Xác định năng lực người cung cấp dịch vụ kế toán, bảo đảm thông tin tài chính trung thực

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ nội dung đại biểu quan tâm về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập. Ảnh: VPQH

Cắt giảm điều kiện kinh doanh, rõ trách nhiệm cung cấp dịch vụ kế toán

Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất của Quốc hội khóa XVI sáng ngày 28/9, các đại biểu đã thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập.

Đại biểu Đồng Ngọc Ba (Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai) đánh giá dự thảo thể hiện đúng tinh thần chỉ đạo và thực tiễn cải cách thời gian qua, theo hướng cắt giảm tối đa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Từ quy định về chứng chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán tại Điều 57 dự thảo Luật, đại biểu cho rằng, việc cắt giảm điều kiện, thủ tục cần bảo đảm 3 yêu cầu: Thống nhất về kỹ thuật pháp lý với các luật liên quan; có đánh giá đầy đủ, kỹ lưỡng; đồng thời quy định phải minh bạch, rõ ràng để bảo đảm hiệu quả trong thực thi.

Theo đại biểu, dự thảo Luật hiện nay chuyển từ phương án bỏ chứng chỉ kế toán viên sang quy định tiêu chuẩn đối với cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán. Đại biểu ghi nhận điểm tiến bộ khi dự thảo có sự phân tầng đối tượng: Người hoạt động kế toán trong các cơ quan, đơn vị thực hiện theo tiêu chuẩn và hậu kiểm; cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán thông thường, không ký báo cáo tài chính của khách hàng, cũng áp dụng điều kiện tương tự người làm kế toán.

Đối với cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán có ký báo cáo tài chính của khách hàng, dự thảo Luật yêu cầu phải đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn, đạt yêu cầu về năng lực cung cấp dịch vụ kế toán và được cấp chứng chỉ năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán theo quy định của Bộ Tài chính. Đại biểu cho rằng cần đánh giá tác động và xem xét đồng bộ với quy định của Luật Đầu tư về danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện.

Đồng thời, đại biểu đề nghị nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế theo hướng phân tầng đối tượng. Đối với người ký báo cáo tài chính của những doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn như công ty đại chúng, cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ; trong khi đối với những trường hợp thông thường có thể tăng cường hậu kiểm. Đại biểu cũng đề xuất công khai thông tin cập nhật về người hành nghề, tăng cường kiểm tra để khách hàng có thể tự bảo vệ mình và cơ quan nhà nước thực hiện hiệu quả công tác hậu kiểm.

Đại biểu Đồng Ngọc Ba (Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai) đánh giá dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập thể hiện đúng tinh thần chỉ đạo và thực tiễn cải cách thời gian qua. Ảnh: VPQH

Cùng quan tâm đến dự án Luật này, đại biểu Thạch Phước Bình (Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) cơ bản tập trung góp ý vào việc chuyển tiếp chứng chỉ, giấy phép hoạt động và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể cung cấp dịch vụ kế toán.

Đại biểu đánh giá việc dự thảo Luật ghi nhận các chứng chỉ hành nghề kế toán, chứng chỉ kế toán viên và chứng chỉ kiểm toán viên được cấp trước ngày 1/3/2027 có giá trị như chứng chỉ năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán là cần thiết, góp phần bảo đảm quyền lợi của người đã được cấp chứng chỉ và không làm gián đoạn hoạt động dịch vụ khi luật có hiệu lực. Đại biểu đề nghị làm rõ thêm phạm vi công việc được công nhận tương đương, thời hạn sử dụng giấy chứng nhận còn hiệu lực và các loại chứng chỉ tiếp tục được cấp trong giai đoạn chuyển tiếp.

Đại biểu đồng thời đề nghị làm rõ tư cách người cung cấp dịch vụ ký báo cáo tài chính, bảo đảm thống nhất với tiêu chuẩn kế toán và kế toán trưởng cũng như trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ. Hợp đồng dịch vụ cũng cần xác định tối thiểu phạm vi công việc, người thực hiện, người chịu trách nhiệm chuyên môn, việc bàn giao dữ liệu, bảo mật và xử lý khi xảy ra sai sót.

Phải xác định năng lực người cung cấp dịch vụ kế toán

Giải trình các ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã làm rõ nội dung quy định về chứng chỉ hành nghề kinh doanh dịch vụ kế toán và mối quan hệ với quy định của Luật Đầu tư.

Theo Bộ trưởng, dịch vụ kế toán và việc ký vào báo cáo tài chính của doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Báo cáo tài chính gồm bảng cân đối tài chính, báo cáo thu nhập và báo cáo dòng tiền. Đây là những thông tin quan trọng đối với nhiều nhóm có liên quan gồm chủ doanh nghiệp, cổ đông, cơ quan nhà nước, các tổ chức cung cấp tín dụng và các chủ thể cung cấp hàng hóa.

Từ vai trò đó, Bộ trưởng cho rằng vấn đề đặt ra là phải bảo đảm thông tin trên báo cáo tài chính trung thực và hợp lý, đồng thời phải xác định rõ trách nhiệm của người cung cấp dịch vụ kế toán đối với những thông tin này.

Các đại biểu tại Hội nghị. Ảnh: VPQH

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan soạn thảo đã khảo sát kinh nghiệm quốc tế và nhận thấy những người cung cấp dịch vụ kế toán trên thế giới đều phải có trách nhiệm đối với dịch vụ cung cấp, dù mỗi nước có cách thức quản lý khác nhau.

Theo Bộ trưởng, trường hợp đặc biệt là ở Anh không bắt buộc chứng chỉ hành nghề, nhưng khi cung cấp dịch vụ thì người cung cấp phải đăng ký và chịu sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền. Còn tại các nước khác, chứng chỉ được sử dụng để xác định năng lực của người cung cấp dịch vụ kế toán.

Từ kinh nghiệm này, Bộ trưởng cho rằng, nếu không có chứng chỉ hành nghề để xác định năng lực của người cung cấp dịch vụ thì sẽ khó bảo đảm chất lượng dịch vụ đối với những người có liên quan đến báo cáo tài chính. Đây cũng là lý do cơ quan soạn thảo đã cân nhắc kỹ việc thiết kế quy định về chứng chỉ năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán.

Trước các góp ý của đại biểu Đồng Ngọc Ba và đại biểu Thạch Phước Bình về yêu cầu rà soát, đơn giản hóa thủ tục, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu để thiết kế thủ tục theo hướng đơn giản nhất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu để bảo đảm yêu cầu quản lý đối với hoạt động cung cấp dịch vụ kế toán và chất lượng thông tin tài chính.