 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi. Ảnh: chinhphu.vn |
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 530/TB-VPCP ngày 16/10/2026 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026-2035.
Tích hợp các Chương trình phải tạo chuyển biến thực chất, không làm gián đoạn chính sách
Theo Thông báo, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, Chương trình có phạm vi rộng, tích hợp nhiều mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và nguồn lực, liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, nhất là khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các nhóm yếu thế và đối tượng chính sách.
Việc triển khai Chương trình có nhiều điểm mới về cơ chế quản lý, điều phối, lồng ghép nguồn lực và phân cấp theo hướng tăng quyền chủ động cho địa phương, đòi hỏi sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn của các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện.
Thủ tướng lưu ý 5 nhóm vấn đề có thể phát sinh khó khăn, vướng mắc trong giai đoạn đầu triển khai, gồm: phạm vi Chương trình rộng, liên quan nhiều ngành, lĩnh vực; tổ chức bộ máy Ban Chỉ đạo và bộ phận giúp việc ở một số địa phương chưa được kiện toàn; năng lực tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở chưa đồng đều; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong theo dõi, giám sát còn hạn chế; khả năng cân đối vốn đối ứng và huy động các nguồn lực tại một số địa phương còn khó khăn.
Do đó, các Bộ, ngành, địa phương cần chủ động bám sát tình hình, kịp thời hướng dẫn, xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm Chương trình được triển khai thống nhất, liên tục và hiệu quả.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tập trung quán triệt và triển khai nghiêm túc Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội và nghị định của Chính phủ về thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia.
Việc tích hợp các Chương trình Mục tiêu quốc gia phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Đặc biệt, quá trình tích hợp không được làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không làm gián đoạn các nhiệm vụ, chính sách và quyền lợi hợp pháp của người dân trong quá trình chuyển tiếp.
Thủ tướng yêu cầu xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối, quản lý và tổ chức thực hiện. Mỗi nhiệm vụ phải có một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính.
Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, điều kiện thực thi và kiểm tra, giám sát; tăng quyền chủ động, sáng tạo của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.
Đối với việc sử dụng nguồn lực, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tập trung nguồn lực nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân như nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất, tổ chức sản xuất và bảo đảm đời sống.
Nguồn lực cần ưu tiên cho các địa bàn khó khăn, đối tượng yếu thế; không đầu tư dàn trải, trùng lặp và tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.
Hiệu quả Chương trình phải được đánh giá thông qua kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân. Quá trình triển khai phải thực hiện nghiêm nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.
Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan và Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chủ động giải quyết, không chờ đợi, đùn đẩy, né tránh hoặc để khoảng trống trong tổ chức thực hiện.
 |
| Thêm nguồn lực tạo sinh kế, thúc đẩy giảm nghèo bền vững. |
Bộ Tài chính khẩn trương cân đối, phân bổ nguồn lực thực hiện Chương trình
Về nhiệm vụ cụ thể của các bộ, ngành, Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trách nhiệm cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương, đồng thời chịu trách nhiệm quản lý ngành đối với các mục tiêu, nhiệm vụ được giao.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chủ động hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phần mềm hỏi đáp, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai Chương trình.
Cùng với đó, Bộ chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đánh giá và tổng hợp tình hình thực hiện; kịp thời báo cáo những vấn đề cần Ban Chỉ đạo Trung ương xem xét, chỉ đạo.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương hoàn thiện, trình Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ các thành viên và Chương trình công tác năm 2026, hoàn thành trước ngày 20/10/2026; đồng thời tập trung xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ theo dõi, giám sát Chương trình.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu tổng hợp nhu cầu, cân đối nguồn lực, trình cấp có thẩm quyền phân bổ, giao và điều chỉnh kế hoạch, dự toán; kịp thời hướng dẫn, xử lý khó khăn, vướng mắc về quản lý, sử dụng, thanh toán, quyết toán ngân sách nhà nước và đầu tư công.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ quản lý ngành khẩn trương hoàn thiện việc phân bổ, giao bổ sung kế hoạch, dự toán ngân sách trung ương năm 2026 còn lại; đồng thời chuẩn bị đầy đủ điều kiện để sớm phân bổ, giao kế hoạch, dự toán năm 2027 thực hiện Chương trình cùng với việc phân bổ vốn đầu tư công hằng năm.
Thủ tướng cũng giao Bộ Tài chính xử lý kịp thời những vướng mắc phát sinh về quản lý ngân sách nhà nước trong quá trình chuyển tiếp nhiệm vụ từ 4 Chương trình Mục tiêu quốc gia trước hợp nhất sang Chương trình mới.
Việc phân bổ và sử dụng nguồn lực phải bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng nhiệm vụ, ưu tiên địa bàn khó khăn, tránh dàn trải và trùng lặp.
Đồng thời, Bộ Tài chính có trách nhiệm theo dõi, báo cáo tiến độ phân bổ, tổ chức thực hiện và giải ngân ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ theo quy định.
Đối với các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế, Thủ tướng yêu cầu chịu trách nhiệm toàn diện đối với các mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung, nhiệm vụ thuộc ngành, lĩnh vực được phân công.
Các bộ cần khẩn trương rà soát, cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 5 năm và hằng năm; hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn, tiêu chí, định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn chuyên môn cần thiết để tổ chức thực hiện, hoàn thành chậm nhất trong tháng 10/2026.
Đẩy nhanh giải ngân, ưu tiên nguồn lực cải thiện đời sống người dân
Đối với các địa phương, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương của các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được chuyển sang thực hiện trong năm 2026.
Các địa phương khẩn trương xây dựng, ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 5 năm và hằng năm; cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu được giao; xác định rõ nhiệm vụ, dự án ưu tiên; phân cấp, phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực cấp xã, đồng thời bố trí đầy đủ nguồn lực và điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, UBND các tỉnh, thành phố phải khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành trước ngày 25/10/2026.
Trong quá trình triển khai, các địa phương cần nghiên cứu kỹ quy định tại Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 của Chính phủ về nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình; tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân.
Thủ tướng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm sử dụng vốn công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng; không để xảy ra đầu tư dàn trải, trùng lặp, thất thoát, lãng phí, tiêu cực.
Đáng chú ý, UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu chỉ đạo Sở Tài chính thực hiện phân bổ, giao vốn đầu tư công từ ngân sách trung ương của Chương trình trực tiếp cho các sở, ngành liên quan và cấp xã, bảo đảm kịp thời, cắt giảm khâu trung gian, tránh kéo dài, phân tán nguồn lực.
Cùng với đó, các địa phương phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc phân bổ, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công; chủ động huy động vốn đối ứng của địa phương, lồng ghép hiệu quả các nguồn lực hợp pháp, phát huy vai trò của tín dụng chính sách, tín dụng thương mại và nguồn lực từ doanh nghiệp, hợp tác xã, cộng đồng dân cư.
Thủ tướng nhấn mạnh, trong năm 2026, kết quả đầu ra, tiến độ thực hiện, tỷ lệ giải ngân, hiệu quả sử dụng vốn và mức độ cải thiện đời sống người dân phải được xem là những căn cứ đánh giá chủ yếu, làm cơ sở chỉ đạo, điều hành và phân bổ vốn trong các năm tiếp theo.
Tuy nhiên, việc phân bổ nguồn lực cần bảo đảm linh hoạt, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, không thực hiện cứng nhắc hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ giải ngân.
Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương chuyển từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện, bảo đảm các chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ sớm đi vào cuộc sống, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
