Dư địa tăng trưởng lớn ở công nghiệp chế biến, chế tạo và các địa phương động lực

Ông Lê Trung Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Phóng viên: Kinh tế thế giới sáu tháng đầu năm chịu nhiều tác động từ xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và xu hướng bảo hộ thương mại. Trong bối cảnh đó, GDP Việt Nam vẫn tăng 8,18%. Theo ông, điều gì phản ánh rõ nhất nội lực của nền kinh tế?

Ông Lê Trung Hiếu: Theo tôi, điều đáng chú ý nhất là nền kinh tế Việt Nam không chỉ duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao mà còn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

GDP sáu tháng đầu năm tăng 8,18%, trong khi CPI bình quân được kiểm soát ở mức 4,38%. Đây là kết quả của sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự chủ động của các bộ, ngành, địa phương và đặc biệt là nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Từ góc độ thống kê, chúng tôi nhận thấy nội lực của nền kinh tế được thể hiện khá rõ ở sự chuyển dịch của các động lực tăng trưởng. Nếu trước đây tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng quy mô thì hiện nay đang chuyển mạnh sang công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành có hàm lượng công nghệ cao.

Sáu tháng đầu năm, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,2%, tiếp tục là động lực lớn nhất của tăng trưởng; riêng ngành điện tử, máy tính và sản phẩm quang học tăng tới 14,7%.

Cùng với đó, vốn FDI đăng ký đạt gần 35 tỷ USD, tăng 61%, trong đó 63% tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo. Điều này cho thấy Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của các dự án điện tử, chip, bán dẫn, thiết bị công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ.

Bên cạnh đó, cả ba khu vực của nền kinh tế đều tăng trưởng tích cực. Nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục là bệ đỡ ổn định; công nghiệp và xây dựng giữ vai trò động lực chính; khu vực dịch vụ phục hồi mạnh nhờ thương mại, vận tải, du lịch và tiêu dùng trong nước. Đây là nền tảng quan trọng để nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.

Có thể nói, kết quả sáu tháng đầu năm không chỉ phản ánh một nền kinh tế phục hồi tốt, mà quan trọng hơn là đang tích lũy thêm năng lực sản xuất mới và hình thành các động lực tăng trưởng mới. Đây cũng là cơ sở để chúng ta tiếp tục khai thác hiệu quả các dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Phóng viên: Để tăng trưởng 6 tháng cuối năm đạt khoảng 11,7%, theo ông, những ngành, lĩnh vực và địa phương nào sẽ đóng vai trò quyết định?

Ông Lê Trung Hiếu: Theo các kịch bản tăng trưởng Chính phủ đã cập nhật, để đạt mục tiêu tăng trưởng của cả năm, sáu tháng cuối năm cần phát huy tối đa các động lực tăng trưởng hiện có và khai thác hiệu quả những không gian tăng trưởng còn lại ở một số ngành, lĩnh vực và địa phương trọng điểm.

Về ngành kinh tế, công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là động lực quan trọng nhất do có quy mô lớn và đóng góp cao nhất vào tăng trưởng GDP. Bên cạnh đó, ngành khai khoáng còn khả năng tăng thêm sản lượng nhờ nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án hạ tầng và việc đưa một số mỏ dầu, khí mới vào khai thác.

Khu vực dịch vụ, nhất là thương mại, vận tải, logistics và du lịch, cũng còn nhiều điều kiện để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cùng với sự phục hồi của sản xuất và tiêu dùng.

Về địa phương, các cực tăng trưởng có quy mô kinh tế lớn sẽ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh hiện chiếm gần 36% GDP cả nước; năm địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất chiếm trên 50% GDP.

Bên cạnh đó, nhiều trung tâm công nghiệp như Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Thái Nguyên, Đồng Nai và Tây Ninh đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao và tiếp tục là những địa phương có đóng góp quan trọng cho tăng trưởng chung của cả nước.

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng. Ảnh: Internet

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng của những tháng cuối năm, điều quan trọng không chỉ là khai thác dư địa của từng ngành hay từng địa phương, mà phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư.

Điều này bao gồm cả các công trình đầu tư công trọng điểm quốc gia, các dự án FDI quy mô lớn và đặc biệt là các dự án hạ tầng, công nghiệp, năng lượng, đô thị của khu vực kinh tế tư nhân đang được triển khai. Khi các dự án này sớm hoàn thành và đi vào hoạt động, chúng sẽ tạo thêm năng lực sản xuất mới, lan tỏa sang nhiều ngành, nhiều địa phương và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế.

Phóng viên: Trong 6 tháng cuối năm, đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu vẫn là ba động lực trực tiếp của tăng trưởng. Theo ông, cần làm mới các động lực truyền thống này như thế nào?

Ông Lê Trung Hiếu: Đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu vẫn là ba động lực trực tiếp của tăng trưởng. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, điều quan trọng không phải chỉ là duy trì các động lực này, mà phải làm mới cách thức phát huy để tạo ra hiệu quả và giá trị gia tăng cao hơn.

Đối với đầu tư, trọng tâm không chỉ là tăng quy mô vốn mà phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Năm 2026, kế hoạch vốn đầu tư công khoảng 1,2 triệu tỷ đồng, cao hơn 32% so với vốn đầu tư công thực hiện năm 2025.

Đây là nguồn vốn mồi, có vai trò dẫn dắt và kích hoạt các nguồn lực đầu tư của toàn xã hội, nếu được đẩy nhanh giải ngân và sớm đưa các công trình, dự án vào khai thác thì không chỉ trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng mà còn lan tỏa sang nhiều ngành, nhiều địa phương, đồng thời tạo điều kiện thu hút mạnh hơn đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài.

Đối với tiêu dùng, cần tiếp tục phát huy lợi thế của thị trường hơn 100 triệu dân thông qua các chính sách kích cầu tiêu dùng, phát triển thương mại hiện đại, thương mại điện tử, du lịch và nâng cao thu nhập thực của người dân để củng cố sức mua trong nước.

Đối với xuất khẩu, cần chuyển từ mục tiêu tăng kim ngạch sang nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Việc thu hút mạnh dòng vốn FDI vào các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao, cùng với sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu, sẽ tạo thêm dư địa cho xuất khẩu trong thời gian tới.

Nói cách khác, điều chúng ta cần hiện nay không phải là tìm những động lực hoàn toàn mới, mà là tạo cách làm mới để các động lực truyền thống phát huy hiệu quả cao hơn. Đây sẽ là yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng và khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!