 |
| Thị trường thương mại điện tử Việt Nam dần chuyển biến về “chất”. |
Theo báo cáo về thương mại điện tử của Metric.vn - nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu, trong quý I/2026, thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh sức bền của kênh bán lẻ trực tuyến ngay cả trong giai đoạn đầu năm - thời điểm vốn được coi là hậu mùa mua sắm cao điểm.
Theo đó, tổng doanh số thương mại điện tử trên 4 sàn (gồm: Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki) đạt 148,6 nghìn tỷ đồng, tăng 46,60% so với cùng kỳ năm 2025, với sản lượng giao dịch đạt 1.138,6 triệu sản phẩm, tăng 19,76% so với cùng kỳ.
Như đã nói, mức tăng trưởng nói trên có yếu tố tác động từ kỳ nghỉ Tết nguyên đán và các chương trình khuyến mại, kích cầu mạnh từ đầu năm. Trong đó, tháng 1, ghi nhận mức tăng cao nhất với 45% so với cùng kỳ năm trước; tháng 2 và tháng 3 tăng lần lượt là 5% và 11%;
Bình luận sâu hơn về báo cáo thị trường thương mại điện tử quý I/2026, bà Đinh Thị Nho, Giám đốc Kinh doanh Metric.vn đánh giá, thị trường đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, vẫn đảm bảo tăng trưởng, nhưng động lực tăng trưởng đã khác trước.
Nếu giai đoạn trước thị trường tăng nhờ mở rộng người dùng, khuyến mãi và cuộc đua về giá, thì hiện nay tăng trưởng bắt đầu phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực vận hành, độ tín nhiệm của người bán, độ tin cậy của hàng hoá, khả năng xây dựng nội dung và mức độ hiểu người tiêu dùng.
“Thương mại điện tử không còn là cuộc chơi chỉ dành cho bên bán được nhiều hàng nhất, mà là cuộc chơi của những đơn vị hiểu thị trường, hiểu người tiêu dùng nhanh nhất và vận hành hiệu quả nhất”, bà Nho nói.
Cũng theo phân tích của lãnh đạo Metric.vn, các xu hướng mới đang dần được định hình. Đáng chú ý là sự dịch chuyển từ “mua rẻ” sang “mua có niềm tin”. Người tiêu dùng vẫn nhạy cảm về giá, nhưng họ quan tâm nhiều hơn đến gian hàng chính hãng, đánh giá thật, thông tin sản phẩm rõ ràng và trải nghiệm sau mua.
Các chính sách quản lý mới đang đưa thương mại điện tử Việt Nam sang giai đoạn minh bạch và chuyên nghiệp hơn. Về dài hạn, đây là điều cần thiết để thị trường phát triển bền vững. Khi tiêu chuẩn được nâng lên, người tiêu dùng có thêm niềm tin, còn những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào sản phẩm, dữ liệu, vận hành và thương hiệu sẽ có lợi thế rõ hơn. |
Bên cạnh đó, thị trường đang được sàng lọc mạnh hơn. Các yêu cầu về thuế, nguồn gốc hàng hóa, nội dung quảng cáo và tiêu chuẩn vận hành sẽ khiến những nhà bán thiếu bài bản gặp khó hơn, trong khi các thương hiệu có năng lực dữ liệu, vận hành và xây dựng niềm tin sẽ có lợi thế dài hạn.
Một xu hướng nữa cũng đang được định hình rõ. Đó là việc thị trường đang chuyển từ “content-commerce” sang “AI-commerce”. Nếu trước đây, hình thức livestream hay KOL/KOC là yếu tố chính thúc đẩy chuyển đổi, thì hiện nay các nền tảng và thương hiệu đang cạnh tranh bằng khả năng cá nhân hoá trải nghiệm mua sắm theo thời gian thực; từ gợi ý sản phẩm, tối ưu nội dung, quảng cáo đến vận hành và chăm sóc khách hàng bằng AI.
“Điều này khiến dữ liệu và năng lực ứng dụng AI dần trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp thương mại điện tử trong giai đoạn tới”, bà Nho nhấn mạnh thêm.
Theo Metric.vn, doanh số thương mại điện tử trong Quý II/2026 được dự báo đạt khoảng 142,2 nghìn tỷ đồng, giảm 4,28% so với quý I/2026, trong khi sản lượng giao dịch ước đạt 1.153 triệu sản phẩm, tăng 1,27% so với quý trước. Sự phân hóa này cho thấy lượng giao dịch vẫn tăng nhưng giá trị đơn hàng trung bình có xu hướng thấp hơn, phù hợp với đặc điểm tiêu dùng thực dụng trong giai đoạn hậu Tết.
Các yếu tố như kỳ nghỉ lễ, mùa du lịch, thời tiết mùa hè và các chiến dịch mua sắm giữa năm sẽ thúc đẩy nhu cầu ở những nhóm hàng như thời trang, làm đẹp, chăm sóc cá nhân, đồ du lịch và sản phẩm gia dụng mùa nóng. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn sẽ thận trọng hơn trong chi tiêu, ưu tiên sản phẩm có giá trị sử dụng rõ ràng, giá hợp lý và độ tin cậy cao.
Nhận định về tình hình quý II, bà Nho cũng lưu ý rằng, doanh nghiệp cần chuẩn bị theo hướng thực tế hơn: chọn đúng danh mục sản phẩm, bám sát nhu cầu mùa vụ, tối ưu tồn kho và vận hành, đồng thời dùng dữ liệu để theo dõi nhanh sự thay đổi của thị trường.
“Trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, phản ứng nhanh và đúng sẽ quan trọng không kém ngân sách lớn”, bà Nho nhấn mạnh.
