 |
| Thị trường đấu thầu trong 2 tháng đầu năm ghi nhận tăng mạnh về số lượng gói thầu so với cùng kỳ năm trước. |
Tăng mạnh số lượng gói thầu
Theo số liệu thống kê của Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính), kết quả thực hiện hoạt động đấu thầu trong kỳ báo cáo từ ngày 26/1–25/2/2026 cho thấy, thị trường đấu thầu ghi nhận 30.363 gói thầu với tổng giá trị 96.197 tỷ đồng, tăng mạnh 62% về số lượng so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ gói thầu trong tháng 2 đã có kết quả lựa chọn nhà thầu đạt khoảng 86%, cho thấy tiến độ tổ chức lựa chọn nhà thầu tương đối tốt dù thấp hơn tháng 01/2026 do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán (10 ngày).
Cụ thể, theo số liệu của Cục Quản lý đấu thầu, trong tổng số 30.363 gói thầu trong kỳ báo cáo tháng 2, số gói thầu có kết quả lựa chọn nhà thầu (KQLCNT) đạt 26.130 gói với tổng giá trị trúng thầu là 16.033 tỷ đồng. Như vậy, so với cùng kỳ năm trước, số gói thầu đăng ký tăng 62%, tương ứng tăng từ 18.723 gói → 30.363 gói.
Tính lũy kế từ đầu năm (25/12/2025–24/2/2026), có tổng cộng 79.533 gói thầu với tổng giá trị 224.976 tỷ đồng. Trong đó, số gói có KQLCNT đạt 70.622 gói với tổng giá trị trúng thầu là 54.459 tỷ đồng.
Đáng chú ý, chuyên gia Cục Quản lý đấu thầu cho biết tỷ lệ tiết kiệm trung bình toàn quốc đạt 5,23%, thấp hơn mức lũy kế từ đầu năm (10,05%) và cùng kỳ (6,93%), phản ánh phần nào ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết đến hiệu quả đấu thầu. Mặc dù vậy, mức độ cạnh tranh có sự cải thiện đáng ghi nhận, theo đó tỷ lệ gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự giảm mạnh từ 48,5% (cùng kỳ) xuống còn 27,6%, số nhà thầu tham dự trung bình đạt 2,83 nhà thầu/gói.
Đối với các gói thầu đủ điều kiện (chào hàng cạnh tranh, đấu thầu rộng rãi, hạn chế), tỷ lệ đấu thầu qua mạng đạt 100% với tổng số lượng là 4.647 gói). Điểm sáng đặc biệt là tỷ lệ ký hợp đồng điện tử đạt 46,63%, tăng 15,86 điểm % so với kỳ trước và gấp 2,35 lần cùng kỳ năm trước (19,84%). Tính lũy kế từ đầu năm, tỷ lệ gói thầu áp dụng ký hợp đồng điện tử đạt 36,8%, tăng mạnh so với mức 19,84% cùng kỳ năm trước, cho thấy bước tiến mạnh mẽ trong chuyển đổi số hoạt động đấu thầu.
Xét về ngành và lĩnh vực, xây lắp được đánh giá là lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất với giá trị trúng thầu đạt 8.700 tỷ đồng (chiếm 54,3% tổng giá trị), tuy nhiên mức độ cạnh tranh còn thấp (1,61 nhà thầu/gói). Ngược lại, lĩnh vực y tế ghi nhận mức cạnh tranh cao nhất (8,57 nhà thầu/gói) dù giá trị trúng thầu đạt 69 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 3,39%. Trong khi đó, mảng lĩnh vực mua sắm hàng hóa thông thường đạt 2.427 tỷ đồng với tỷ lệ tiết kiệm 3,23%.
Xét về giá trị, Cục Quản lý đấu thầu cho biết trong kỳ tháng 2, có 3 gói thầu có giá trị lớn nhất đều thuộc lĩnh vực năng lượng (thuộc chủ đầu tư là Tập đoàn Điện lực Việt Nam) với tổng giá trị 7.573 tỷ đồng, cụ thể bao gồm: Gói thầu 01TB-BA - Cung cấp thiết bị Cơ điện, chủ đầu tư Tập đoàn Điện lực Việt Nam, giá 4.279 tỷ đồng (đang lựa chọn nhà thầu); Gói thầu NH2026-VT03 - Mua than nhập khẩu cho Nhà máy nhiệt điện (NMNĐ) Vĩnh Tân 4, giá 1.647 tỷ đồng; Gói thầu NH2026-VT04 - Mua than nhập khẩu cho NMNĐ Vĩnh Tân 4, giá 1.647 tỷ đồng. Tổng giá trị 3 gói thầu lớn nhất đạt giá trị 7.573 tỷ đồng, chiếm 7,9% tổng giá trị gói thầu toàn kỳ.
Tích cực hoàn thiện khung thể chế về đấu thầu và PPP
Bên cạnh số lượng các gói thầu gia tăng, Cục Quản lý đấu thầu cũng cho biết trong 2 tháng đầu năm, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế về đấu thầu và đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) được Bộ Tài chính triển khai tích cực. Theo đó, trong kỳ báo cáo, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết xử lý vướng mắc đối với dự án BT (Tờ trình số 85/TTr-BTC ngày 13/02/2026) và ban hành các công văn lấy ý kiến rộng rãi, xin ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp về xử lý quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư BT.
Cùng với đó, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả đấu thầu, đồng thời đang rà soát, sửa đổi Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu cùng các Thông tư hướng dẫn; xây dựng dự thảo nghị định thay thế NĐ 95/2020/NĐ-CP về đấu thầu mua sắm theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP); tổng hợp ý kiến dự thảo nghị định thay thế các Nghị định số 23/2024, 115/2024, 225/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà đầu tư.
Liên quan đến chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong quản lý đấu thầu, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được vận hành ổn định, liên tục cập nhật tính năng mới và tối ưu trải nghiệm người dùng. Tổng đài hỗ trợ 1900.6126 đạt tỷ lệ đáp ứng trên 90% cuộc gọi. Công tác bảo đảm an toàn thông tin được chú trọng thông qua rà soát, khắc phục lỗ hổng và giám sát hiệu năng qua Trung tâm Điều hành mạng (NOC).
Phát huy hiệu quả chính sách đặc thù về lựa chọn nhà thầu
Đáng chú ý, theo Cục Quản lý đấu thầu, một trong những vấn đề nổi bật nhất trong hoạt động đấu thầu tháng 2 là tỷ lệ chỉ định thầu chiếm 82% tổng số gói thầu (24.890/30.363 gói), tăng đáng kể so với mức 68,5% cùng kỳ năm trước.
Như vậy, điều này cho thấy kể từ khi Luật số 90/2025/QH15 có hiệu lực, tiếp sau đó là Nghị định số 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu được ban hành, hoạt động đấu thầu trên phạm vi cả nước ghi nhận xu hướng ngày càng gia tăng số lượng gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu. Theo đó, quy định mới cho phép chủ đầu tư linh hoạt lựa chọn hình thức phù hợp nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả dự án, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về năng lực, tài chính và công nghệ đối với nhà thầu được chỉ định.
Ghi nhận bước tiến này, nhiều chủ đầu tư cho biết, với cơ chế chỉ định thầu linh hoạt, chủ đầu tư đã có điều kiện để lựa chọn những nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm để trao gửi những công trình lớn, góp phần đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà thầu. Theo đánh giá của các chuyên gia, nếu đấu thầu thông thường cần thời gian khoảng 2 tháng thì chỉ định thầu chỉ mất khoảng 5 ngày, nhờ đó đã giúp đẩy nhanh quá trình lựa chọn nhà thầu, đồng thời các gói thầu đang được nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện so với kế hoạch, từ đó góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.
