Giải ngân vốn đầu tư công - khơi thông nguồn lực, tạo đà tăng trưởng

Thi công dự án cầu Hồng Hà (Hà Nội).

Đòn bẩy cho tăng trưởng

Tính đến ngày 31/01/2026, tổng số vốn đầu tư công năm 2025 giải ngân đạt 858.621,8 tỷ đồng, tương đương 94,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân là 320.358,1 tỷ đồng, đạt 74,5%; vốn ngân sách địa phương là 538.263,7 tỷ đồng, đạt 113,1%. So với cùng kỳ năm 2024, kết quả giải ngân năm 2025 cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 234.081,4 tỷ đồng về số tuyệt đối. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ lớn như sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện hàng loạt cải cách thể chế sâu rộng.

Thực tế, đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành 3.345 km đường bộ cao tốc, vượt xa mục tiêu đề ra; cơ bản hoàn thành Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; nhiều tuyến vành đai, đường ven biển, cảng biển, đường sắt đô thị được đưa vào khai thác. Qua đó cho thấy, sự chuyển biến tích cực trong công tác tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cấp, các ngành. Không chỉ thúc đẩy phát triển hạ tầng sâu rộng, đầu tư công cũng góp phần quan trọng thúc đẩy cơ cấu lại các ngành, các vùng, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và an sinh xã hội, giữa vùng động lực và vùng khó khăn.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, đầu tư công sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng dài hạn với mục tiêu xây dựng thêm 2.000 km đường cao tốc, đồng thời triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn gồm đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, sân bay Long Thành giai đoạn 2, các tuyến đường sắt kết nối cảng biển - sân bay, dự án cảnh quan sông Hồng, dự án điện hạt nhân và các dự án hạ tầng để khai thác hiệu quả không gian ngầm...

Các chuyên gia cho rằng, đầu tư công không đơn thuần là công cụ kích cầu ngắn hạn mà là đòn bẩy năng lực cạnh tranh quốc gia, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% từ năm 2026 trở đi. Đầu tư công không chỉ dừng lại ở những con đường cao tốc hay những nhịp cầu mà còn là sự khẳng định về một quốc gia đang chủ động kiến tạo không gian phát triển mới. Bởi khi dòng “vốn mồi” chảy đến đâu, cơ hội việc làm, sự thịnh vượng và sự năng động của doanh nghiệp sẽ trỗi dậy đến đó.

Quyết tâm khơi thông nguồn lực tồn đọng

Bước sang quý I/2026, mục tiêu tăng trưởng 2 con số đặt ra yêu cầu phải huy động nguồn lực đầu tư toàn xã hội cực kỳ lớn, chiếm khoảng 35% GDP. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc giải quyết các dự án tồn đọng trở thành mệnh lệnh phát triển cấp bách. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 14/CĐ-TTg ngày 15/2/2026, chỉ đạo tập trung xử lý dứt điểm các dự án kéo dài, đưa nguồn lực vào khai thác nhằm thúc đẩy kinh tế ngay những tháng đầu năm.

Thực tế cho thấy, nỗ lực tháo gỡ vướng mắc thời gian qua đã mang lại kết quả tích cực. Có 5.203 dự án được khơi thông, bao gồm 3.289 dự án đất đai với nguồn lực giải phóng lên tới khoảng 1,67 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, tình trạng chậm hoàn thành các công trình vẫn gây lãng phí lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng GDP quý I cùng cả năm 2026. Do đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải coi việc tháo gỡ khó khăn cho dự án tồn đọng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách để chống lãng phí.

Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là đảm bảo trách nhiệm, kỷ cương, chủ động giải quyết vướng mắc của người dân, doanh nghiệp. Các địa phương cần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 17/NQ-CP ngày 26/01/2026, cập nhật đầy đủ thông tin khó khăn lên Hệ thống 751 để theo dõi sát sao. Thủ tướng cũng nhấn mạnh phương châm địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh nhiệm vụ thuộc thẩm quyền.

Đối với các dự án quy mô lớn về đầu tư công, nhà ở xã hội, năng lượng, bất động sản, các đơn vị cần tập trung cao độ để xử lý dứt điểm vướng mắc về thủ tục hành chính. Những trường hợp vượt thẩm quyền phải nhanh chóng báo cáo giải pháp cụ thể gửi Bộ Tài chính để tổng hợp trình Ban chỉ đạo 751. Đặc biệt, Bộ Tài chính đóng vai trò cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm đôn đốc, giám sát việc thực hiện Công điện số 14/CĐ-TTg trên toàn quốc. Theo chỉ đạo, Cục thống kê sẽ phối hợp cung cấp các dữ liệu định kỳ nhằm đánh giá chính xác tác động của việc giải ngân vốn đối với sự tăng trưởng.

Bên cạnh đó, các địa phương cần bám sát Nghị quyết 265/2025/QH15 của Quốc hội để xử lý khó khăn về đất đai. Thời hạn báo cáo các dự án đủ điều kiện áp dụng Nghị quyết số 170/2024/QH15 trên Hệ thống 751 là trước ngày 25/02/2026. Sự vào cuộc đồng bộ giữa Trung ương cùng địa phương tạo nên nhịp điệu hành động quyết liệt. Giải ngân vốn đầu tư công lúc này không chỉ là con số tài chính mà là niềm tin của xã hội vào bộ máy quản lý công. Khi dòng vốn chảy nhanh vào nền kinh tế thực, các công trình thiết yếu đi vào sử dụng, người dân sẽ là đối tượng thụ hưởng trực tiếp.