Phát triển thị trường chứng khoán để “giải cơn khát” vốn cho hạ tầng giao thông

Phóng viên: Thưa ông, hạ tầng giao thông là lĩnh vực có nhu cầu vốn rất lớn, thời gian đầu tư và hoàn vốn kéo dài. Ông nhìn nhận thế nào về bài toán huy động vốn hiện nay?

Ông Ngọ Trường Nam - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV).

Ông Ngọ Trường Nam: Hạ tầng giao thông là một trong những lĩnh vực có tính đặc thù rất rõ rệt. Trước hết là quy mô vốn đầu tư thường rất lớn, mỗi dự án có thể lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Thứ hai là thời gian triển khai kéo dài, từ khâu chuẩn bị, thi công cho đến vận hành khai thác. Và cuối cùng là chu kỳ hoàn vốn thường rất dài, có thể kéo dài hàng chục năm.

Chính vì những đặc điểm này, việc phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách nhà nước hay nguồn tín dụng truyền thống là không khả thi. Ngân sách nhà nước luôn có giới hạn, trong khi tín dụng ngân hàng lại chịu áp lực về trần tăng trưởng và đặc biệt là sự mất cân đối giữa huy động ngắn hạn và cho vay dài hạn.

Do đó, bài toán đặt ra là phải đa dạng hóa nguồn vốn. Trong đó, thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - đóng vai trò rất quan trọng. Các kênh như cổ phiếu, trái phiếu hay sự tham gia của các quỹ đầu tư không chỉ giúp huy động nguồn lực lớn mà còn phù hợp với đặc thù vốn trung và dài hạn của lĩnh vực hạ tầng.

Chúng tôi cho rằng, nếu được phát triển đúng hướng, thị trường chứng khoán sẽ trở thành một trụ cột quan trọng giúp giải quyết bài toán vốn cho toàn ngành giao thông.

Phóng viên: Vậy doanh nghiệp đã có chiến lược cụ thể nào cho năm 2026, đặc biệt liên quan đến huy động vốn qua thị trường chứng khoán?

Ông Ngọ Trường Nam: Chúng tôi đã xây dựng một chiến lược mang tính xuyên suốt, gắn với định hướng trở thành doanh nghiệp đầu tư và thi công hạ tầng giao thông chuyên nghiệp.

Để thực hiện được điều đó, doanh nghiệp phải chuẩn bị toàn diện từ năng lực quản trị, nguồn nhân lực đến mô hình tài chính. Đối với các dự án lớn, chúng tôi triển khai mô hình tài chính mà chúng tôi gọi là “PPP++”. Trong đó, dấu “++” thể hiện sự kết hợp đa dạng của nhiều nguồn vốn khác nhau.

Cụ thể, ngoài phần vốn ngân sách trong các dự án đối tác công - tư (PPP), chúng tôi còn huy động thêm từ vốn tín dụng, vốn tự có của doanh nghiệp và đặc biệt là các nguồn vốn từ thị trường chứng khoán.

Trong thời gian qua, chúng tôi đã chủ động tiếp cận cả hai kênh là phát hành cổ phiếu và trái phiếu. Việc tham gia thị trường chứng khoán không chỉ giúp tăng khả năng huy động vốn mà còn nâng cao tính minh bạch, quản trị doanh nghiệp và uy tín trên thị trường.

Trong năm 2026 và các năm tiếp theo, chúng tôi kỳ vọng thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục phát triển cả về chiều sâu lẫn quy mô, từ đó giúp doanh nghiệp tận dụng hiệu quả hơn nguồn vốn dài hạn phục vụ cho chiến lược đầu tư.

Phóng viên: Năm 2025, tín dụng và cổ phiếu tăng trưởng tốt, nhưng trái phiếu vẫn còn trầm lắng. Là doanh nghiệp từng huy động vốn qua trái phiếu, ông đánh giá thế nào về kênh này trong trung và dài hạn?

Ông Ngọ Trường Nam: Chúng tôi tin rằng thị trường trái phiếu vẫn còn rất nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng và các ngành kinh tế khác vẫn đang ở mức rất cao.

Thị trường hiện nay vẫn thiếu các sản phẩm trái phiếu mang tính chuyên biệt.

Trên thực tế, doanh nghiệp chúng tôi đã từng thử nghiệm phát hành trái phiếu cho một dự án cụ thể với quy mô phù hợp. Qua đó, chúng tôi có cơ hội đánh giá thực tế về mức độ hiệu quả, chi phí vốn cũng như sự quan tâm của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, đối với lĩnh vực hạ tầng giao thông, chúng tôi nhận thấy rằng thị trường hiện nay vẫn thiếu các sản phẩm trái phiếu mang tính chuyên biệt. Ví dụ, cần có các loại “trái phiếu công trình” dành riêng cho dự án PPP, với thiết kế phù hợp về kỳ hạn dài, lãi suất ổn định và cơ chế linh hoạt theo dòng tiền của dự án. Ngoài ra, để kênh trái phiếu thực sự phát huy hiệu quả, cần có thêm các cơ chế bảo lãnh, chia sẻ rủi ro hoặc khung pháp lý rõ ràng hơn để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Trong chiến lược 5 năm tới, chúng tôi vẫn xem trái phiếu là một kênh huy động vốn quan trọng, nhưng sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và chờ đợi những cải thiện từ phía chính sách để triển khai ở quy mô lớn hơn.

Phóng viên: Dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông có kỳ vọng và kiến nghị gì để thị trường tài chính thực sự trở thành kênh huy động vốn hiệu quả trong thời gian tới?

Ông Ngọ Trường Nam: Chúng tôi có một số kỳ vọng và kiến nghị như sau:

Thứ nhất, chúng tôi mong muốn thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa, không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng. Đặc biệt, cần có các giải pháp để thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, bởi đây là nguồn vốn dài hạn, ổn định và rất phù hợp với lĩnh vực hạ tầng.

Thứ hai, chúng tôi kỳ vọng các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục cải cách thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi hơn để các doanh nghiệp uy tín có thể huy động vốn trên thị trường một cách nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả.

Thứ ba, về chính sách PPP, chúng tôi đề xuất cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời xử lý dứt điểm các tồn tại của những dự án trước đây. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Chúng tôi tin rằng khi môi trường pháp lý được hoàn thiện và thị trường tài chính phát triển lành mạnh, các doanh nghiệp hạ tầng sẽ có thêm nhiều cơ hội để phát triển bền vững, qua đó đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!