Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường quỹ: Góc nhìn từ công ty quản lý quỹ

Thông tư số 136/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính được ban hành trong bối cảnh thị trường quỹ đầu tư tại Việt Nam đang mở rộng về quy mô và đa dạng hóa sản phẩm, với nhiều cấu phần vận hành thực tế đã hình thành theo thông lệ thị trường. Trao đổi với Phóng viên Tạp chí Kinh tế – Tài chính, ông Hyun Dongsik - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam chia sẻ góc nhìn về những điểm đáng chú ý của Thông tư số 136/2025/TT-BTC đối với hoạt động quản lý quỹ, đồng thời bàn luận về các điều kiện để thị trường quỹ Việt Nam phát triển theo hướng bền vững trong giai đoạn tới.

Ông Hyun Dongsik - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam.

Phóng viên: Thưa ông, với kinh nghiệm làm việc và đầu tư tại nhiều thị trường trong khu vực trước khi đến Việt Nam, ông nhìn nhận như thế nào về quỹ đạo phát triển của thị trường quản lý quỹ Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?

Ông Hyun Dongsik: Thật trùng hợp khi các thị trường mà tôi từng làm việc đều có những quỹ đạo phát triển khá tương đồng. Phần lớn quá trình tăng trưởng mà một số thị trường đi trước đã trải qua cũng đang dần được tái hiện tại Việt Nam. Với cá nhân tôi, việc quan sát thị trường Việt Nam hiện nay mang lại cảm giác như đang nhìn lại những giai đoạn phát triển trước đây của các thị trường đó.

Thay vì tập trung vào sự khác biệt, tôi chú ý nhiều hơn tới cách Việt Nam có thể tiếp tục thay đổi theo những quỹ đạo đã được chứng minh là hiệu quả, cũng như những cơ hội tăng trưởng và đầu tư nảy sinh trong quá trình đó. Đối với ngành Quản lý quỹ, thị trường Việt Nam hiện vẫn còn tương đối nhỏ. Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy khi GDP bình quân đầu người vượt qua một số ngưỡng nhất định, nhu cầu đầu tư và quy mô ngành quỹ thường tăng trưởng rất nhanh.

Hiện nay, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã đạt hơn 4.700 USD. Khi thu nhập tiếp tục cải thiện và lượng tài sản sẵn sàng cho đầu tư gia tăng trong những năm tới, tôi kỳ vọng ngành quỹ Việt Nam sẽ mở rộng tương ứng. Với sự chuẩn bị phù hợp, các công ty quản lý quỹ có thể phát triển song hành cùng thị trường trong giai đoạn tăng trưởng này.

Phóng viên: Thông tư số 136/2025/TT-BTC được ban hành trong bối cảnh thị trường quỹ đầu tư đang mở rộng về quy mô và sản phẩm. Ông đánh giá như thế nào về những điểm đáng chú ý của Thông tư này đối với hoạt động của các công ty quản lý quỹ và Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam nói riêng, thưa ông?

Ông Hyun Dongsik: Thông tư số 136/2025/TT-BTC vừa qua đã tạo nền tảng pháp lý chính thức cho quỹ thị trường tiền tệ (money market fund) và quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng. Chúng tôi đánh giá cao việc ra mắt các sản phẩm này. Trên thế giới, các quỹ thị trường tiền tệ thường có quy mô rất lớn do đáp ứng nhu cầu thanh khoản ngắn hạn của cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức; quỹ Yu’e Bao tại Trung Quốc là một ví dụ điển hình.

Đối với quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, chúng tôi kỳ vọng đây sẽ là kênh góp phần đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng rất lớn của Việt Nam trong thời gian tới. Để hỗ trợ hiệu quả hơn cho dòng vốn này, tôi hy vọng cơ quan quản lý sớm xem xét các cơ chế khuyến khích đối với mô hình quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs), như cơ chế thuế khi chuyển giao bất động sản hoặc thuế thu nhập từ cổ tức cho nhà đầu tư. Trên thực tế, quỹ tín thác đầu tư hạ tầng (infrastructure REITs) là mô hình phổ biến và hiệu quả cho đầu tư hạ tầng nói chung, và gần đây là cho các trung tâm dữ liệu nói riêng.

Phóng viên: Ngoài các sản phẩm hiện tại và những sản phẩm được giới thiệu trong năm ban hành Thông tư số 136/2025/TT-BTC, ông kỳ vọng cao vào những loại hình sản phẩm nào trong tương lai tại Việt Nam?

Ông Hyun Dongsik: Thay vì đi sâu vào từng sản phẩm cụ thể, tôi muốn chia sẻ một góc nhìn từ kinh nghiệm trực tiếp quan sát sự phát triển của các thị trường như Hàn Quốc và Trung Quốc. Trong khi Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực thúc đẩy ngành Quỹ và thị trường vốn thông qua nhiều chính sách mới, khung quản lý hiện hành đồng thời vẫn đặt trọng tâm lớn vào việc kiểm soát rủi ro cho nhà đầu tư.

Xét trên cán cân giữa chính sách thúc đẩy và chính sách bảo vệ, có thể thấy cách tiếp cận của Việt Nam hiện vẫn thiên về quản lý rủi ro so với nhiều quốc gia khác. Chẳng hạn, Hàn Quốc đang vận hành khoảng 4.500 quỹ đại chúng và có gần 1.000 quỹ ETF niêm yết, với hàng trăm quỹ mới được ra mắt mỗi năm, trong khi Việt Nam mới có hơn 100 quỹ đang hoạt động sau hơn 20 năm hình thành thị trường.

Nhiều người có thể đặt câu hỏi vì sao cần tới hàng nghìn quỹ hoặc vì sao phải liên tục ra mắt các quỹ mới. Tuy nhiên, câu trả lời có thể dễ dàng tìm thấy trong đời sống hằng ngày, tại các trung tâm thương mại hay chợ truyền thống, nơi các sản phẩm mới liên tục được đưa ra nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và tinh chỉnh hơn của người tiêu dùng. Ngành Quỹ cũng vận động theo logic tương tự, khi sự đa dạng hóa sản phẩm góp phần tạo ra nhu cầu mới và thúc đẩy tăng trưởng.

Tại Việt Nam, quy trình ra mắt một quỹ mới theo tôi có thể được tinh gọn và linh hoạt hơn, đặc biệt với các sản phẩm mang tính chuẩn hóa cao và đã trở thành thông lệ quốc tế như các quỹ đại chúng. Việc đơn giản hóa thủ tục và đẩy nhanh quá trình xét duyệt sẽ tạo điều kiện để các công ty quản lý quỹ phát triển sản phẩm phù hợp với xu hướng thị trường, trong khi các sản phẩm có cấu trúc hoặc chiến lược đầu tư phức tạp vẫn cần được tiếp cận một cách thận trọng.

Phóng viên: Một trong những kỳ vọng của khung pháp lý mới là củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường quỹ. Từ góc độ doanh nghiệp hoạt động trong ngành Quỹ, Công ty đang tập trung vào những yếu tố nào để đáp ứng kỳ vọng này?

Ông Hyun Dongsik: Trong 26 năm kinh nghiệm của mình, chúng tôi đã học được rằng không có sản phẩm tài chính hay nhà quản lý nào có thể đáp ứng hoàn hảo mọi kỳ vọng của nhà đầu tư tại mọi thời điểm. Mặc dù việc các nhà quản lý nỗ lực đáp ứng kỳ vọng là quan trọng, nhưng việc giáo dục nhà đầu tư để họ có những kỳ vọng hợp lý còn quan trọng hơn.

Chúng ta cần hướng dẫn những nhà đầu tư còn mang tâm lý đầu cơ, kỳ vọng lợi nhuận cao trong thời gian ngắn, nhận diện đầy đủ các rủi ro đi kèm. Đồng thời, cần giúp nhà đầu tư hiểu rằng việc duy trì lợi nhuận ổn định trong dài hạn quan trọng hơn và về lâu dài có thể mang lại hiệu quả cao hơn so với các khoản lợi tức ngắn hạn.

Về phía doanh nghiệp, Công ty chúng tôi xác định sẽ tham gia tích cực vào công tác giáo dục nhà đầu tư, coi đây là nền tảng để cả nhà đầu tư và các công ty quản lý quỹ duy trì tăng trưởng bền vững.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!