Lan tỏa văn hóa doanh nghiệp từ tiêu chí đến thực thi

NSND. Vũ Ngoạn Hợp, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam

Phóng viên: Thưa ông, trong năm nay, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp có những đổi mới hay đột phá gì đáng chú ý, đặc biệt khi gắn với yêu cầu từ Nghị quyết số 80-NQ/TW?

NSND. Vũ Ngoạn Hợp: Thực ra, trong lĩnh vực văn hóa nói chung và văn hóa doanh nghiệp nói riêng, đổi mới là việc diễn ra thường xuyên, liên tục, không phải chỉ đến một thời điểm nào đó mới có.

Ngay trong thời điểm này, chúng tôi cũng đã bắt đầu nghiên cứu cho những đổi mới tiếp theo của năm nay. Văn hóa là một dòng chảy và càng làm thì càng thấy rõ thực tiễn xã hội đang cần gì, doanh nghiệp đang thiếu gì để từ đó điều chỉnh cho phù hợp.

Một trong những thay đổi đáng chú ý trong năm nay là việc công bố Bộ giá trị Văn hoá Kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới, điều chỉnh Bộ Tiêu chí văn hoá kinh doanh Việt Nam.

Trước đây, bộ tiêu chí được xây dựng theo hướng chuẩn mực cao, phù hợp chủ yếu với các tập đoàn lớn – những đơn vị có đầy đủ nguồn lực để triển khai. Tuy nhiên, thực tế ở Việt Nam cho thấy phần lớn doanh nghiệp là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nếu tiêu chí quá cao, quá “chuẩn”, thì vô hình trung lại tạo ra khoảng cách, khiến nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận, không có động lực phấn đấu.

Chính vì vậy, chúng tôi đã điều chỉnh lại bộ tiêu chí theo hướng phân tầng thành 3 cấp độ: cấp một, cấp hai và cấp ba. Với cách tiếp cận này, doanh nghiệp ở bất kỳ quy mô nào, ở bất kỳ khu vực nào cũng có thể tham gia, có thể phấn đấu từ mức thấp lên mức cao hơn theo từng năm.

Bên cạnh đó, một điểm mới nữa là việc ban hành thêm bộ tiêu chí về văn hóa kinh doanh. Bộ tiêu chí này được xây dựng với sự tham gia đầy đủ của các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà khoa học và các tổ chức liên quan, nhằm bảo đảm tính toàn diện và khoa học. Có thể nói, đây là bộ tiêu chí mang tính đầy đủ nhất từ trước đến nay, vừa phù hợp với yêu cầu của xã hội, vừa thích ứng với cơ chế thị trường, đồng thời bám sát các chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ.

Đặc biệt, bộ tiêu chí này không đứng riêng lẻ mà là sự tổng hòa của nhiều nghị quyết quan trọng liên quan đến văn hóa doanh nghiệp, phát triển kinh tế tư nhân, cũng như các lĩnh vực khác của đời sống xã hội. Việc tích hợp này giúp doanh nghiệp khi triển khai không bị rời rạc mà có một khung tham chiếu thống nhất, rõ ràng.

Phóng viên: Xin ông cho biết, các hoạt động, tiêu chí về văn hoá doanh nghiệp hiện nay gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW như thế nào?

NSND. Vũ Ngoạn Hợp: Có thể nói, các nội dung mà chúng tôi triển khai hiện nay bám rất sát tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Tuy nhiên, để hiểu đầy đủ, mỗi người cần tiếp tục nghiên cứu kỹ Nghị quyết này.

Nên khi xây dựng bộ tiêu chí, từng nội dung, từng hạng mục đều được nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo đảm phù hợp với định hướng phát triển văn hóa không chỉ trong doanh nghiệp mà trên toàn xã hội.

Điểm quan trọng là, trước đây chưa có một bộ tiêu chí chính thức, mang tính hệ thống để làm căn cứ cho các doanh nghiệp triển khai. Lần này, bộ tiêu chí được xây dựng bởi hiệp hội, có sự đồng ý và phối hợp của các cơ quan trung ương, các bộ, ngành liên quan, do đó có thể coi là một bộ tiêu chí mẫu, làm cơ sở tham chiếu chung. Bộ tiêu chí được cấu trúc rất cụ thể, chia thành các điều mục rõ ràng, theo từng nhóm nội dung, giúp doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – có thể dễ dàng tiếp cận và áp dụng.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng bộ tiêu chí này không phải là cố định. Ngay trong năm tới, chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá trên cơ sở thực tiễn để điều chỉnh, đổi mới cho phù hợp hơn. Mục tiêu cuối cùng là làm sao để người thực hiện – tức là doanh nghiệp – có thể áp dụng một cách dễ dàng nhất, hiệu quả nhất.

Phóng viên: Làm thế nào để những nội dung, khuyến nghị về văn hóa doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà có thể đi vào thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, thưa ông?

NSND. Vũ Ngoạn Hợp: Chúng tôi xác định rất rõ rằng, nếu chỉ dừng lại ở hội thảo hay diễn đàn thì sẽ không mang lại hiệu quả thực chất. Vì vậy, sau mỗi chương trình, chúng tôi đều có kế hoạch triển khai cụ thể để lan tỏa nội dung đến các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Ngay sau khi giới thiệu các bộ tiêu chí, chúng tôi sẽ tổ chức các hoạt động lan tỏa đến từng khu vực, thông qua hệ thống các hiệp hội, đặc biệt là phối hợp chặt chẽ với các tỉnh, thành phố. Trước đây, chúng tôi đã triển khai theo khu vực, ví dụ như nhóm các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên, khu vực đồng bằng Bắc Bộ hay Đông Nam Bộ. Mỗi khu vực sẽ hình thành một mạng lưới phối hợp giữa hiệp hội với chính quyền địa phương và doanh nghiệp.

Cách làm là lan tỏa từ chính quyền địa phương, thông qua các chương trình ký kết, phối hợp và cam kết triển khai với các đơn vị liên quan. Khi chính quyền cùng tham gia, việc triển khai sẽ có tính hệ thống và đồng bộ hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là doanh nghiệp phải là chủ thể trung tâm, là người trực tiếp thực hiện, chứ không thể chỉ là đối tượng thụ hưởng.

Trước đây, ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp thường chỉ bắt đầu quan tâm đến văn hóa doanh nghiệp khi đã phát triển đến một mức độ nhất định, khi đã “ăn nên làm ra”. Nhưng hiện nay, văn hóa doanh nghiệp phải được xây dựng ngay từ đầu, để lan tỏa những giá trị tích cực, những điều tốt đẹp đến với từng cá nhân và rộng hơn là toàn xã hội.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!