Chính sách tài chính thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng mới

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nêu mục tiêu phát triển trong giai đoạn 2026 – 2030 và tầm nhìn 2045: “Khát vọng lớn, bước đi chắc”, trong đó phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.

Tại Báo cáo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ 5 quan điểm chỉ đạo lớn để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn tới; trong đó bao gồm: Hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững; tháo gỡ điểm nghẽn, nút thắt; khơi thông, giải phóng sức sản xuất và mọi nguồn lực. Xác lập mô hình tăng trưởng mới; thực hiện đồng bộ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thu hút, trọng dụng nhân tài, phát triển lực lượng sản xuất mới.

PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, mô hình tăng trưởng mới là mô hình phát triển dài hạn và bền vững.

Trong 8 nội dung xuyên suốt tập trung triển khai các quyết sách chiến lược nêu rõ: “Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn” và Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Động lực trung tâm của phát triển”.

Trên cơ sở các chiến lược và mục tiêu trên, cần có chính sách tập trung các nguồn lực để đầu tư, thực hiện việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên.

Trao đổi với PV Tạp chí Kinh tế - Tài chính, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh – Giảng viên cao cấp Học viện Tài chính phân tích, mô hình tăng trưởng mới là một trong những mô hình phát triển dài hạn và bền vững trên cơ sở lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để nâng cao năng suất lao động làm nền tảng.

Với việc xác định mô hình tăng trưởng mới, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng cần xác định chính sách tài chính, hình thức và nguồn vốn đầu tư đảm bảo an toàn, ổn định và dài hạn.

Đối với các chương trình, dự án khoa học công nghệ, thực hiện chuyển đổi mô hình kinh tế cần kiểm tra, giám sát chặt chẽ, phải có khả năng dự đoán rủi ro và chấp nhận rủi ro ở một mức độ hợp lý và linh hoạt điều chỉnh.

PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, trong giai đoạn tới, chính sách tài khóa cần hoạch định rõ ràng, có kế hoạch về vốn ngân sách như kế hoạch phát hành trái phiếu, phát hành giấy tờ có giá. Cùng với đó, chính sách tiền tệ cần có kế hoạch, phân bổ lại các dòng vốn vào từng lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực có tính chiến lược theo mục tiêu mà mô hình tăng trưởng mới xác định.

Ngoài các nguồn vốn truyền thống trên, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh nêu quan điểm cần đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư bằng cách kêu gọi nguồn vốn tư nhân, nguồn nước ngoài đầu tư vào các lĩnh vực, dự án như: Dự án chuyển đổi xanh, dự án kinh tế tuần hoàn hay đổi mới sáng tạo, phát triển hạ tầng số, hạ tầng đô thị…

“Vì vậy, cần tính toán, cân nhắc cẩn trọng và có sự kết hợp nguồn vốn Nhà nước với nguồn vốn tư nhân, trong đó có cả nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài để đa dạng hóa các khoản đầu tư, đồng thời cũng đảm bảo độ an toàn”,

Để thu hút đa dạng nguồn vốn đầu tư, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng cần có cơ chế chính sách và khung pháp lý hoàn chỉnh để thu hút nguồn vốn chất lượng, doanh nghiệp và nhà đầu tư có kinh nghiệm, các quỹ đầu tư, các tổ chức uy tín.

Cho rằng vấn đề chuyển đổi mô hình tăng trưởng mới khó có thể hoàn thành trong ngắn hạn, tuy nhiên PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng khi có cơ chế, chính sách phù hợp, việc chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới thành công sẽ tạo ra những bước tăng trưởng mang tính bền vững cho nền kinh tế trong dài hạn và góp phần thực hiện hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả nước hai con số một cách vững chắc.

Đề cập đến ba đột phá chiến lược, trong đó nêu rõ đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bao gồm ưu tiên hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng năng lượng, hạ tầng đô thị, hạ tầng viễn thông; phát triển hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu; mở rộng không gian phát triển theo quy hoạch tổng thể quốc gia…, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh câu chuyện hạ tầng đi trước và đầu tư cho hạ tầng cần được ưu tiên trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng mới.

“Phải cân đối nguồn vốn trong từng thời kỳ, từng giai đoạn phù hợp để đảm bảo có đủ lượng tiền đầu tư trong thời gian tới là điều rất quan trọng. Khu vực nào cần vốn ngân sách, khu vực nào có thể gọi vốn tư nhân. Điều này cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng và tạo cơ chế, chính sách phù hợp để tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng mà chúng ta đã làm rất tốt trong đầu tư phát triển hạ tầng giao thông thời gian vừa qua”, PSG. TS Đinh Trọng Thịnh nói.