Mạnh tay cải cách môi trường đầu tư, khơi dậy sức mạnh mọi thành phần kinh tế

Bộ Tài chính đề xuất nhiều giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Ảnh: internet

Cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục, xử lý điểm nghẽn

Hàng năm, Bộ Tài chính đều tham mưu, trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Năm 2025, Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 208 thủ tục hành chính. Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính dự kiến giảm 17,29 nghìn tỷ đồng mỗi năm, tương đương 37,87%, trong khi tổng thời gian giải quyết thủ tục dự kiến giảm 2.036 ngày, tương đương 34,93%. Không dừng lại ở đó, tiếp tục chủ động đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 136 thủ tục hành chính, đồng thời đề xuất cắt giảm 120 trên tổng số 363 điều kiện kinh doanh, đạt tỷ lệ 33,05% trong các lĩnh vực kế toán, kiểm toán, bảo hiểm, dịch vụ tài chính, hải quan, thuế.

Việc rà soát và công bố thủ tục hành chính được triển khai nghiêm túc với 49 quyết định công bố 655 thủ tục hành chính. Tổng số thủ tục hành chính còn hiệu lực thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Tài chính là 868 thủ tục, giảm 135 thủ tục so với tháng 01/2025 và giảm 101 thủ tục so với ngày 01/3/2025. Tổng số thủ tục được đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa theo các phương án đã phê duyệt và chủ động triển khai đạt 750/928 thủ tục, tương đương 80,81%. Tổng thời gian dự kiến cắt giảm đạt 4.773 trên 12.288,8 ngày, tương đương 38,84% và tổng chi phí dự kiến cắt giảm đạt 37.096 trên 75.430 tỷ đồng, tương đương 49,18%.

Riêng trong giai đoạn từ ngày 26/3/2025 đến 30/12/2025, thực hiện Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ, đã có 509 trên 928 thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa, đạt tỷ lệ 54,85%. Tổng thời gian đã cắt giảm là 3.690 trên 12.288 ngày, tương đương 30,03% và chi phí đã cắt giảm là 25.396 trên 75.430 tỷ đồng, tương đương 33,67%.

Song song với cải cách thủ tục, Bộ Tài chính đã tham mưu tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài trên phạm vi cả nước. Cơ sở dữ liệu quốc gia được xây dựng đối với 2.991 dự án gặp khó khăn, vướng mắc với quy mô diện tích khoảng 153.433,5 ha đất, tổng mức đầu tư khoảng 2,46 triệu tỷ đồng. Quốc hội ban hành Nghị quyết số 265/2025/QH15 để mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế tháo gỡ, Chính phủ ban hành nhiều nghị quyết, nghị định và công điện chỉ đạo. Đến nay, 3.289 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 1,67 triệu tỷ đồng và diện tích khoảng 70 nghìn ha đã được tháo gỡ khó khăn, tiếp tục triển khai và sớm đưa vào khai thác, góp phần giải phóng nguồn lực lớn cho nền kinh tế.

Tạo động lực tăng tưởng từ các thành phần kinh tế

Trên nền tảng cải cách thể chế, Bộ Tài chính đã tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 và trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP ngày 16/5/2025 về kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW. Tinh thần xuyên suốt là xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Hiệu ứng chính sách thể hiện rõ qua sự gia tăng mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp. Năm 2025, cả nước có gần 297,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024. Tổng vốn đăng ký bổ sung của khu vực kinh tế tư nhân ước đạt hơn 6,35 triệu tỷ đồng, tăng 77,8%. Đến hết năm 2025, số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế đạt gần 1,02 triệu doanh nghiệp, tăng hơn 160 nghìn doanh nghiệp so với cuối năm 2024.

Đối với doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp theo hướng phân công rõ, phân cấp mạnh, trao quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình và tăng cường giám sát.

Khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã tiếp tục được hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo lập môi trường sản xuất kinh doanh thông thoáng, thuận lợi. Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã và hộ kinh doanh như đào tạo 10.000 giám đốc điều hành, phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030 đang được nghiên cứu xây dựng, hứa hẹn tạo nền tảng nhân lực và năng lực quản trị cho giai đoạn phát triển mới.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, Bộ Tài chính tổ chức Diễn đàn chính sách về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, thu hút sự quan tâm của các tập đoàn hàng đầu thế giới như ASML với định hướng đặt văn phòng và mở rộng mạng lưới nhà cung ứng tại Việt Nam. Khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo được hỗ trợ ươm tạo chuyên sâu; nhiều chương trình hợp tác xúc tiến đầu tư với Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Đài Loan được triển khai, giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng với tổng vốn đăng ký năm 2025 ước đạt trên 38,4 tỷ USD; vốn thực hiện khoảng 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025, tăng 9% so với năm 2024. Công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 54,7% tổng vốn đăng ký. Việc thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo đang góp phần tái định vị Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.

Bộ Tài chính cũng đã trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 222/2025/QH15, tham mưu Chính phủ ban hành 2 trong số 8 nghị định hướng dẫn và trình Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo, Hội đồng điều hành để xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, tạo lập khung pháp lý thu hút dòng vốn chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính và công nghệ tài chính.

Bước sang năm 2026, Bộ Tài chính tiếp tục xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là cải thiện thực chất môi trường đầu tư kinh doanh, phát huy vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tế tư nhân và phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã hiện đại, hiệu quả, bền vững. Từ cải cách thể chế đến dòng vốn đầu tư, từ doanh nghiệp khởi nghiệp đến các tập đoàn toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình với niềm tin được củng cố và không gian phát triển ngày càng rộng mở.