Chủ động kịch bản bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước

Các giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước trước biến động khó lường của tình hình thế giới.

Xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel với Iran diễn ra ngày 28/2/2026 và tiếp tục leo thang, dẫn tới tắc nghẽn việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu; Iran tấn công trả đũa vào các cơ sở quân sự của Israel, của Mỹ tại khu vực Trung Đông khiến hoạt động lọc dầu tại một số quốc gia tại khu vực Trung Đông buộc phải đóng cửa để tránh rủi ro, làm gia tăng lo ngại gián đoạn nguồn cung xăng dầu kéo dài; đồng thời khiến giá xăng dầu thế giới trong những ngày vừa qua tăng đột biến.

Theo đó, giá xăng RON95 ngày 2/3/2026 ở mức 92,780 USD/thùng, tăng 10,690 USD/thùng, tương đương tăng 13,02% so với ngày 27/2/2026 (ngay trước ngày xảy ra xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel với Iran); tương tự, dầu diesel 0,05S ngày 2/3/2026 ở mức 114,530 USD/thùng, tăng 22,270 USD/thùng, tương đương tăng 24,14% so với ngày 27/2/2026; dầu hỏa ngày 2/3/2026 ở mức 116,460 USD/thùng, tăng 22,890 USD/thùng, tương đương tăng 24,46%. Cá biệt, giá dầu hỏa ngày 4/3/2026 đột ngột tăng lên mức 231,420 USD/thùng, tăng 101,190 USD/thùng, tương đương tăng 77,70% so với ngày trước liền kề, 3/3/2026.

Trên các sàn giao dịch lớn của thế giới ghi nhận giá xăng dầu có nhiều biến động. Chỉ trong phiên giao dịch ngày 4/3, giá xăng dầu thế giới tăng khoảng 8%, lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2024 và đánh dấu phiên tăng thứ ba liên tiếp. Theo Reuters, nguyên nhân đến từ việc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran lan rộng, làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu, khí đốt tại Trung Đông. Đáng chú ý, mức chênh lệch giữa giá dầu Brent và WTI đã nới rộng lên 8 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 11/2022.

Theo ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran ảnh hưởng rất là lớn đến cung/cầu xăng dầu trong nước và trên thế giới. Theo đó, ngay khi chiến sự giữa Mỹ và Iran nổ ra, Cục quản lý và phát triển thị trường trong nước đã nhanh chóng họp với hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, Bình Sơn, các doanh nghiệp đầu mối lớn và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam); đồng thời báo cáo Bộ Công Thương để xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó trước diễn biến giá thế giới tăng nhanh, nguồn cung khan hiếm và rủi ro từ eo biển Hormuz - nơi bị ảnh hưởng tới khoảng một phần tư sản lượng dầu thô toàn cầu.

Trên cơ sở các kịch bản, Bộ Công Thương dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ nhiều phương án, đồng thời theo dõi sát diễn biến thị trường, tăng cường kiểm tra tình hình nhập khẩu, xuất bán, dự trữ và lưu thông xăng dầu của các thương nhân đầu mối. Các doanh nghiệp được yêu cầu thực hiện nghiêm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 theo tiến độ phân giao và bảo đảm nghĩa vụ dự trữ theo quy định.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ban hành văn bản chỉ đạo Sở Công Thương các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định kinh doanh xăng dầu tại các cửa hàng bán lẻ, bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu xã hội. Lực lượng quản lý thị trường trung ương và địa phương được yêu cầu tăng cường kiểm tra, ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá bất hợp lý.

Đồng thời, Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, trong đó có Bộ Tài chính, nghiên cứu phương án bình ổn giá xăng dầu theo các kịch bản khác nhau, kể cả trường hợp xung đột sớm hạ nhiệt hoặc kéo dài gây đứt gãy nguồn cung. Khi cần thiết, phương án sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu sẽ được tính đến.

Bộ cũng đã trình Chính phủ xem xét sớm ban hành Nghị định thay thế các Nghị định về kinh doanh xăng dầu để phù hợp tình hình thực tế; đề xuất phối hợp linh hoạt trong điều hành giá, xây dựng quy chuẩn chất lượng đối với các lô xăng dầu nhập khẩu nhằm rút ngắn thời gian cấp phép, đưa hàng vào lưu thông nhanh nhất.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ưu tiên nguồn ngoại tệ, tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng dầu để nhập khẩu dầu thô, sản phẩm xăng dầu trong bối cảnh hiện nay.