Hoàn thiện nghị định thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu

Theo Bộ Tài chính, Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu đã được Chính phủ ban hành nhằm phù hợp với các Luật sửa đổi liên quan đã góp phần tạo dựng khung pháp lý thống nhất, đồng bộ, góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện hoạt động đấu thầu lựa chọn nhà thầu.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, qua rà soát có một số nội dung cần được sửa đổi, bổ sung kịp thời để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các Nghị định.

Gỡ vướng, tăng cường phân cấp phân quyền đấu thầu trong bối cảnh mới

Cục Quản lý Đấu thầu (Bộ Tài chính) cho biết quy trình chỉ định thầu hiện nay thực hiện theo phương thức truyền thống bằng hồ sơ giấy tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tình trạng hợp thức hóa hồ sơ, mức độ công khai, minh bạch còn hạn chế, chủ yếu dừng ở công khai kết quả lựa chọn nhà thầu, chưa có cơ chế bắt buộc công khai đầy đủ hồ sơ, quá trình lựa chọn nhà thầu và kết quả thực hiện hợp đồng, chất lượng hàng hóa, dịch vụ đặt hàng. Do đó, cần rà soát sửa đổi bổ sung các quy định liên quan đến lĩnh vực đấu thầu để chủ động xử lý triển khai theo quy định như: tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý nhà nước về đấu thầu, rà soát các trường hợp chỉ định thầu, kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu; đơn giản hóa quy trình, thủ tục…; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong cơ chế đặt hàng, công khai thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng đặt hàng trên các nền tảng số nhằm nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí giao dịch và hạn chế tiêu cực". Đặc biệt, cần rà soát, nghiên cứu các quy định về công khai thông tin trong đấu thầu, nhất là chỉ định thầu, đặt hàng để tăng cường hơn nữa tính minh bạch trong việc áp dụng các hình thức này.

Với các trường hợp chỉ định thầu, đặt hàng, cần hoàn thiện các quy định về đặt hàng để triển khai các dự án, nhiệm vụ phát triển kinh tế, bảo đảm tính chất đặc thù, cấp bách, quan trọng quốc gia, yêu cầu quốc phòng, an ninh của dự án, gói thầu theo chủ trương, đường lối của Đảng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới.

Bộ Tài chính trình Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu ban hành trong tháng 7/2026.

Về chỉ định thầu, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số đang đặt ra yêu cầu áp dụng cơ chế chỉ định thầu linh hoạt hơn đối với một số gói thầu triển khai ngay để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, giải ngân vốn đầu tư công. Do đó, cần rà soát, hoàn thiện quy định này để bao quát đầy đủ các trường hợp chỉ định thầu phát sinh trong thực tiễn. Đồng thời, điều chỉnh nâng hạn mức chỉ định thầu so với mức 50 triệu đồng hiện nay nhằm giảm thời gian, chi phí tổ chức thực hiện, nâng cao tính chủ động của cơ quan, đơn vị và đẩy nhanh tiến độ triển khai, giải ngân vốn đầu tư công.

Về quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu, Cục Quản lý Đấu thầu cho biết thực tiễn triển khai đã đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu nâng hạn mức áp dụng nhằm phát huy tối đa hiệu quả của hình thức chào giá trực tuyến rút gọn, rút ngắn thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu, giảm chi phí tổ chức thực hiện, đặc biệt đối với các gói thầu quy mô nhỏ, tính chất đơn giản, hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường, phù hợp với mô hình hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp.

Bên cạnh đó, cần sửa đổi bổ sung các quy định nhằm nâng cao chất lượng hoạt động đấu thầu, gỡ vướng cho việc quản lý, giám sát việc sử dụng nhà thầu phụ trong quá trình thực hiện hợp đồng, hoàn thiện cơ sở để kiểm tra, đối chiếu tính hợp lý của báo giá trong trường hợp hàng hóa không có dữ liệu để tham chiếu giá, một số trường hợp giá gói thầu có chênh lệch đáng kể so với giá nhập khẩu thực tế của hàng hóa khi được đưa vào Việt Nam. Đồng thời bổ sung các quy định về giải quyết kiến nghị, giám sát hoạt động đấu thầu cho phù hợp với thực tiễn hiện nay.

Trên cơ sở đó, mục tiêu của việc ban hành Nghị định sửa đổi là nhằm tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, đẩy nhanh tiến độ thực hiện gói thầu, dự án; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu. Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện hoạt động đấu thầu, nâng cao chất lượng, hiệu quả và bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch của công tác đấu thầu, bảo đảm đồng bộ của hệ thống pháp luật về đấu thầu và pháp luật có liên quan. Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động lựa chọn nhà thầu; tổ chức thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bổ sung các trường hợp chỉ định thầu, quy định hạn mức phù hợp thực tiễn đấu thầu

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Nghị định sửa đổi tập trung vào các nội dung cần sửa đổi để kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng; Đối tượng áp dụng của Nghị định là hoạt động lựa chọn nhà thầu quy định tại Điều 2 Luật Đấu thầu.

Theo đó, dự thảo Nghị định sửa đổi có 3 điều, trong đó tập trung sửa đổi, bổ sung một số Điều của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu; Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/04/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 111/2025/NĐ-CP ngày 22/5/2025 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP).

Cụ thể, đối với hoạt động chỉ định thầu, đặt hàng, dự thảo Nghị định sửa đổi đề xuất sửa đổi Điều 78 để bổ sung các trường hợp chỉ định thầu gồm: Gói thầu áp dụng chỉ định thầu theo chỉ đạo tại Nghị quyết, Kết luận, văn bản chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước, Ban chấp hành Đảng bộ, HĐND cấp tỉnh; Gói thầu thuộc dự án đầu tư công cần áp dụng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn được nhà thầu thực hiện gói thầu đáp ứng tiến độ, chất lượng và hiệu quả của gói thầu, dự án; Sửa đổi gói thầu lĩnh vực quy hoạch để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với pháp luật về quy hoạch.

Nâng hạn mức áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng, gói thầu thuộc dự án (không phân biệt loại gói thầu) từ 02 tỷ đồng lên 03 tỷ đồng.

Sửa đổi Điều 79, Điều 80 để quy định việc gửi hồ sơ yêu cầu, dự thảo hợp đồng, làm rõ, sửa đổi hồ sơ yêu cầu, nộp hồ sơ đề xuất, mở thầu trên Hệ thống; công khai hồ sơ yêu cầu, biên bản mở thầu trên Hệ thống.

Đồng thời bổ sung quy định yêu cầu nhà thầu phải cung cấp thông tin về giá nhập khẩu dự kiến của hàng hóa nhập khẩu và cam kết cung cấp giá nhập khẩu và tài liệu chứng minh khi hàng hóa được nhập khẩu vào Việt Nam, qua đó tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện hợp đồng, góp phần bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả của hình thức chỉ định thầu…

Sửa đổi, bổ sung Điều 80 theo hướng: Quy định gói thầu thuộc dự án đầu tư công đặc biệt không phải đáp ứng điều kiện chỉ định thầu, bảo đảm phù hợp với quy định tại điểm b khoản 2 Điều 45a Luật Đầu tư công. Nâng hạn mức giá trị gói thầu, nội dung mua sắm được cơ quan, đơn vị tự quyết định việc mua sắm từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng nhằm đơn giản hóa thủ tục đối với các nhu cầu mua sắm thường xuyên, giá trị nhỏ; giảm thời gian, chi phí tổ chức lựa chọn nhà thầu…

Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP theo hướng: Cho phép giá đặt hàng căn cứ giá thực hiện năm gần nhất hoặc giá tại thời điểm lập dự toán để ký hợp đồng đặt hàng; sau khi cơ quan có thẩm quyền ban hành đơn giá, giá đặt hàng thì các cơ quan, đơn vị điều chỉnh hợp đồng làm cơ sở thanh toán hợp đồng đặt hàng; Quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, định mức chi phí (nếu có) đối với sản phẩm, dịch vụ công thay vì chỉ chỉ quy định đối với dịch vụ sự nghiệp công. Bổ sung quy định thẩm quyền ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm, dịch vụ công; cơ chế giám sát, đánh giá, kiểm định chất lượng và quy chế kiểm tra, nghiệm thu dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý của địa phương.

Cùng với đó, dự thảo Nghị định đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 18, Điều 21 Nghị định số 32/2019/NĐ-CP nhằm đơn giản hóa quy trình, thủ tục, nâng cao chất lượng hoạt động lựa chọn nhà thầu. Nâng hạn mức áp dụng hình thức chào giá trực tuyến rút gọn lên 03 tỷ đồng đối với dự toán mua sắm, 07 tỷ đồng đối với dự án. Sửa đổi Điều 109 để quy định tổ chức đặt hàng phải công khai thông tin về chất lượng hàng hóa đã được sử dụng, qua đó bảo đảm tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện và trong quản lý, sử dụng nhà thầu phụ trong quá trình thực hiện hợp đồng; hạn chế hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định…

Về giám sát hoạt động đấu thầu, để tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát, chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đồng thời kiểm soát rủi ro trong hoạt động đấu thầu, nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan có thẩm quyền, dự thảo Nghị định sửa đổi đề nghị chỉnh lý một số điều khoản theo hướng: Làm rõ cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ giám sát thường xuyên là Sở Tài chính và đơn vị được bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ giao nhiệm vụ giám sát thường xuyên. Đồng thời, bổ sung quy định cơ quan giám sát thường xuyên thành lập đoàn giám sát hoặc đoàn kiểm tra đột xuất để giám sát, kiểm tra đối với các gói thầu nêu trên khi có dấu hiệu vi phạm. Bổ sung quy định về giám sát riêng của người có thẩm quyền đối với gói thầu quan trọng, cấp bách, thực hiện nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, an ninh áp dụng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt...