Bộ Tài chính đẩy mạnh công tác tham mưu ban hành chính sách, hoàn thiện thể chế về đấu thầu và PPP

Bộ Tài chính tập trung hoàn thiện thể chế, tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng về đấu thầu và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Cùng với số lượng các gói thầu gia tăng mạnh, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế về đấu thầu và đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) được Bộ Tài chính triển khai tích cực trong 6 tháng đầu năm, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công và đưa các dự án sớm đi vào triển khai thực hiện.

Hoàn thiện thể chế chính sách về đấu thầu theo hướng tinh gọn, hiệu quả

Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng về đấu thầu và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), bao gồm 2 Nghị quyết của Chính phủ là Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP về việc tháo gỡ vướng mắc cho các dự án BT chuyển tiếp, dự kiến góp phần xử lý và giải quyết 107 dự án với tổng nguồn lực đầu tư khoảng 85.429 tỷ đồng và 1.970 ha đất được đưa vào khai thác; và Nghị quyết số 66.20/2026/NQ-CP nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án phục vụ APEC 2027. Cùng với đó, Bộ Tài chính cũng tham mưu ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 03/4/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu.

Đồng thời, Bộ đang dự thảo để trình cấp có thẩm quyền xây dựng, sửa đổi, bổ sung 1 Nghị quyết của Quốc hội, 4 Nghị định của Chính phủ quy định về đấu thầu, đầu tư theo phương thức PPP nhằm tiếp tục thể chế đầy đủ quan điểm, chủ trương tại các Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước... nhằm đẩy mạnh triển khai thực hiện các chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ, các cam kết quốc tế.

Ở cấp độ văn bản hướng dẫn thực thi, Bộ đã ban hành khoảng 600 công văn hướng dẫn, giải đáp về đấu thầu, đầu tư theo phương thức PPP, góp phần bảo đảm hoạt động đấu thầu và đầu tư thống nhất, thông suốt, hỗ trợ hiệu quả cho các bộ, ngành, địa phương và các dự án nội ngành tài chính.

Công tác kiểm tra, thẩm định và giám định trong đấu thầu cũng được tăng cường, góp phần siết chặt kỷ luật, hạn chế thất thoát, lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Thông qua các công tác này, Bộ Tài chính đã kịp thời rà soát, đánh giá việc tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu; hướng dẫn, kiến nghị xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh; góp phần nâng cao trách nhiệm của các chủ đầu tư, bên mời thầu, tổ chức, cá nhân có liên quan và bảo đảm việc triển khai các dự án tuân thủ quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, Cục Quản lý Đấu thầu (Bộ Tài chính) cho biết công tác hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về đấu thầu đã và đang liên tục được rà soát hoàn thiện theo hướng đơn giản, thuận lợi hóa và tinh gọn quy trình cùng với tăng cường hậu kiểm, trao quyền thực chất hơn cho chủ đầu tư. Qua đó tạo ra những thay đổi trong triển khai hoạt động đấu thầu theo hướng nhanh gọn và hiệu quả hơn, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực và uy tín của các nhà thầu.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường công tác đấu thầu qua mạng

Theo đánh giá của Cục Quản lý đấu thầu, một trong những điểm đáng chú ý trong 6 tháng đầu năm là công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực đấu thầu được đẩy mạnh triển khai, góp phần mang lại những chuyển biến tích cực trong hoạt động đấu thầu qua mạng. Theo đó, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tiếp tục được nâng cấp và bổ sung nhiều chức năng mới; qua đó nâng cao tính công khai, minh bạch, đẩy mạnh công tác đấu thầu qua mạng, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Cục Quản lý đấu thầu dẫn số liệu cập nhật trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có tổng số 282.065 gói thầu được tổ chức lựa chọn nhà thầu với tổng giá trị gói thầu là 679 nghìn tỷ đồng; trong đó, 272.182 gói thầu đã có kết quả lựa chọn nhà thầu với tổng giá trị gói thầu 526 nghìn tỷ đồng; tỷ lệ tiết kiệm trung bình trong đấu thầu đạt khoảng 4,15%; 100% gói thầu áp dụng đấu thầu qua mạng, đáp ứng yêu cầu tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026 của Chính phủ.

Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia nâng cấp phiên bản mới góp phần tăng cường an toàn thông tin và tạo thuận lợi cho hoạt động đấu thầu qua mạng.

Đáng chú ý, số liệu tổng hợp từ Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia cho thấy tỷ lệ nhà thầu áp dụng ký hợp đồng điện tử gia tăng mạnh mẽ so với thời gian trước. Cùng với sự gia tăng xu hướng chuyển đổi số giúp đẩy mạnh hoạt động đấu thầu qua mạng, số lượng các gói thầu quy mô lớn, gói thầu có nhiều nhà thầu tham dự tiếp tục tăng kể từ thời điểm triển khai vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp từ đầu tháng 7/2025 và trong 6 tháng đầu năm 2026. Bức tranh này cho thấy những tín hiệu tích cực của công tác đấu thầu qua mạng, phản ánh những chuyển biến lớn trong công tác chuyển đổi số ở lĩnh vực đấu thầu.

Để tiếp tục đẩy mạnh công tác chuyển đổi số về đấu thầu, lãnh đạo Trung tâm đấu thầu qua mạng Quốc gia (Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Tài chính) cho biết thời gian qua, Cục Quản lý đấu thầu đã tập trung ban hành các văn bản hướng dẫn chủ đầu tư cấp xã quản lý tài khoản, tổ chức lựa chọn nhà thầu. Đồng thời, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã kịp bổ sung chức năng liên kết tài khoản, liên kết gói thầu dành cho các đối tượng chủ đầu tư mới thành lập và được giao tiếp nhận gói thầu, dự án, công trình có thể tiếp tục tổ chức lựa chọn nhà thầu và các bước tiếp theo, như ký kết hợp đồng đối với các gói thầu đang trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu hoặc đã có kết quả.

Nhằm hỗ trợ các cơ quan chính quyền địa phương cũng như các chủ đầu tư, Trung tâm đấu thầu qua mạng Quốc gia cũng tăng cường hướng dẫn các cán bộ và chủ đầu tư, đặc biệt là cấp xã cách sử dụng, triển khai thực hiện các thủ tục đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia, hỗ trợ kỹ thuật xử lý nhanh chóng các trường hợp có lỗi phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đồng bộ các giải pháp triển khai hiệu quá công tác quản lý và thực thi hoạt động đấu thầu

Để tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đấu thầu và triển khai thực hiện một cách thuận lợi và hiệu quả các cơ chế chính sách về đấu thầu trong thời gian tới, góp phần đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện các dự án để bứt phá tốc độ tăng trưởng, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Cục Quản lý đấu thầu cho biết sẽ đẩy mạnh triển khai đồng bộ các giải pháp.

Về quản lý đấu thầu, tiếp tục tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách về đấu thầu và PPP, đặc biệt là việc hoàn thiện triển khai hiệu quả các nghị quyết của Chính phủ và Chỉ thị của Chính phủ trong lĩnh vực này.

Chủ động tham mưu, điều phối và triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó có các giải pháp trong lĩnh vực đấu thầu nhằm sớm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài trên cả nước, nhanh chóng đưa các dự án đi vào triển khai.

Tăng cường kiểm tra, thẩm định và giám định, siết chặt kỷ luật, nâng cao hiệu quả; đẩy mạnh đấu thầu qua mạng nhằm giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Tiếp tục đẩy mạnh nâng cấp các giải pháp kỹ thuật để hỗ trợ các chủ đầu tư, các chủ thể tham gia hoạt động đấu thầu theo hướng ngày càng minh bạch, đáp ứng tốt nhu cầu thực tiễn.

Về phía các chủ đầu đầu tư và nhà thầu, để tăng cường hiệu quả hơn nữa công tác triển khai thực thi đấu thầu qua mạng, ông La Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm đấu thầu qua mạng Quốc gia khuyến nghị, bên cạnh vai trò và nỗ lực của cơ quan quản lý, các chủ đầu tư cần chủ động tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ làm công tác đấu thầu để nắm bắt quy định pháp luật tốt hơn, đặc biệt là các chủ đầu tư ở cấp xã/phường mới thành lập.

Việc nâng cao hiểu biết và nắm vững quy định chính sách pháp luật về đấu thầu của các cán bộ trực tiếp làm công tác đấu thầu tại các đơn vị, doanh nghiệp sẽ góp phần tạo thuận lợi, thống nhất về nhận thức của các chủ thể trong thực tiễn triển khai công tác đấu thầu qua mạng trong bối cảnh pháp luật, thể chế và chính sách về đấu thầu ngày càng trao quyền và tăng cường phân cấp, phân quyền nhiều hơn cho các chủ đầu tư và các chính sách về đấu thầu liên tục được cập nhật, bổ sung trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.