Cảnh báo thủ đoạn đánh cắp thông tin cá nhân để đứng tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Cảnh báo thủ đoạn lợi dụng thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Ảnh AI minh họa.

Bất ngờ trở thành chủ doanh nghiệp

Theo Công an thành phố Hà Nội, thời gian qua xuất hiện tình trạng các đối tượng thu thập, mua bán và sử dụng trái phép thông tin cá nhân để đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc phục vụ các hoạt động vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, người bị lợi dụng thông tin thường không biết sự việc diễn ra cho đến khi tình cờ tra cứu dữ liệu trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, làm việc với cơ quan thuế hoặc thực hiện thủ tục xuất cảnh. Khi đó, họ có thể phát hiện mình đang đứng tên một doanh nghiệp, hộ kinh doanh chưa từng thành lập hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế mà bản thân không hề hay biết.

Tình trạng này tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Thông tin cá nhân bị đánh cắp có thể được sử dụng để lập pháp nhân “ma”, mở tài khoản, thực hiện giao dịch hoặc hợp thức hóa các hoạt động kinh doanh trái phép. Khi doanh nghiệp phát sinh nợ thuế, vi phạm pháp luật hoặc liên quan đến các vụ án, người bị mạo danh có nguy cơ phải mất thời gian giải trình, chứng minh mình không liên quan.

Theo cơ quan chức năng, các đối tượng có thể sử dụng thông tin cá nhân bị thu thập trái phép vào nhiều mục đích như trốn thuế, buôn lậu, mua bán hóa đơn, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc vay tín dụng bất hợp pháp.

Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, hành vi thu thập, mua bán, sử dụng trái phép thông tin cá nhân hoặc lợi dụng dữ liệu của người khác để thực hiện hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Một dấu hiệu đáng chú ý được cơ quan chức năng cảnh báo là việc sử dụng thông tin của người khác để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhưng người đứng tên thực tế không trực tiếp điều hành. Đây có thể là thủ đoạn nhằm che giấu danh tính của người tổ chức hoạt động vi phạm hoặc né tránh trách nhiệm pháp lý.

Dữ liệu cá nhân trở thành “chìa khóa” cho nhiều hành vi vi phạm

Mức độ nguy hiểm của việc để lộ thông tin cá nhân tiếp tục được thể hiện qua nhiều vụ án được lực lượng Công an phát hiện, xử lý trong thời gian qua.

Ngày 10/7/2026, Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can về hành vi đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông.

Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng đã xây dựng một nền tảng trung gian cho phép người dùng mở gian hàng để quảng bá, mua bán dữ liệu cá nhân và tài khoản mạng xã hội. Hệ thống này phát sinh hơn 53 triệu giao dịch, với doanh thu bước đầu được xác định trên 400 tỷ đồng. Vụ án hiện tiếp tục được điều tra, mở rộng.

Trước thực tế này, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân cần được xem là một phần quan trọng trong bảo đảm an toàn tài sản và quyền lợi pháp lý của mỗi người. Chỉ một bộ thông tin bị lộ cũng có thể bị kết hợp với dữ liệu khác để tạo hồ sơ giả hoặc thực hiện các thủ tục dưới danh nghĩa của chính chủ.

Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân tuyệt đối thận trọng khi cung cấp căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP, tài khoản mạng xã hội cùng các dữ liệu cá nhân khác. Người dân cần xác định rõ mục đích, đơn vị tiếp nhận và phạm vi sử dụng trước khi cung cấp thông tin.

Đặc biệt, cần tránh cho mượn căn cước công dân, tài khoản ngân hàng hoặc để người khác sử dụng thông tin định danh vào những mục đích không rõ ràng. Các lời mời “đứng tên hộ”, “mở tài khoản giúp”, “cho mượn căn cước để làm hồ sơ” tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng vào những hoạt động trái pháp luật.

Cơ quan Công an cũng khuyến nghị người dân chủ động kiểm tra thông tin liên quan đến bản thân trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm những doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc thủ tục hành chính được thực hiện dưới tên mình.

Chủ động tra cứu thông tin cá nhân

Bên cạnh đó, người dân có thể sử dụng ứng dụng eTax Mobile để tra cứu thông tin mã số thuế, nghĩa vụ thuế và tình trạng liên quan đến hoạt động kinh doanh. Những thông tin bất thường cần được xác minh sớm với cơ quan chức năng.

Đáng chú ý, cuối tháng 7/2026, cơ quan Thuế thành phố Hà Nội đã công khai danh sách hơn 150.000 doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thuế, chủ yếu thuộc nhóm ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Trong bối cảnh này, việc thường xuyên kiểm tra thông tin thuế càng có ý nghĩa trong việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Nếu phát hiện mình bị mạo danh để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc thực hiện giao dịch trái phép, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an, cơ quan thuế hoặc cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền.

Việc chủ động kiểm tra, phản ánh và lưu giữ các bằng chứng liên quan sẽ giúp cơ quan chức năng xác minh nguồn gốc hành vi mạo danh, đồng thời hạn chế nguy cơ phát sinh thêm nghĩa vụ thuế, giao dịch hoặc trách nhiệm pháp lý đối với người bị lợi dụng thông tin.

Trong thời đại số, căn cước, tài khoản ngân hàng, mã OTP và dữ liệu định danh có giá trị tương tự một “chìa khóa” điện tử. Giữ kín những thông tin này, kiểm tra dữ liệu định kỳ và kịp thời báo cơ quan chức năng khi phát hiện bất thường là những bước thiết thực để mỗi người tự bảo vệ mình trước các thủ đoạn mạo danh ngày càng tinh vi.