 |
| Bộ Tài chính đã xây dựng và lấy ý kiến Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định thống nhất về quyết toán vốn đầu tư dự án. Ảnh: internet |
Khắc phục tình trạng quy định phân tán
Theo tính chất, dự án đầu tư được phân thành dự án có cấu phần xây dựng (theo pháp luật về xây dựng) và dự án không có cấu phần xây dựng (theo pháp luật về ngân sách nhà nước, pháp luật về đầu tư công). Xét theo nguồn vốn, gồm dự án sử dụng vốn đầu tư công; dự án sử dụng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước; dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước khác...
Thời gian qua, để phục vụ công tác quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành (bao gồm cả dự án có và không có cấu phần xây dựng), Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 99/2021/NĐ-CP và hiện nay là Nghị định số 254/2025/NĐ-CP quy định quyết toán vốn đầu tư đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công. Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 27/2025/TT-BTC quy định quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành sử dụng vốn nhà nước ngoài vốn đầu tư công theo nhiệm vụ được giao tại các nghị định của Chính phủ.
Đối với các nhiệm vụ, dự án đầu tư các nền tảng số, hệ thống thông tin quy mô quốc gia, quy mô vùng sử dụng vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước, nội dung quyết toán được quy định tại khoản 5 Điều 13 Nghị định số 88/2025/NĐ-CP - văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bên cạnh đó, các quy định về quyết toán vốn đầu tư còn được đề cập tại Nghị định số 45/2026/NĐ-CP về quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, cũng như trong các dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước và dự thảo nghị định về lập dự toán, quản lý, sử dụng, quyết toán chi thường xuyên.
Theo Bộ Tài chính, quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án nằm rải rác ở rất nhiều Nghị định, Thông tư, dẫn đến tình trạng khó tra cứu, dễ nhầm lẫn. Vì vậy, Bộ Tài chính đã xây dựng và đang lấy ý kiến rộng rãi Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án. Việc xây dựng một nghị định quy định chung về quyết toán vốn đầu tư dự án nhằm thống nhất quy trình, trình tự thực hiện đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công, dự án sử dụng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước và dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước khác là cần thiết, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan.
Đối với các dự án của doanh nghiệp nhà nước và các dự khác sẽ quy định theo hướng có thể áp dụng quy định tại Nghị định để lập báo cáo quyết toán, thẩm tra, phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành để tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm và đề cao trách nhiệm giải trình của các doanh nghiệp theo đúng tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.
Bảo đảm đồng bộ pháp luật, tăng phân cấp
Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án được Bộ Tài chính xây dựng gồm 5 chương với 30 điều, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; trình tự, thủ tục lập, thẩm tra, phê duyệt quyết toán; kiểm tra, xử lý vi phạm; nhiệm vụ của các cơ quan liên quan và điều khoản thi hành.
Dự thảo quy định đầy đủ, toàn diện và thống nhất việc quyết toán vốn đầu tư dự án theo Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước và vốn ngân sách nhà nước khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công.
Bộ Tài chính xây dựng dự thảo theo hướng kế thừa các quy định đã áp dụng ổn định, phát huy hiệu quả trên thực tế. Đồng thời, bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý về quyết toán vốn đầu tư đối với dự án sử dụng chi thường xuyên và vốn ngân sách nhà nước khác, bảo đảm tính khả thi, thống nhất với pháp luật về ngân sách, đầu tư công, xây dựng và quản lý, sử dụng tài sản công.
Theo đó, dự thảo cơ bản kế thừa quy định tại Nghị định số 254/2025/NĐ-CP và Thông tư số 27/2025/TT-BTC đã ban hành. Đồng thời, bổ sung phạm vi điều chỉnh sang dự án sử dụng chi thường xuyên và vốn ngân sách nhà nước khác. Khái niệm “vốn ngân sách nhà nước khác” được làm rõ theo các nhiệm vụ chi quy định tại Luật Ngân sách nhà nước để tránh vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể áp dụng quy định tại Nghị định này để lập báo cáo quyết toán, thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư đối với dự án đầu tư thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư, dự án đầu tư khác không sử dụng vốn đầu tư công, chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước, vốn ngân sách nhà nước khác (không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công) và dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư và chịu trách nhiệm về quyết toán định của mình.
Đáng chú ý, dự thảo điều chỉnh quy định về kiểm toán độc lập đối với dự án nhóm B, C theo hướng không quy định bắt buộc cứng mà giao người có thẩm quyền quyết định đầu tư xem xét, quyết định việc lựa chọn kiểm toán độc lập theo quy định của pháp luật về đấu thầu, qua đó tăng cường phân cấp, phân quyền và đề cao trách nhiệm của chủ đầu tư.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về chi phí thẩm tra, phê duyệt quyết toán đối với dự án, hạng mục thuộc chương trình mục tiêu quốc gia có giá trị dưới 5 tỷ đồng, với mức 0,57% giá trị đề nghị phê duyệt và mức tối thiểu 500.000 đồng; đồng thời quy định chuyển tiếp đối với các dự án đã ký quyết toán A-B trước khi nghị định có hiệu lực thì không phải ký lại.
Việc xây dựng dự thảo Nghị định quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án sẽ khắc phục tình trạng chồng chéo, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính trong giai đoạn mới.
