 |
| Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH |
Bổ sung nhiều quy định để “chặn” thông đồng, bỏ cọc
Sáng ngày 28/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ tư, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc xây dựng Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; phát triển dịch vụ đấu giá tài sản theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong hoạt động đấu giá.
Dự thảo luật cũng kế thừa các quy định đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn, đồng thời khắc phục những tồn tại, bất cập được tổng kết trong quá trình thi hành Luật hiện hành, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đấu giá tài sản.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, dự thảo Luật gồm 7 chương, 69 điều, với nhiều nội dung sửa đổi quan trọng.
Đáng chú ý, dự thảo mở rộng điều kiện trở thành đấu giá viên. Theo đó, cá nhân có chứng chỉ hành nghề đấu giá thuộc tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên, thay vì chỉ giới hạn ở một số chuyên ngành như luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng hay quản trị kinh doanh như quy định hiện hành. Quy định này nhằm phù hợp với định hướng phát triển thị trường dịch vụ đấu giá và thông lệ quốc tế.
Đối với doanh nghiệp đấu giá tài sản, dự thảo Luật luật hóa các quy định về thành lập và hoạt động của doanh nghiệp đấu giá trên cơ sở Nghị quyết số 66.18/NQ-CP của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đầu tư kinh doanh. Theo đó, doanh nghiệp đấu giá được thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và đăng ký ngành nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là sửa đổi toàn diện trình tự, thủ tục đấu giá đối với các tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá.
Theo đó, dự thảo chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên từ 20% đến 50% đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân; đồng thời bổ sung quy định xử lý các vướng mắc phát sinh trong đấu giá quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai.
Để hạn chế tình trạng “cò mồi”, thông đồng, dìm giá hoặc tham gia đấu giá không nhằm mục đích mua tài sản, dự thảo quy định người đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý mua tài sản theo giá khởi điểm.
 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp. Ảnh: VPQH |
Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về đấu giá trực tuyến và đấu giá toàn trình trên môi trường mạng theo hướng chặt chẽ, minh bạch hơn; hoàn thiện trình tự các bước tổ chức phiên đấu giá; đơn giản hóa thủ tục đấu giá rút gọn đối với tài sản có giá trị nhỏ hoặc cần xử lý nhanh.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung quy định về đấu giá trực tuyến trên hệ thống đấu giá trực tuyến đối với một số loại tài sản; sửa đổi các quy định về hủy kết quả đấu giá và bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, quyền, nghĩa vụ của đấu giá viên cũng như tổ chức hành nghề đấu giá.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung riêng một chương quy định về trình tự, thủ tục đấu giá đối với tài sản tự nguyện của tổ chức, cá nhân. Theo đó, chủ sở hữu tài sản được quyền thỏa thuận trình tự, thủ tục đấu giá linh hoạt, lựa chọn hình thức, phương thức đấu giá phù hợp. Đồng thời, tổ chức hành nghề đấu giá tại Việt Nam được hợp tác với tổ chức đấu giá nước ngoài để thực hiện đấu giá tài sản tự nguyện, tạo cơ sở pháp lý phù hợp với thông lệ quốc tế.
Để tăng tính răn đe, dự thảo bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc”; đồng thời quy định người trúng đấu giá có hành vi vi phạm dẫn đến kết quả đấu giá không được phê duyệt hoặc bị hủy thì không được hoàn trả tiền đặt cọc và phải bồi thường thiệt hại nếu có.
Bảo đảm tính cạnh tranh, công khai, minh bạch
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết hồ sơ dự án luật cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất của dự thảo với Hiến pháp và các luật có liên quan; hoàn thiện các quy định về đấu giá trực tuyến, làm rõ cơ chế quản lý, vận hành Cổng Đấu giá tài sản quốc gia; đồng thời tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động của các quy định về tiền đặt trước, bước giá, trình tự, thủ tục đấu giá và hủy kết quả đấu giá; hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước, phối hợp, chia sẻ dữ liệu và các quy định chuyển tiếp để bảo đảm tính khả thi khi luật có hiệu lực.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng; khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành, đáp ứng yêu cầu phát triển của hoạt động đấu giá trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ. Việc sửa đổi luật cũng hướng tới xử lý hiệu quả những vấn đề nổi cộm như đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá trực tuyến, tình trạng thông đồng, dìm giá, trả giá bất thường rồi không thực hiện nghĩa vụ tài chính, qua đó tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và chuyên nghiệp hơn cho thị trường đấu giá tài sản.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo tại phiên họp. Ảnh: VPQH |
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để hoàn thiện hồ sơ dự án luật. Trong đó, cần tiếp tục rà soát phạm vi sửa đổi, bảo đảm chỉ điều chỉnh những nội dung đã được tổng kết thực tiễn, đánh giá đầy đủ tác động; đồng thời bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với các luật có liên quan, nhất là các quy định về đất đai, đầu tư, quản lý tài sản công, thương mại điện tử và thi hành án dân sự.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về đấu giá trực tuyến, làm rõ cơ chế quản lý, vận hành Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và hệ thống đấu giá trực tuyến; đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước. Đồng thời, nghiên cứu kỹ tác động của các quy định về tiền đặt trước, bước giá, trình tự thủ tục đấu giá, hủy kết quả đấu giá nhằm khắc phục tình trạng thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, trục lợi, bảo đảm tính cạnh tranh, công khai và minh bạch của hoạt động đấu giá.
Theo đó, làm rõ cơ sở pháp lý và thực tiễn của việc xác định bước giá, nghiên cứu quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định bước giá phù hợp với từng nhóm tài sản, bảo đảm tính cạnh tranh, công khai, minh bạch của cuộc đấu giá. Hạn chế tình trạng bước giá quá lớn, quá nhỏ làm ảnh hưởng đến hiệu quả đấu giá và bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng yêu cầu rà soát kỹ các quy định về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục hủy kết quả đấu giá nhằm xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân. bảo đảm tính ổn định của các giao dịch dân sự, hạn chế phát sinh khiếu kiện. Cùng với đó, rà soát quy định cụ thể trách nhiệm các bộ, ngành, địa phương trong quản lý nhà nước về đấu giá tài sản, hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có liên quan.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, trên cơ sở kết quả thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội vào tháng 10 tới, đồng thời yêu cầu Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án luật và giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì thẩm tra chính thức trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.
