Nghị quyết số 79-NQ/TW và vai trò DATC trong xử lý điểm nghẽn tài chính

Trụ sở DATC.

Công cụ xử lý các điểm nghẽn tài chính

Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước nhấn mạnh yêu cầu phải có các công cụ đủ năng lực để xử lý hiệu quả những tồn đọng tài chính kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe doanh nghiệp và sự vận hành thông suốt của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, DATC - doanh nghiệp nhà nước (thuộc Bộ Tài chính) hoạt động chuyên biệt trong lĩnh vực mua bán và xử lý nợ tiếp tục được đặt vào vị trí then chốt.

Trải qua hơn 22 năm hình thành và phát triển, DATC đã từng bước khẳng định vai trò là công cụ hữu hiệu của Chính phủ trong xử lý nợ và tái cơ cấu doanh nghiệp. Thực tiễn cho thấy, DATC đã tham gia hỗ trợ tái cơ cấu cho hơn 180 doanh nghiệp nhà nước, hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau như hàng hải, đóng tàu, xây dựng, giao thông, nông nghiệp, du lịch và dịch vụ. Không ít trường hợp trong số đó là những bài toán tài chính phức tạp, kéo dài qua nhiều giai đoạn.

Việc tham gia xử lý nợ tại các doanh nghiệp quy mô lớn như Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC), Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), Tổng công ty Dâu tằm tơ Việt Nam hay các tổng công ty xây dựng đã cho thấy vai trò “gỡ nút thắt” của DATC đối với những điểm nghẽn mang tính hệ thống. Thông qua mua, cơ cấu lại và xử lý nợ theo cơ chế thị trường, DATC góp phần cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp, tạo tiền đề để phục hồi hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Không chỉ dừng lại ở khu vực doanh nghiệp, hoạt động của DATC còn có tác động lan tỏa đến hệ thống tài chính – ngân hàng. Việc xử lý các khoản nợ tồn đọng giúp cải thiện bảng cân đối kế toán của các tổ chức tín dụng, qua đó hỗ trợ dòng vốn tín dụng lưu thông hiệu quả hơn. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm dư địa vốn cho tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu.

Từ kết quả hoạt động đến định hướng phát triển theo Nghị quyết số 79-NQ/TW

Những năm gần đây, DATC đã mở rộng phạm vi hoạt động, xử lý hàng chục nghìn tỷ đồng nợ xấu với nhiều phương án có quy mô lớn. Các thương vụ đáng chú ý như xử lý nợ tại Công ty TNHH Điện gió Thuận Nhiên Phong, nhóm doanh nghiệp bất động sản Quang Trung, Tân Hoàng Minh, Công ty CP NOSCO Shipyard hay phương án mua và xử lý nợ trái phiếu của CTCP Hoàng Anh Gia Lai với giá trị khoảng 1.800 tỷ đồng cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của DATC không chỉ trong khu vực doanh nghiệp nhà nước mà cả khu vực tư nhân.

Sự tham gia này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đồng thời phản ánh xu hướng mở rộng chức năng của DATC theo hướng tiếp cận thị trường, xử lý nợ gắn với tái cơ cấu toàn diện doanh nghiệp.

Về kết quả kinh doanh, tổng doanh thu giai đoạn 2021-2025 của DATC đạt 12.083 tỷ đồng, tăng 31,7% so với giai đoạn trước. Lợi nhuận duy trì đà tăng trưởng ổn định, đặc biệt ghi nhận mức tăng mạnh trong hai năm 2024-2025. Cùng với đó, DATC từng bước đổi mới công tác quản trị, nghiên cứu áp dụng các phương thức xử lý nợ linh hoạt hơn, tăng cường phối hợp với các tổ chức tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả xử lý các khoản nợ phức tạp.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, nền kinh tế Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức mới, từ biến động thị trường tài chính quốc tế, áp lực lạm phát đến yêu cầu đẩy nhanh sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước. Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp có nền tảng sản xuất tốt nhưng bị hạn chế khả năng tiếp cận vốn do gánh nặng nợ tồn đọng kéo dài. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 79 được xem là “đòn bẩy” chính sách quan trọng, trong đó việc nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của DATC được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm.

Theo định hướng này, DATC đặt mục tiêu phát triển trở thành một định chế tài chính chuyên nghiệp, hiện đại, có năng lực xử lý nợ tiệm cận với các mô hình thành công trên thế giới. Trọng tâm chiến lược tiếp tục là vai trò công cụ đặc thù của Chính phủ trong tái cơ cấu doanh nghiệp và lành mạnh hóa nền kinh tế thông qua mua bán nợ theo nguyên tắc thị trường.

Để đáp ứng yêu cầu mới, DATC định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản trị dữ liệu nợ và hoạt động nghiệp vụ, đồng thời tăng cường đào tạo đội ngũ chuyên gia về tài chính và tái cấu trúc doanh nghiệp. Việc mở rộng quy mô và chiều sâu hoạt động được kỳ vọng sẽ giúp DATC tham gia hiệu quả hơn vào quá trình tái cơ cấu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cũng như khu vực tư nhân.

Trong thời gian tới, khi DATC được hoàn thiện khung pháp lý mới thông qua Nghị định thay thế Nghị định số 129/2020/NĐ-CP và được phê duyệt phương án tăng vốn điều lệ, năng lực xử lý nợ dự kiến sẽ được nâng lên đáng kể. Qua đó, DATC tiếp tục khẳng định vai trò là công cụ quan trọng của Chính phủ trong xử lý nợ tồn đọng, góp phần xây dựng nền kinh tế nhà nước hoạt động hiệu quả, bền vững và bảo đảm an toàn tài chính.