Phát huy vai trò hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý và phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn xứng tầm khu vực và quốc tế

Xe chở hàng hóa cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị, Lạng Sơn

Ban quản lý Khu kinh tế cửa khẩu (KKTCK) Đồng Đăng - Lạng Sơn (Ban quản lý) với vai trò được UBND tỉnh Lạng Sơn giao trong công tác quản lý và phát triển KKTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn. Thời gian qua, Ban quản lý đã phát huy cao vai trò, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng và phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn trở thành điểm đến lý tưởng để thu hút đầu tư và phát triển kinh tế của tỉnh Lạng Sơn.

Ban Quản lý đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, lực lượng chức năng tại cửa khẩu trong công tác quản lý KKTCK; chỉ đạo, triển khai các dự án đầu tư hạ tầng khu vực cửa khẩu, thực hiện tốt vai trò đầu mối quản lý hoạt động KKTCK; xúc tiến, thu hút đầu tư vào KKT; đẩy mạnh huy động các nguồn lực xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng tại khu vực cửa khẩu; tăng cường quản lý các dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước và dự án ngoài ngân sách, hạ tầng tại các cửa khẩu thuộc địa bàn, lĩnh vực được giao quản lý; phối hợp với các sở, ngành và các lực lượng khác triển khai hiệu quả công tác đối ngoại để thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu của Tỉnh.

Phát huy hiệu quả vai trò ‘‘đầu mối"

Xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững là mục tiêu xuyên suốt trong công tác quản lý, điều hành hoạt động của Ban quản lý tại khu vực cửa khẩu. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Ban quản lý KKTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn luôn xác định việc tăng cường phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong nước và các cơ quan, địa phương của Trung Quốc là giải pháp then chốt nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư và giao lưu kinh tế qua biên giới.

Trên cơ sở Quy chế phối hợp quản lý nhà nước tại KKTCK, các khu công nghiệp và các cửa khẩu ngoài KKTCK do UBND Tỉnh ban hành; với vai trò là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước tại KKT Đồng Đăng - Lạng Sơn, đồng thời là Tổ trưởng Tổ công tác liên ngành hỗ trợ quản lý, điều hành hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu trên địa bàn Tỉnh, Ban quản lý luôn chủ động phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương và các lực lượng chức năng trong công tác tham mưu UBND Tỉnh chỉ đạo, điều hành hoạt động cửa khẩu. Đồng thời phát huy tốt vai trò điều phối, kết nối giữa các lực lượng Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Công an, Kiểm dịch, doanh nghiệp kinh doanh bến bãi và các tổ chức, cá nhân hoạt động tại cửa khẩu thông qua cơ chế giao ban định kỳ, trao đổi thông tin thường xuyên, phối hợp kiểm tra thực tế và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Qua đó, nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành hoạt động cửa khẩu, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, như vận hành hiệu quả Nền tảng Cửa khẩu số, tổ chức phân luồng, điều tiết phương tiện hợp lý, không để xảy ra tình trạng ùn tắc cục bộ kéo dài, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra an toàn, thông suốt, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm.

Lượng hàng hóa tăng cao tại Cửa Khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn

Trong công tác phối hợp với các cơ quan, chính quyền địa phương phía Trung Quốc, Ban quản lý duy trì thường xuyên cơ chế hội đàm, trao đổi, làm việc và giao lưu với các địa phương của Trung Quốc nhằm không ngừng củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường sự tin cậy và thúc đẩy hợp tác thực chất giữa hai Bên. Thông qua các cơ chế phối hợp này, hai Bên đã thường xuyên trao đổi thông tin về tình hình xuất nhập khẩu, thống nhất các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, phối hợp mở rộng thời gian làm việc khi đáp ứng nhu cầu thông quan của doanh nghiệp, thí điểm kéo dài thời gian thông quan tại một số đường chuyên dụng, lối thông quan, phối hợp phân luồng, điều tiết phương tiện trong các thời điểm lưu lượng hàng hóa tăng cao; đồng thời tăng cường trao đổi về các quy định mới liên quan đến kiểm dịch, tiêu chuẩn hàng hóa, quản lý cửa khẩu và kịp thời phối hợp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh, góp phần duy trì hoạt động thông quan ổn định, hiệu quả.

Bên cạnh đó, Ban quản lý luôn chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng của hai nước tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp cập nhật kịp thời các quy định mới, điển hình như khi phía Trung Quốc triển khai Lệnh số 280 về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm nhập khẩu; tích cực phổ biến, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định; đồng thời chủ động trao đổi với phía bạn để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, góp phần hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, Ban quản lý đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, các lực lượng chức năng và các cơ quan của Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh. Hai Bên đang tập trung phối hợp hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, kết nối hệ thống công nghệ, thống nhất quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp trong vận hành, hướng tới xây dựng mô hình quản lý cửa khẩu hiện đại trên nền tảng số, góp phần nâng cao năng lực thông quan, giảm chi phí logistics, tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động xuất nhập khẩu và thúc đẩy hợp tác kinh tế xuyên biên giới.

Lãnh đạo Ban quản lý cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan đầu mối điều phối, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, các lực lượng chức năng và các cơ quan, địa phương của Trung Quốc nhằm xây dựng cơ chế hợp tác ngày càng thực chất, hiệu quả; tiếp tục tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư, mở rộng giao lưu kinh tế và cùng với phía bạn xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Đẩy mạnh xúc tiến và thu hút đầu tư, hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp

Bên cạnh nhiệm vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực được UBND Tỉnh phân cấp, Ban quản lý KKTCK Đồng Đăng - Lạng luôn quan tâm đến công tác hỗ trợ nhà đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn KKTCK, với phương châm: “Thành công của nhà đầu tư chính là thành công của Ban quản lý”, Ban quản lý đặc biệt quan tâm chú trọng đến công tác xúc tiến và thu hút đầu tư vào KKTCK. Hoạt động này được Ban quản lý triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, gắn với tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển của KKTCK. Theo đó, Ban quản lý chú trọng công tác phối hợp với các ngành chức năng tập trung đẩy mạnh quảng bá, kết nối đầu tư, chủ động hỗ trợ, hướng dẫn nhà đầu tư tìm hiểu cơ hội đầu tư vào KKTCK, đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư trong quá trình nghiên cứu, triển khai dự án, góp phần thúc đẩy đầu tư, phát triển hạ tầng, thương mại, dịch vụ và kinh tế cửa khẩu.

Cùng với đó, các hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài nước tiếp tục được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ, tìm kiếm đối tác, thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá để các tổ chức, doanh nghiệp chủ động nghiên cứu đăng ký tham dự, tăng cường trao đổi, giao lưu, học tập kinh nghiệm với các đơn vị trong nước, quốc tế về phân phối sản phẩm, đẩy mạnh thương hiệu và trao đổi hàng hóa, tạo điều kiện cho các tổ chức, doanh nghiệp tìm hiểu, tìm kiếm cơ hội kết nối mở rộng thị trường tiêu thụ, định hướng xuất khẩu các sản phẩm....

Đồng thời, tổ chức khảo sát, nghiên cứu, thí điểm xây dựng các sản phẩm du lịch mới, các điểm du lịch cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, Chùa Tân Thanh và khu vực cửa khẩu Tân Thanh, đường tuần tra biên giới dọc tuyến tuần tra biên giới để tăng cường liên kết vùng trong phát triển du lịch, kết nối và thu hút khách du lịch đến KKTCK. Gắn kết các hoạt động du lịch của KKTCK với tổng thể du lịch của tỉnh nhằm tạo ra thương hiệu du lịch đặc trưng của Tỉnh. Tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong phát triển sản phẩm du lịch, mở rộng thị trường du lịch với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.

Sớm trở thành trung tâm logistics, thương mại, dịch vụ cửa khẩu và hợp tác kinh tế xuyên biên giới hiện đại

Lãnh đạo Ban quản lý khẳng định, để phát huy tối đa lợi thế của KKTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng trên tuyến hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc, Ban quản lý xác định phát triển KKTCK theo hướng trở thành trung tâm logistics, thương mại, dịch vụ cửa khẩu và hợp tác kinh tế xuyên biên giới hiện đại, là đầu mối trung chuyển hàng hóa quy mô lớn giữa ASEAN với Trung Quốc; lấy phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, chuyển đổi số, cửa khẩu thông minh, cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hợp tác quốc tế làm những trụ cột để tạo động lực tăng trưởng bền vững. Trên tinh thần đó, Ban quản lý sẽ tập trung triển khai một số nhóm định hướng và giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch, mở rộng không gian phát triển và tạo nền tảng thu hút đầu tư lâu dài: Tập trung hoàn thiện hệ thống quy hoạch xây dựng KKTCK từ quy hoạch chung đến quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết các khu vực cửa khẩu và các khu chức năng, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch Tỉnh và quy hoạch ngành quốc gia. Trước mắt, ưu tiên hoàn thiện Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung xây dựng KKTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn và Quy hoạch chung xây dựng khu cửa khẩu Chi Ma đến năm 2045, tạo quỹ đất và không gian phát triển mới, đáp ứng yêu cầu thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, thương mại, logistics và dịch vụ cửa khẩu trong giai đoạn tới.

Thứ hai, tập trung đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng cửa khẩu, phát triển logistics và các khu chức năng: Ưu tiên huy động tối đa các nguồn lực từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và nguồn vốn xã hội hóa để đầu tư hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng tại các khu vực cửa khẩu trọng điểm. Trong đó, tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối, bến bãi, kho ngoại quan, trung tâm logistics, trung tâm trung chuyển hàng hóa, các công trình kiểm tra, giám sát và dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu; từng bước hình thành hệ sinh thái logistics hiện đại gắn với hoạt động thương mại biên giới. Đặc biệt, Tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư xây dựng cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị trở thành cửa khẩu kiểu mẫu, cửa khẩu đường bộ tiên tiến nhất ASEAN dựa trên ứng dụng công nghệ cao; đồng thời phát triển các cửa khẩu trọng điểm theo hướng chuyên biệt, hiện đại, nâng cao năng lực thông quan và khả năng kết nối chuỗi cung ứng khu vực.

Song song với đó, Ban quản lý sẽ tập trung thu hút các dự án đầu tư vào các khu công nghiệp, khu logistics, khu thương mại - dịch vụ và các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, từng bước chuyển dịch từ mô hình phát triển chủ yếu dựa vào hoạt động thông quan sang mô hình phát triển gắn với logistics, sản xuất, chế biến và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao, nâng cao hiệu quả khai thác lợi thế cửa khẩu và tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Thứ ba, xây dựng cửa khẩu thông minh, tạo bước đột phá trong hiện đại hóa hoạt động cửa khẩu: Thực hiện chủ trương của Đảng và Chính phủ về chuyển đổi số, tỉnh Lạng Sơn xác định xây dựng cửa khẩu thông minh là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới căn bản phương thức quản lý, điều hành hoạt động xuất nhập khẩu. Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương và Chính phủ nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) đẩy nhanh tiến độ triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh, tập trung hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, triển khai phương tiện vận chuyển hàng hóa tự động (IGV/AGV), mạng 5G Private, nền tảng chia sẻ dữ liệu và các hệ thống điều hành thông minh, thống nhất quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp quản lý giữa hai Bên. Khi đi vào vận hành, mô hình cửa khẩu thông minh sẽ góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực xử lý phương tiện và hàng hóa, tăng cường tính công khai, minh bạch trong quản lý nhà nước, đồng thời tạo tiền đề hình thành mô hình quản lý cửa khẩu hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới mô hình quản lý cửa khẩu và cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư: Ban quản lý sẽ tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện và khai thác hiệu quả Nền tảng Cửa khẩu số; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng bến bãi và doanh nghiệp xuất nhập khẩu; từng bước hình thành hệ thống điều hành tập trung trên nền tảng số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai dự án; nghiên cứu phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics số và các dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của KKTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn.

Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế và mở rộng hợp tác kinh tế qua biên giới: Tiếp tục duy trì hiệu quả cơ chế hội đàm, trao đổi định kỳ với các cơ quan tương ứng của Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây; chủ động phối hợp giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu; thúc đẩy thống nhất quy trình quản lý cửa khẩu, chia sẻ dữ liệu, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng của hai Bên và nghiên cứu các cơ chế tạo thuận lợi thương mại phù hợp với quy định của mỗi nước. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics và thương mại biên giới, tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu tư chiến lược và các doanh nghiệp logistics lớn tham gia đầu tư vào Khu kinh tế cửa khẩu.

Với những định hướng trên, Ban quản lý quyết tâm phát huy cao vai trò, trách nhiệm được giao, hoàn thành toàn diện nhiệm vụ được phân cấp; đồng thời làm tốt vai trò đầu mối giữa lãnh đạo Tỉnh, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương 2 nước với các nhà đầu tư để xây dựng KKTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn trở thành KKTCK kiểu mẫu của cả nước; là trung tâm logistics, thương mại, dịch vụ cửa khẩu và hợp tác kinh tế xuyên biên giới hiện đại; đầu mối trung chuyển hàng hóa quan trọng trên tuyến hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế biên giới theo hướng hiện đại, bền vững và từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.