Không lợi dụng chi phí để tăng giá, phải giảm khi đầu vào hạ

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trị cuộc họp. Ảnh: MT

Ngày 23/4/2026, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá nhằm đánh giá kết quả công tác quản lý, điều hành giá quý I/2026 và thống nhất các kịch bản điều hành những tháng còn lại của năm 2026.

Thảo luận tại cuộc họp, các ý kiến đều thống nhất cho rằng, trong quý I/2026, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, rủi ro gia tăng từ biến động địa chính trị, năng lượng và tài chính toàn cầu. Đặc biệt, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng, gây cú sốc tăng giá dầu và kéo theo chi phí logistics tăng mạnh.

Trong nước, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng 0,05%, tháng 2 tăng 1,14%, tháng 3 tăng 1,23%. Bình quân quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Để ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, Chính phủ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn, giảm 47 khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; bổ sung 8.000 tỷ đồng ngân sách để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Về phía các Bộ, ngành, đại diện Bộ Xây dựng cho biết đã tổ chức các đoàn kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá tại địa phương, đồng thời vận động doanh nghiệp giảm chi phí dịch vụ liên quan nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vận tải. Bộ Công Thương đang thúc đẩy lộ trình chuyển đổi xăng E10, đồng thời đề xuất các giải pháp liên quan đến kho ngoại quan. Một số mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý tiếp tục được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ người dân như miễn học phí từ mầm non đến hết THPT công lập, giảm giá sách giáo khoa, giảm phí dịch vụ hàng hải.

Đại diện Văn phòng Chính phủ cũng đánh giá cao vai trò của Ban Chỉ đạo điều hành giá trong việc theo dõi sát tình hình và đề xuất giải pháp sát thực tiễn. Theo đó, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao đi kèm áp lực lạm phát, việc điều hành giá cần tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, linh hoạt để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời, cần chú trọng các giải pháp cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp, qua đó góp phần giảm áp lực lên mặt bằng giá.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: MT

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt từ bên ngoài, công tác điều hành giá quý I/2026 vẫn đạt mục tiêu đề ra, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Phó Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của Bộ Tài chính và các bộ, ngành trong công tác quản lý, điều hành giá quý I/2026.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục phát huy kinh nghiệm điều hành, nhất là khả năng ứng phó với các tình huống đột xuất, chưa có tiền lệ. Các bộ, ngành phải chủ động, linh hoạt trong điều hành giá, tăng cường theo dõi, phân tích diễn biến cung cầu, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu, các doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm việc kê khai, niêm yết giá theo quy định và không lợi dụng biến động chi phí để tăng giá một cách bất hợp lý. Đồng thời, khi chi phí đầu vào giảm, cần kịp thời điều chỉnh giảm giá bán, tránh tình trạng chậm điều chỉnh gây méo mó thị trường. Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường phải được đẩy mạnh, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc vi phạm pháp luật về giá. Đặc biệt, cần xử lý nghiêm các trường hợp không giảm giá tương ứng khi chi phí đầu vào đã giảm.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu bảo đảm cân đối cung cầu, không để xảy ra thiếu hụt, gián đoạn nguồn cung, nhất là với các mặt hàng thiết yếu. Việc điều hòa hàng hóa giữa các vùng, địa phương và giữa thị trường trong nước với xuất khẩu cần được thực hiện chủ động, linh hoạt để giữ ổn định mặt bằng giá.

Đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, các bộ, ngành cần rà soát kỹ yếu tố chi phí, đánh giá tác động trước khi điều chỉnh, tránh tăng giá khi chưa đủ điều kiện. Đồng thời, doanh nghiệp phải kiểm soát chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và chia sẻ hài hòa lợi ích với người tiêu dùng.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường dự trữ để chủ động điều tiết thị trường. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp theo dõi sát giá các mặt hàng nông sản thiết yếu, bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường. Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng cần tiếp tục triển khai các giải pháp bình ổn giá, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trọng điểm, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đẩy giá gây ảnh hưởng tiến độ đầu tư công.

Đối với y tế, giáo dục và các dịch vụ thiết yếu, việc điều chỉnh giá phải theo lộ trình phù hợp, tránh tăng dồn dập trong cùng thời điểm. Các địa phương cần tăng cường kiểm tra việc niêm yết giá trong lĩnh vực du lịch, lưu trú, dịch vụ.

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của công tác truyền thông trong điều hành giá, yêu cầu cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch về diễn biến giá và các giải pháp điều hành để ổn định kỳ vọng thị trường.