Bộ Tài chính thúc đẩy đầu tư cho công nghệ và chuyển đổi số

Hợp tác công - tư được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn lực ngoài ngân sách cho các dự án có yêu cầu vốn lớn và hàm lượng công nghệ cao. Bộ Tài chính đánh giá khu vực tư nhân có lợi thế về kinh nghiệm quản trị, năng lực triển khai và khả năng sáng tạo. Do đó, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ trở thành định hướng phù hợp với bối cảnh hiện nay.

Bộ Tài chính đang thúc đẩy hợp tác công - tư trở thành động lực mới cho phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị định số 180/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý giúp Bộ Tài chính triển khai hợp tác công - tư trong các lĩnh vực đặc thù. Quy định mới cho phép áp dụng linh hoạt nhiều phương thức hợp tác, vượt ra ngoài những hình thức truyền thống, tạo cơ hội phát triển các dự án phòng thí nghiệm trọng điểm, hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và nhiệm vụ nghiên cứu có yêu cầu công nghệ cao.

Sau khi khung pháp lý được ban hành, Bộ Tài chính triển khai đồng bộ nhiều hoạt động nhằm bảo đảm quá trình thực thi thống nhất. Bộ trực tiếp làm việc với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp công nghệ để rà soát nhu cầu, đồng thời hình thành danh mục các đề xuất có tính khả thi cao. Song song đó, Bộ ban hành hướng dẫn cụ thể về tiêu chí lựa chọn dự án phù hợp với mô hình hợp tác công - tư.

Việc sửa đổi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư đánh dấu bước chuyển quan trọng khi phạm vi áp dụng được mở rộng và quyền tự chủ của địa phương được tăng lên. Luật mới bổ sung cơ chế chia sẻ rủi ro minh bạch hơn, tạo niềm tin cho nhà đầu tư tư nhân. Bộ Tài chính giữ vai trò điều phối, bảo đảm chính sách đi vào thực tế và phát huy tác dụng trên phạm vi cả nước.

Những cải cách trong Luật cũng loại bỏ nhiều rào cản thủ tục từng gây chậm trễ cho các dự án công nghệ. Các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ mới cùng nhiều dự án không sử dụng vốn nhà nước được miễn thủ tục quyết định chủ trương đầu tư. Quy trình tinh gọn giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp nhanh chóng tham gia.

Bộ Tài chính cho rằng, đầu tư cho chuyển đổi số, khoa học công nghệ và hạ tầng số sẽ tiếp tục là nhóm lĩnh vực có nhu cầu vốn rất lớn trong nhiều năm tới. Trong bối cảnh ngân sách còn hạn chế, việc đẩy mạnh hợp tác công - tư trở thành lựa chọn hợp lý nhằm huy động thêm nguồn lực xã hội và bảo đảm khả năng triển khai các dự án trọng điểm.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế chính sách, Bộ Tài chính đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành. Các cuộc làm việc chuyên sâu với doanh nghiệp công nghệ giúp Bộ nắm bắt nhu cầu, đánh giá khả năng triển khai và nhận diện xu hướng thị trường. Những thông tin này là cơ sở quan trọng để thiết kế mô hình hợp tác phù hợp cho từng nhóm dự án, từ hạ tầng số đến nghiên cứu chuyên ngành.

Một nhiệm vụ trọng tâm đang được Bộ triển khai là xây dựng Sổ tay hướng dẫn thực hiện hợp tác công - tư trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tài liệu dự kiến hoàn thành trong tháng 1/2026, cung cấp quy trình chuẩn, yêu cầu kỹ thuật, cơ chế tổ chức và tiêu chí lựa chọn đối tác. Sổ tay sẽ trở thành công cụ hỗ trợ các đơn vị triển khai dự án hiệu quả và thống nhất.