn Đạt, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam. Ảnh: Hồng Mơ

Đặc biệt, tư duy phát triển kinh tế vùng cần bước sang một trang mới. Từ “mỗi địa phương làm tất cả” chuyển sang “mỗi địa phương làm tốt nhất phần việc có lợi thế”. Vĩnh Long không cần phải khép kín toàn bộ chuỗi giá trị, mà cần tập trung vào khâu mình làm tốt nhất, đồng thời chủ động kết nối sâu với TP. Hồ Chí Minh, Đông Nam Bộ và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Khi mỗi mắt xích được phân vai đúng thế mạnh, sức mạnh tổng hợp của cả vùng mới thực sự được kích hoạt.

Bên cạnh đó, thực hiện tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Vĩnh Long đang chuyển mình mạnh mẽ. Thế nhưng, thước đo thực sự cho một môi trường đầu tư kinh doanh xuất sắc không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp mới thành lập, mà phải là bao nhiêu doanh nghiệp có thể lớn lên, trưởng thành và vươn xa từ chính mảnh đất này.

Để làm được điều đó, song song các thủ tục hành chính nhanh gọn, chính quyền tỉnh được kỳ vọng sẽ triển khai các giải pháp “may đo” cho các doanh nghiệp tiềm năng, doanh nghiệp trẻ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Hỗ trợ tiếp cận mặt bằng, nguồn vốn tín dụng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển đổi số sẽ là những “bệ phóng” thiết thực nhất.

Theo ông Phan Tấn Đạt, trong giai đoạn phát triển mới, hợp lực công tư cần được hiểu rộng hơn việc tháo gỡ khó khăn. Đối thoại giữa chính quyền và doanh nghiệp không nên chỉ dừng lại ở việc doanh nghiệp nêu vướng mắc và chính quyền giải quyết.

Xa hơn thế, đối thoại phải trở thành nơi chính quyền và doanh nghiệp cùng nhận diện cơ hội, cùng thiết kế giải pháp và cùng kiến tạo những không gian tăng trưởng mới.

Trong đó, chính quyền mở đường bằng thể chế và hạ tầng. Doanh nghiệp đi trên con đường ấy bằng năng lực, sáng tạo và trách nhiệm. Các hiệp hội doanh nghiệp làm nhiệm vụ kết nối, tập hợp và biến những nhu cầu riêng lẻ thành những chương trình hợp tác có quy mô lớn hơn.

Dĩ nhiên, chính quyền chỉ đóng vai trò mở đường và kiến tạo. Bản thân các doanh nhân tư nhân cũng phải tự trang bị hành trang vững chắc bằng cách nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế và nuôi dưỡng khát vọng dấn thân.

“Tôi tin rằng, với nguồn lực sẵn có, với quyết tâm của lãnh đạo tỉnh, với sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp và đặc biệt là khát vọng của thế hệ doanh nhân trẻ, Vĩnh Long sẽ không chỉ là nơi doanh nghiệp khởi đầu, mà còn là nơi doanh nghiệp lớn lên, kết nối và vươn xa. Để phù sa hôm nay trở thành giá trị của ngày mai, để những dòng chảy hôm nay hội tụ thành sức mạnh của cả vùng. Và để từ Vĩnh Long, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam đủ sức đi ra biển lớn”, ông Phan Tấn Đạt cho hay.