Đề xuất cụ thể hóa các mức xử lý hành vi gây lãng phí

Việc cụ thể hóa các mức xử lý đối với hành vi gây lãng phí sẽ khắc phục khoảng trống pháp lý trong thực tiễn. Nguồn: internet

Bổ sung quy định miễn, giảm trách nhiệm

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí, hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí đang được Bộ Tài chính xây dựng đã bổ sung nhiều quy định mới về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức và trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra lãng phí. Các quy định được xây dựng theo hướng cụ thể hóa mức độ vi phạm, bảo đảm đồng bộ với pháp luật hiện hành và tăng cường tính răn đe, phòng ngừa.

Theo dự thảo Nghị định, các trường hợp loại trừ kỷ luật, miễn kỷ luật hoặc giảm nhẹ mức kỷ luật sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Nghị định số 73/2023/NĐ-CP về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung và các quy định pháp luật liên quan.

Đồng thời, dự thảo bổ sung một số tình tiết giảm nhẹ mức kỷ luật như: thực hiện theo mệnh lệnh, quyết định của cấp trên mà không biết đó là quyết định trái pháp luật; hoặc chủ động phát hiện, áp dụng biện pháp cần thiết để ngăn chặn, xử lý, khắc phục hậu quả của vi phạm.

Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung các trường hợp được xem xét giảm nhẹ xử lý kỷ luật nhằm thể chế hóa các định hướng về phòng, chống lãng phí, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để xem xét khách quan trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Đáng chú ý, dự thảo Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi quản lý, phụ trách. Theo đó, tùy theo tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi gây lãng phí, người đứng đầu có thể bị áp dụng các hình thức kỷ luật từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức.

Cụ thể, hình thức khiển trách được áp dụng trong trường hợp hành vi gây lãng phí chưa đến mức bị xử lý hình sự hoặc bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm. Hình thức cảnh cáo áp dụng khi hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự với mức phạt tù từ trên 3 năm đến 7 năm; còn hình thức cách chức áp dụng trong trường hợp hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự với mức phạt tù từ trên 7 năm đến 20 năm.

Theo Bộ Tài chính, các quy định này được xây dựng trên cơ sở tham khảo quy định xử lý trách nhiệm người đứng đầu trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, đồng thời gắn với mức độ nghiêm trọng của hành vi gây lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Cụ thể hoá các mức kỷ luật

Đối với cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp có hành vi gây lãng phí, dự thảo Nghị định quy định cụ thể các hình thức kỷ luật tương ứng với mức độ thiệt hại và tính chất vi phạm.

Theo đó, hình thức khiển trách áp dụng đối với trường hợp vi phạm lần đầu, gây thiệt hại dưới 50 triệu đồng hoặc từ 50-75 triệu đồng nhưng có tình tiết giảm nhẹ. Hình thức cảnh cáo áp dụng đối với trường hợp tái phạm hoặc vi phạm lần đầu gây thiệt hại từ 50-75 triệu đồng.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, hình thức cách chức được áp dụng khi tái phạm sau khi đã bị cảnh cáo hoặc gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và có tình tiết giảm nhẹ.

Trong khi đó, hình thức buộc thôi việc áp dụng đối với trường hợp tái phạm sau khi đã bị cách chức hoặc cảnh cáo; hoặc gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, khắc phục hậu quả và có tình tiết tăng nặng.

Theo Bộ Tài chính, việc quy định cụ thể mức thiệt hại làm căn cứ áp dụng hình thức kỷ luật được xây dựng trên cơ sở tham khảo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đồng thời bảo đảm phù hợp với các quy định của Bộ luật Hình sự về các tội liên quan đến thất thoát, lãng phí.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định các hình thức kỷ luật đối với hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí như: chậm ban hành chương trình tiết kiệm, chống lãng phí; vi phạm chế độ báo cáo; không công khai thông tin; cản trở hoạt động kiểm tra; không chấp hành kết luận kiểm tra…

Theo cơ quan soạn thảo, các hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí chủ yếu được xem xét áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo do mức độ vi phạm không quá nghiêm trọng và không gây thiệt hại vật chất lớn.

Ngoài các nội dung bổ sung, dự thảo Nghị định cũng lược bỏ một số quy định không còn phù hợp như quy định về Hội đồng xử lý trách nhiệm bồi thường thiệt hại, quy định xác minh sơ bộ giá trị thiệt hại hoặc căn cứ xác định thiệt hại là bản tường trình của người vi phạm. Theo đó, việc xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại sẽ do Hội đồng xử lý kỷ luật thực hiện nhằm tinh gọn quy trình, bảo đảm thống nhất trong xử lý.

Việc hoàn thiện các quy định về xử lý kỷ luật đối với hành vi gây lãng phí sẽ góp phần nâng cao tính răn đe, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài sản công, ngân sách nhà nước và các nguồn lực phát triển; đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi gây thất thoát, lãng phí.