Đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu, đưa mục tiêu tăng trưởng về đích sớm năm 2026

Bộ Tài chính đẩy mạnh công tác hoàn thiện thể chế chính sách về đấu thầu, góp phần tháo gỡ vướng mắc trong đấu thầu, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

Số lượng gói thầu tăng mạnh, đấu thầu qua mạng đạt tỷ lệ cao

Công tác quản lý đấu thầu trong 8 tháng năm 2026 ghi nhận đạt kết quả tích cực với nhiều chuyển biến về phương thức đấu thầu và gia tăng số lượng tỷ lệ đấu thầu qua mạng đạt yêu cầu.

Cụ thể, theo báo cáo của Bộ Tài chính, lũy kế từ đầu năm đến ngày 22/8/2026, cả nước có 420.534 gói thầu với tổng giá trị 988.580 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm chung đạt 4,39%; riêng trong kỳ từ ngày 22/7 đến 22/8/2026 có 75.450 gói thầu với tổng giá trị 188.864 tỷ đồng, tăng 9.115 gói và 46.700 tỷ đồng so với tháng trước, trong đó 66.710 gói đã có kết quả lựa chọn nhà thầu.

Điểm nổi bật trong kết quả 8 tháng là hoạt động đấu thầu tiếp tục được đẩy mạnh gắn với chuyển đổi số với tỷ lệ đấu thầu qua mạng đối với các gói đủ điều kiện đạt 100%. Theo đó, số liệu báo của Bộ Tài chính cho thấy tỷ lệ đấu thầu qua mạng đạt 100% đối với 10.706 gói đủ điều kiện; số nhà thầu tham dự bình quân lũy kế 2,68 nhà thầu mỗi gói, trong đó, đáng chú ý có một số gói thầu quy mô lớn như gói thầu XL02 dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy giá 5.362 tỷ đồng, gói thầu số 20 dự án đường ĐT.477 tỉnh Ninh Bình giá 4.496 tỷ đồng và gói thầu dự án đường ống thu gom, vận chuyển khí mỏ Sư Tử Trắng giá 2.699 tỷ đồng.

Cũng theo số liệu tổng hợp, trong số gói thầu đã có kết quả lựa chọn nhà thầu, tổng giá trị trúng thầu đạt 49.112 tỷ đồng; tỷ lệ nhà thầu ký hợp đồng điện tử đạt 26,45%. Tỷ lệ nhà thầu ký hợp đồng điện tử đạt 26,45%; một số gói thầu quy mô lớn có giá trúng thầu sát giá gói thầu như gói thầu XL02 dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy đạt mức giá trúng thầu 5.094 tỷ đồng trên giá gói thầu 5.362 tỷ đồng; mua sắm hàng hóa thông thường đạt tổng giá trúng thầu 5.974 tỷ đồng với tỷ lệ tiết kiệm 1,72%.

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, báo cáo của Bộ Tài chính cũng chỉ ra tỷ lệ tiết kiệm bình quân toàn quốc trong kỳ đạt 2,90%; tỷ lệ áp dụng hình thức chỉ định thầu ở mức cao, chiếm 82,20% số gói thầu, tương ứng 62.020 gói; số nhà thầu tham dự bình quân theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong kỳ đạt 1,32 nhà thầu mỗi gói và tỷ lệ gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự chiếm 41,93%. Điều này cho thấy một số chỉ tiêu về cạnh tranh và hiệu quả đấu thầu trong kỳ còn cần lưu ý để có sự cải thiện hơn trong thời gian tới.

Tích cực đẩy nhanh hoàn thiện thể chế chính sách

Về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, trong 8 tháng, Bộ Tài chính đã tập trung đẩy mạnh việc rà soát, hoàn thiện thể chế, tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng về đấu thầu và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), góp phần tháo gỡ vướng mắc cho các dự án để sớm đi vào triển khai thực hiện, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và nâng cao hiệu quả triển khai dự án.

Bộ Tài chính trình Chính phủ dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) và tiếp tục hoàn thiện nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn Luật góp phần đẩy nhanh hoàn thiện thể chế chính sách về đấu thầu.

Trong đó, điểm lớn đáng chú ý là Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) tại Tờ trình số 653/TTr-BTC ngày 21/8/2026 và tiếp tục hoàn thiện nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu, pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), góp phần hoàn thiện thể chế chính sách về đấu thầu, tạo thuận lợi cho hoạt động đấu thầu, lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư.

Riêng trong tháng 8/2026, Cục Quản lý đấu thầu đã tham mưu ban hành hơn 50 văn bản hướng dẫn trong lĩnh vực lựa chọn nhà đầu tư và đầu tư theo phương thức đối tác công tư PPP. Ngoài ra, các dự thảo đang hoàn thiện gồm Nghị định sửa đổi Nghị định số 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu và Nghị định thay thế Nghị định số 95/2020/NĐ-CP về đấu thầu mua sắm theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Cùng với đó, Bộ Tài chính đã trình dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 95/2020/NĐ-CP về đấu thầu mua sắm theo Hiệp định CPTPP, các nghị định sửa đổi quy định về đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.

Cụ thể, Nghị định thay thế Nghị định số 95/2020/NĐ-CP được trình tại Tờ trình số 567/TTr-BTC ngày 30/7/2026; các nghị định về đầu tư theo phương thức đối tác công tư được sửa đổi gồm Nghị định số 243/2025/NĐ-CP, Nghị định số 257/2025/NĐ-CP, 180/2025/NĐ-CP và Nghị định số 312/2025/NĐ-CP; Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang được trình tại Tờ trình số 436/TTr-CP ngày 24/7/2026 và Báo cáo số 538/BC-CP ngày 13/8/2026.

Đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu

Để nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu trong các tháng cuối năm 2026, đảm bảo tăng cường hiệu lực quản lý đấu thầu và triển khai thực hiện một cách nhanh chóng, thuận lợi các cơ chế chính sách về đấu thầu trong thời gian tới, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công, góp phần thực hiện đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Bộ Tài chính khuyến nghị cần quyết liệt đẩy mạnh triển khai đồng bộ các giải pháp.

Theo đó, các bộ, ngành và địa phương cần thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết của và Chỉ thị của Chính phủ trong lĩnh vực này, tăng cường và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và siết chặt kỷ luật, gắn trách nhiệm rõ ràng với kết quả thực hiện. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng công tác đấu thầu.

Tăng cường thực hành tiết kiệm thông qua việc siết chặt kỷ luật tài chính, bảo đảm tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu theo đúng quy định về mức tối thiểu 5% đối với các gói thầu xây lắp. Có các giải pháp tăng cường quản lý đảm bảo chống nâng giá gói thầu, thông thầu, dàn xếp đấu thầu hoặc chia nhỏ gói thầu để né tránh quy định.

Đẩy mạnh nâng cấp các giải pháp kỹ thuật, giám sát theo dõi và vận hành ổn định Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đảm bảo việc chuyển đổi số và đấu thầu qua mạng triển khai thông suốt và thuận lợi.

Đồng thời, nâng cao chất lượng lập giá và kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Khơi thông tháo gỡ các vướng mắc, rà soát, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn pháp lý và dự án tồn đọng kéo dài để đẩy nhanh đưa các dự án đi vào triển khai, góp phần gia tăng giải ngân vốn đầu tư công.

Một trong những giải pháp quan trọng góp phần tinh giản thủ tục quy trình, giảm thủ tục hành chính và gia tăng sự minh bạch trong hoạt động đấu thầu và nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu được Bộ Tài chính tiếp tục tích cực đẩy mạnh trong thời gian tới là tăng cường chuyển đổi số và đấu thầu qua mạng. Đồng thời chính thức đưa vào thực hiện việc giám sát bằng công nghệ thông qua việc áp dụng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ chấm điểm giải ngân và quản lý dữ liệu đấu thầu từ tháng 10/2026.

Để đảm bảo việc chuyển đổi số và đấu thầu qua mạng triển khai thông suốt và thuận lợi cho các nhà thầu, doanh nghiệp, Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính) sẽ tiếp tục đẩy mạnh nâng cấp các giải pháp kỹ thuật, giám sát theo dõi và vận hành ổn định Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tiếp tục nâng cấp và bổ sung hoàn thiện các chức năng mới để hỗ trợ các chủ đầu tư, các chủ thể tham gia hoạt động đấu thầu theo hướng ngày càng minh bạch, đáp ứng tốt nhu cầu thực tiễn.