Tăng tính răn đe trong xử lý hành vi gây lãng phí
![]() |
| Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và việc bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí. |
Đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được Quốc hội khóa XIII thông qua năm 2013 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2014. Chính phủ sau đó đã ban hành Nghị định số 84/2014/NĐ-CP để hướng dẫn thi hành, trong đó có các quy định liên quan đến bồi thường thiệt hại trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Qua hơn 10 năm triển khai, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân. Hệ thống văn bản hướng dẫn cơ bản được ban hành đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương.
Bên cạnh kết quả tích cực, thực tiễn cũng cho thấy nhiều quy định đã bộc lộ hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới. Theo Bộ Tài chính, pháp luật hiện hành còn thiếu các chế tài đủ mạnh để bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa đối với các hành vi gây lãng phí. Dù Luật hiện hành đã dẫn chiếu tới quy định xử phạt vi phạm hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và xử lý kỷ luật, nhưng pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức vẫn chưa có quy định phù hợp để xử lý riêng đối với hành vi gây lãng phí và vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.
Bên cạnh đó, các quy định về bồi thường thiệt hại tại Nghị định số 84/2014/NĐ-CP cũng chưa đầy đủ, chưa bao quát được các thiệt hại phát sinh gắn với từng hậu quả của hành vi gây lãng phí. Một số nội dung còn thiếu như phương pháp xác định thiệt hại, quy trình, thẩm quyền và cơ chế phối hợp trong xác định thiệt hại, gây khó khăn trong xử lý trên thực tế.
Để hoàn thiện cơ chế, chính sách đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và việc bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí. Dự thảo Nghị định nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật liên quan.
Xác định rõ thiệt hại, tăng hiệu quả thu hồi tài sản
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Nghị định là bổ sung nguyên tắc xác định thiệt hại và bồi thường thiệt hại theo hướng thiệt hại phải là tổn thất có thể lượng hóa bằng tiền và được xác định trên cơ sở chứng từ, hóa đơn, tài liệu kế toán và các bằng chứng hợp pháp. Việc xem xét trách nhiệm bồi thường phải căn cứ vào lỗi, tính chất hành vi và thiệt hại thực tế để quyết định mức, phương thức bồi thường, bảo đảm khách quan, công bằng, công khai.
Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung các nguyên tắc này nhằm khắc phục tình trạng kết luận còn mang tính định tính, thiếu căn cứ lượng hóa thiệt hại, từ đó gây khó khăn trong thu hồi tài sản, xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, quy định cũng bảo đảm thống nhất với pháp luật hình sự, pháp luật xử lý vi phạm hành chính và các quy định chuyên ngành có liên quan.
Dự thảo Nghị định cũng bổ sung nhiều cách xác định thiệt hại tương ứng với từng hậu quả gây lãng phí như: làm tăng chi ngân sách nhà nước; thất thoát ngân sách, thất thoát tài sản công; công trình đầu tư không thể nghiệm thu; dự án kéo dài tiến độ; tài sản công không được đưa vào sử dụng; thất thoát tài nguyên, năng lượng; giảm thu ngân sách nhà nước…
Các phương pháp xác định thiệt hại trên nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý của Nghị định số 84/2014/NĐ-CP, đặc biệt đối với các dạng lãng phí phổ biến như dự án chậm tiến độ, tài sản công không sử dụng hoặc thất thoát vốn nhà nước. Qua đó tạo cơ sở pháp lý để lượng hóa thiệt hại, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản, ngân sách nhà nước.
Đối với trình tự, thủ tục xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại, dự thảo Nghị định quy định việc xác định trách nhiệm bồi thường đối với cán bộ, công chức được thực hiện đồng thời với quá trình xử lý kỷ luật; quyết định xử lý kỷ luật phải thể hiện rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Ngoài ra, dự thảo cũng kế thừa quy định về thực hiện bồi thường tại Nghị định số 84/2014/NĐ-CP, đồng thời sửa đổi điều kiện được nộp tiền bồi thường nhiều lần theo hướng thống nhất với Luật Xử lý vi phạm hành chính. Theo đó, trường hợp số tiền bồi thường từ 15 triệu đồng trở lên và người vi phạm gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế, có đơn đề nghị thì được xem xét nộp nhiều lần.
Những quy định nêu trên sẽ tạo thêm công cụ pháp lý quan trọng để siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công và các nguồn lực của Nhà nước. Đồng thời, đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương tăng cường phòng, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, bảo đảm mọi nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Tin tức khác
Kiện toàn Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ đầu tư
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục không vì lợi nhuận, đất bỏ hoang chịu thuế 0,2%
Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế
Tài chính doanh nghiệp 24/7: Vingroup phát triển 45.000 căn nhà ở, Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4
Bộ Tài chính ban hành kế hoạch đổi mới và nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
Thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa: Doanh thu không quá 10 tỷ đồng được chọn phương pháp tính thuế
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
Tạo cơ hội hợp tác thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Trung Quốc
Chuyển ngay từ chuẩn bị sang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc tại Trung Quốc
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, thúc đẩy hợp tác thực chất
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Trường Đại học Tài chính - Marketing: Bền bỉ hành trình gieo mầm tri thức
Xung lực mới cho quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Azerbaijan
Chính phủ được điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
VIFC-HCMC thúc đẩy phát triển Sở Giao dịch hàng hóa, hướng tới hình thành giá tham chiếu trong nước
Luật Đầu tư sửa đổi: Mở cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút các dự án chiến lược
Cơ hội mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp Việt
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam









