Doanh nghiệp ôtô bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt chưa từng có

Thị trường ôtô Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động chưa từng có khi làn sóng xe nhập khẩu, xe điện và xe hybrid cùng tăng tốc mạnh mẽ.

Sự cạnh tranh khốc liệt giữa doanh nghiệp nội và ngoại đang tái định hình bức tranh toàn ngành, mở ra thời kỳ chuyển đổi mạnh mẽ cả về công nghệ lẫn hành vi tiêu dùng.

Xe xanh bứt phá

Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan, chỉ trong tháng 10/2025, Việt Nam nhập khẩu 16.343 ôtô, dù giảm 5,5% so với tháng trước, nhưng tổng cộng 10 tháng qua đạt 171.364 xe, tăng tới 20% so với cùng kỳ 2024. Kim ngạch nhập khẩu đạt gần 4 tỷ USD - mức cao nhất trong 3 năm trở lại đây.

Trong khi đó, báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) cho thấy, doanh số xe nhập khẩu nguyên chiếc của các thành viên VAMA đạt 131.503 xe, tăng 17%, trong khi xe lắp ráp trong nước chỉ 119.918 xe, tăng 6%. Chênh lệch này cho thấy xu hướng tiêu dùng đang dịch chuyển rõ rệt về phía xe nhập khẩu.

Theo các đại lý, người tiêu dùng Việt ngày càng ưa chuộng xe nhập khẩu nhờ mẫu mã hiện đại, trang bị công nghệ cao và chất lượng ổn định. Các thương hiệu đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và Trung Quốc đồng loạt tung ra nhiều mẫu SUV, crossover mới nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng.

Ông Nguyễn Minh Tân, chủ doanh nghiệp kinh doanh ôtô tại Hà Nội nhận định: “Xe nhập khẩu không còn là hàng xa xỉ mà là lựa chọn thực tế cho người có nhu cầu về chất lượng và trải nghiệm. Phân khúc 800 triệu đến 1,5 tỷ đồng hiện là điểm nóng của thị trường”.

Cùng với đó, xe điện (EV) và xe hybrid đang trở thành xu hướng nổi bật. Theo VAMA, doanh số dòng xe xanh trong 10 tháng qua đạt 9.798 chiếc; trong đó xe hybrid tăng trưởng tới 73% so với cùng kỳ năm ngoái - một con số kỷ lục, phản ánh xu hướng tiêu dùng xanh.

Ngoài các thành viên VAMA, VinFast tiếp tục là tâm điểm khi đạt doanh số 103.884 xe điện, chiếm khoảng 20% tổng thị phần ôtô toàn quốc. Với 11 tháng liên tiếp dẫn đầu doanh số, VinFast củng cố vị thế hãng xe điện số 1 Việt Nam và là biểu tượng cho nỗ lực phát triển ngành công nghiệp ôtô xanh nội địa.

Ngoài VinFast, hàng loạt thương hiệu ngoại như BYD, MG, Hyundai, Mercedes-Benz, Geely đã tham gia mạnh vào thị trường xe điện Việt Nam. Các chính sách ưu đãi như miễn lệ phí trước bạ cho EV, cùng xu hướng “sống xanh” lan rộng trong giới trẻ đô thị, đã tạo cú hích lớn cho phân khúc này.

Đại diện một hãng xe Trung Quốc chia sẻ: “Người Việt, đặc biệt là giới trẻ, đã thay đổi cách nhìn về xe điện. Họ coi đó là lựa chọn thời thượng, tiết kiệm chi phí và thể hiện phong cách sống hiện đại, bền vững”.

Cuộc đua giành thị phần

Bên cạnh đà tăng trưởng, cuộc đua thị phần giữa các hãng nội và ngoại đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết. VinFast vẫn dẫn đầu phân khúc EV với hơn 103.000 xe bán ra, tương đương 60% thị phần xe điện.

Tuy nhiên, sự bứt phá của các thương hiệu ngoại đang thu hẹp khoảng cách. BYD, Lynk & Co, MG tung ra loạt sản phẩm mới, tập trung vào nhóm khách hàng trẻ và mở rộng đại lý tại các tỉnh, tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp nội.

Trong khi đó, Toyota và Honda tiếp tục duy trì vị thế nhờ đẩy mạnh các mẫu xe hybrid, đồng thời giảm giá bán để kích cầu. Toyota Việt Nam ghi nhận doanh số tăng 6%, còn Hyundai vẫn giữ ngôi đầu nhóm xe động cơ xăng truyền thống.

Ông Phạm Quốc Huy, đại diện đại lý Toyota tại Hà Nội, chia sẻ: “Áp lực từ xe nhập và xe điện là rất lớn, nhưng chúng tôi vẫn có lợi thế về độ tin cậy, dịch vụ hậu mãi và giá trị bán lại. Xe hybrid giúp khách hàng dễ dàng thích nghi hơn trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng”.

Đáng chú ý, các hãng ngoại đang đẩy mạnh chiến lược “nội địa hóa thông minh” nhằm giảm chi phí và tận dụng ưu đãi thuế. Honda Việt Nam đã công bố kế hoạch lắp ráp mẫu CR-V e:HEV (xe hybrid) ở Phú Thọ từ đầu năm 2026.

Cùng lúc đó, Tập đoàn Geleximco (Việt Nam) và Chery (Trung Quốc) đã khởi công nhà máy ôtô GEL-O&J tại Hưng Yên với công suất 120.000 xe/năm - trở thành trung tâm sản xuất xe năng lượng mới cho thị trường Việt Nam và khu vực.

Ngoài sản phẩm, các hãng xe cũng cạnh tranh quyết liệt về dịch vụ hậu mãi và trải nghiệm khách hàng.

Theo khảo sát của Auto Insider Vietnam (10/2025), 63% người được hỏi ưu tiên xe nhập khẩu vì tin tưởng chất lượng; 54% cân nhắc mua xe điện hoặc hybrid trong hai năm tới và 48% cho rằng chế độ bảo hành là yếu tố quyết định khi lựa chọn xe.

Những con số này cho thấy tâm lý tiêu dùng đang thay đổi, từ ưu tiên giá rẻ sang chú trọng giá trị sử dụng lâu dài và trải nghiệm sau bán hàng.

Các chuyên gia nhận định, thị trường ôtô Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc cạnh tranh toàn diện. Hãng nội có ưu thế hiểu thị trường và chính sách, trong khi hãng ngoại mạnh về công nghệ và quy mô sản xuất.

Dự báo, giai đoạn 2025-2030, thị trường ôtô Việt Nam có thể tăng trưởng từ 6 - 8% mỗi năm; trong đó xe điện và hybrid chiếm 40-45% tổng doanh số vào năm 2030. Các hãng ngoại sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư, còn doanh nghiệp nội đẩy mạnh phát triển chuỗi cung ứng linh kiện, pin và hạ tầng sạc.

Tuy nhiên, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt đồng nghĩa với biên lợi nhuận bị thu hẹp. Việc định vị thương hiệu, nâng cao chất lượng dịch vụ và giữ lòng tin khách hàng trở thành yếu tố sống còn./.