aa
Phân tích tài chính doanh nghiệp sử dụng các thông tin từ báo cáo tài chính và các thông tin liên quan để thực hiện các chỉ tiêu phân tích để từ đó đánh giá chính xác sức khỏe tài chính doanh nghiệp. Tuy nhiên, do sự hạn chế về dữ liệu phân tích cũng như chưa có quy định bắt buộc về việc công bố các chỉ tiêu phân tích nên hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp của các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin còn tồn tại nhiều hạn chế. Bài viết này nghiên cứu một số hạn chế của hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp, từ đó đề xuất một số kiến nghị đối với Nhà nước để hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp.

Phân tích tài chính doanh nghiệp và nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính doanh nghiệp (DN) là việc sử dụng một cách có hệ thống các phương pháp phân tích để xem xét, đánh giá dữ liệu trên báo cáo tài chính của DN và các thông tin có liên quan, từ đó đưa ra những nhận định tình hình tài chính ở quá khứ, hiện tại và đưa ra những dự báo trong tương lai, phục vụ cho việc ra quyết định của các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin.

Đối với nhà quản trị DN, hoạt động phân tích tài chính giúp cung cấp các thông tin phục vụ cho việc ra các quyết định cơ bản về quản trị tài chính DN. Còn đối với các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin khác như:

- Đối với các cá nhân, tổ chức cho DN vay tiền như: ngân hàng, công ty tài chính, nhà cung cấp… quan tâm đến khả năng thanh toán, khả năng sinh lời để đánh giá khả năng trả nợ của DN, trước khi đưa ra quyết định cho vay, bán chịu sản phẩm cho DN.

- Đối với nhà đầu tư, mục đích khi phân tích tài chính DN là sự an toàn vốn đầu tư và khả năng sinh lời, thời gian hoàn vốn. Vì vậy, cần phân tích những thông tin về tài chính, tình hình hoạt động, kết quả hoạt động kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của công ty qua các thời kỳ để quyết định đầu tư vào đơn vị hay không, đầu tư vào thời điểm nào, dưới hình thức ngắn hạn hay dài hạn và đầu tư vào ngành nghề, lĩnh vực nào.

- Đối với các cơ quan chức năng như: cơ quan thuế, cơ quan thống kê… thông qua phân tích tài chính để xác định các khoản nghĩa vụ phải thực hiện với nhà nước, tổng hợp phân tích tình hình số liệu thống kê…

Các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp

Các nhân tố chủ quan

Quan điểm và nhận thức của các nhà quản trị trong DN: Nếu các nhà quản trị DN coi nhẹ công tác phân tích tài chính thì công tác phân tích tại DN đó không thể có hiệu quả cao được. Theo đó, các nhà quản trị DN sẽ là người đề ra các chủ trương, quy chế, chính sách đối với công tác phân tích tài chính. Cũng chính các nhà quản trị trong DN là người sử dụng các kết quả của công tác phân tích tài chính. Do đó, nếu có một cơ chế hợp lý, một chính sách phù hợp thì khi đó phân tích tài chính mới thực sự đạt được mục đích đề ra.

Năng lực đội ngũ cán bộ phân tích: Đối tượng này có ảnh hưởng quan trọng nhất tới phân tích tài chính bởi họ chính là người trực tiếp tiến hành phân tích. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kinh nghiệm công tác của cán bộ phân tích quyết định đến phương pháp và nội dung phân tích tài chính, từ đó sẽ ảnh hưởng đến các kết luận rút ra qua việc phân tích. Ngoài ra việc này còn tác động tích cực tới quá trình thu thập và xử lý thông tin trước khi tiến hành các nội dung phân tích.

Quy mô và lĩnh vực kinh doanh của DN: Quy mô của DN được đo lường qua các chỉ tiêu về số lượng người lao động được đóng bảo hiểm xã hội, doanh thu hoặc nguồn vốn của DN. Quy mô càng lớn thì nhu cầu phân tích tài chính DN càng cao để phục vụ nhu cầu người quản trị và những đối tượng có liên quan như nhà đầu tư, nhà cho vay vốn… Bên cạnh đó, lĩnh vực kinh doanh của DN cũng sẽ ảnh hưởng đến phân tích tài chính tại DN. Theo đó, những ngành nghề kinh doanh khác nhau sẽ có những yêu cầu về phân tích tài chính DN khác nhau.

Hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật: Phân tích tài chính của DN sẽ đạt hiệu quả cao nếu DN kịp thời ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật như các hệ thống phần cứng và phần mềm kế toán chuyên dụng. Trong thời đại 4.0 ngày nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong lĩnh vực kế toán tài chính ngày càng được chú trọng và nâng cao, mang lại hiệu quả và tiết kiệm chi phí về thời gian và tài chính cùng với sự thuận tiện, chính xác cho DN.

Dữ liệu phân tích tài chính DN: Kết quả phân tích tài chính DN có chính xác hay không, phụ thuộc vào dữ liệu phân tích. Trong đó, đặc biệt chú trọng chất lượng của các báo cáo tài chính DN. Có thể thấy các báo cáo tài chính (BCTC) không phải lúc nào cũng mang tính chính xác và tin cậy cao. Có nhiều nguyên nhân làm giảm tính đúng đắn của các dữ liệu này như sai sót trong đánh giá của kiểm toán viên, gian lận của bản thân DN hoặc những bất cập của chế độ kế toán. Vì vậy cần đảm bảo chất lượng dữ liệu phân tích trước khi tiến hành phân tích tài chính DN.

Các nhân tố khách quan

Môi trường pháp lý: Phân tích tài chính DN chịu sự ảnh hưởng bởi các văn bản pháp luật của Nhà nước. Quy định hiện nay mới chỉ yêu cầu các DN nộp BCTC chứ chưa yêu cầu thực hiện phân tích tài chính. Mặt khác,các chỉ tiêu trong BCTC cũng tuân thủ theo quy định của pháp luật. Vì vậy, khi môi trường pháp lý về BCTC thay đổi, sẽ làm thay đổi việc phân tích tài chính DN. Bên cạnh đó, đối với các DN thuộc tập đoàn kinh tế, công ty mẹ thì việc phân tích tài chính cũng bị ảnh hưởng bởi yêu cầu của tập đoàn hoặc công ty mẹ.

Ngoài ra, trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững như hiện nay, để giảm thiểu sự tác động xấu đến môi trường từ hoạt động sản xuất kinh doanh của DN thì cần phải có những phép đo chính xác về sự xả thải, hướng dẫn tổ chức kế toán môi trường thống nhất, hợp lý để thông tin kế toán ứng dụng trong phân tích tài chính trở lên đáng tin cậy. Tuy nhiên, tại Việt Nam việc tổ chức kế toán môi trường tại các doanh nghiệp vẫn còn khá mới và tồn tại nhiều hạn chế, điều này tác động đến chất lượng thông tin phân tích.

Hệ thống chỉ tiêu tham chiếu: Phân tích tài chính sẽ trở nên đầy đủ và có ý nghĩa hơn nếu có hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành. Thông qua chỉ tiêu trung bình ngành, nhà quản lý tài chính sẽ so sánh đối chiếu để biết được vị thế của DN mình từ đó đánh giá thực trạng tài chính của DN cũng như hiệu quả sản xuất kinh doanh của DN.

Môi trường quốc tế: Bao gồm các vấn đề về chính trị, kinh tế, diễn biến dịch bệnh trên thế giới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược mở rộng địa bàn kinh doanh, cơ hội đầu tư, lựa chọn những yếu tố đầu vào của DN. Vì vậy, sẽ tác động trực tiếp đến nhu cầu và thực hiện phân tích tài chính tại DN.

Môi trường kinh doanh trong nước: Bao gồm các chính sách kinh tế liên quan đến ngành nghề kinh doanh của DN, nhu cầu của khách hàng khiến DN phải đổi mới công nghệ, đầu tư thêm tài sản, mở rộng thị trường. Ngoài ra là sự phát triển hoặc thua lỗ của đối thủ cạnh tranh cũng tác động đến nhu cầu phân tích tài chính tại DN.

Hạn chế về phân tích tài chính doanh nghiệp

Thứ nhất, hạn chế về tính thống nhất trong phân tích tài chính DN. Mặc dù cơ quan quản lý chức năng đã có những văn bản pháp lý quy định về hệ thống BCTC DN, công bố thông tin đối với các DN, nhưng cho đến nay chưa có văn bản pháp lý quy định có tính bắt buộc về nội dung phân tích tài chính DN. Do vậy, phân tích tài chính tại các DN nói chung chưa có sự thống nhất về tổ chức bộ máy, quy trình phân tích, dữ liệu, phương pháp, nội dung phân tích. Mặt khác, do cơ quan quản lý chức năng chưa thực sự quan tâm đến việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu tài chính trung bình ngành, làm cơ sở quan trọng để từng DN trong ngành có căn cứ để so sánh.

Thứ hai, hạn chế về dữ liệu phân tích. Dữ liệu phân tích tài chính hiện nay mới chỉ tập trung phân tích các thông tin trên BCTC, ít sử dụng các báo cáo quản trị, các thông tin kinh tế và định hướng của nhà nước trong phát triển ngành nghề kinh doanh vào phân tích tài chính tại DN.

Mặt khác, các thông tin trên BCTC còn hạn chế, nhiều DN không trình bày đầy đủ thông tin trên thuyết minh BCTC để có đủ cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích.

Bên cạnh đó, trước yêu cầu về phát triển bền vững diễn ra rất quyết liệt trên thế giới và tại Việt Nam, các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin phân tích tài chính rất quan tâm đến sự phát triển bền vững của DN. Việc chưa yêu cầu tích hợp các thông tin về Báo cáo Môi trường, xã hội và quản trị (ESG) trên BCTC sẽ khiến việc phân tích tài chính không đạt yêu cầu cho mục tiêu phân tích phát triển bền vững của DN.

Các thông tin về ESG bao gồm: Thông tin về môi trường (phát thải carbon, quản lý nước và chất thải, nguồn cung nguyên liệu thô, tác động từ biến đổi khí hậu); Thông tin về xã hội (sự đa dạng, công bằng và hòa nhập, quản lý lao động, an ninh và bảo mật dữ liệu, quan hệ cộng đồng của DN); Thông tin về quản trị (quản trị công ty, đạo đức kinh doanh, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và các cam kết, chiến lược thực hiện ESG).

Tại Việt Nam, tháng 11/2020, Bộ Tài Chính đã ban hành Thông tư số 96/2020/TT-BTC thay thế Thông tư số 155/2015/TT-BTC, trong đó tại mục 6 trong báo cáo thường niên, yêu cầu DN niêm yết trình bày các nội dung về Báo cáo tác động liên quan đến môi trường và xã hội của công ty như sau: Tác động lên môi trường; Quản lý nguồn nguyên vật liệu; Tiêu thụ nâng lượng; Tiêu thụ nước (mức tiêu thụ nước của các hoạt động kinh doanh trong năm); Tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường; Chính sách liên quan đến người lao động; Báo cáo liên quan đến trách nhiệm đối với cộng đồng địa phương; Báo cáo liên quan đến hoạt động thị trường vốn xanh theo hướng dẫn của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Đây được coi là bước đi quan trọng của Bộ Tài chính trong việc nâng cao trách nhiệm và nhận thức của DN trong lập và công bố thông tin ESG.

Tuy nhiên, quy định này mới đang chỉ yêu cầu DN niêm yết cung cấp các thông tin cơ bản về ESG, và khuyến khích các DN áp dụng việc cung cấp thông tin ESG theo chuẩn quốc tế, cho thấy việc hướng dẫn về lập và trình bày thông tin trên báo cáo phát triển bền vững còn rất sơ khai. Việc định lượng các thông tin trên còn thấp, chưa có sự so sánh giữa các thời kỳ phân tích, cũng như chưa gắn với các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính nên việc áp dụng để phân tích tài chính bền vững còn rất hạn chế.

Ngoài ra, để triển khai việc thực hiện đo lường, kiểm kê khí nhà kính (KNK), ngày 18/01/2022, Chính phủ ban hành Quyết định số 01/2022/QĐ-TTg quy định danh mục lĩnh vực, cơ sở phải thực hiện kiểm kê KNK, theo đó có 1.912 cơ sở sẽ tham gia vào thị trường carbon trong nước. Ngày 15/11/2022, Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải KNK và kiểm kê KNK lĩnh vực quản lý chất thải tiếp tục được ban hành nhằm tạo tiền đề để đạt được các mục tiêu giảm nhẹ phát thải KNK trong lĩnh vực quản lý chất thải trong thời gian tới.

Với các văn bản quy phạm đã được ban hành, có thể thấy thị trường carbon trong nước đã dần được định hình rõ nét hơn và nhu cầu thông tin từ hoạt động môi trường sẽ ngày càng cần thiết cho hoạt động phân tích tài chính. Tuy nhiên, vì là giai đoạn mới triển khai nên việc đo lường, kiểm kê khí nhà kính và các thông tin khác liên quan sẽ bị hạn chế bởi phương pháp và chất lượng thực hiện.

Thứ ba, hạn chế về chỉ tiêu phân tích. Do mục đích phân tích tài chính DN chủ yếu phục vụ nhu cầu quản trị, không phải là yêu cầu bắt buộc cũng như chưa có quy định phải công khai các chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chính trên báo cáo tài chính, nên hệ thống chỉ tiêu phân tích được sử dụng không giống nhau giữa các DN, đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin phân tích tài chính sẽ phải tự thực hiện phân tích và phụ thuộc vào nguồn dữ liệu thu thập được để tính toán các chỉ tiêu phân tích, do vậy có thể có sự sai lệch về giá trị của các chỉ tiêu.

Bên cạnh đó, chỉ tiêu phân tích được sử dụng để xếp hạng DN còn một số tồn tại, hạn chế, cụ thể:

Hiện nay, nhà nước đã áp dụng một số chỉ tiêu tài chính vào đánh giá, xếp hạng doanh nghiệp nhà nước theo Nghị định số 87/2015/NĐ-CP với 5 tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động doanh nghiệp nhà nước gồm: 1- Doanh thu; 2- Lợi nhuận sau thuế và tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu; 3- Nợ phải trả quá hạn, khả năng thanh toán nợ đến hạn; 4- Chấp hành pháp luật về đầu tư, quản lý và sử dụng vốn nhà nước tại DN, pháp luật về thuế và các khoản thu nộp ngân sách khác, quy định về chế độ báo cáo tài chính và báo cáo để thực hiện giám sát tài chính; 5- Tình hình thực hiện sản phẩm, dịch vụ công ích. Các chỉ tiêu này chưa phản ánh được đầy đủ tình hình tài chính của các DN như việc thu hồi công nợ, chi phí. Ngoài ra, chỉ tiêu khả năng thanh toán nợ đến hạn hiện đang được hướng dẫn cụ thể tại điều 12, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả doanh nghiệp của Thông tư 200/2015/TT-BTC ngày 15/12/2015 theo công thức:

Về hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp - Ảnh 1

Chỉ tiêu này bản chất phản ánh khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn tại DN bằng tài sản ngắn hạn, tức ngoài các khoản nợ đến hạn ra thì còn các khoản nợ ngắn hạn khác. Mặt khác, khi thanh toán các khoản nợ đến hạn thì DN sẽ sử dụng các khoản tiền và tương đương tiền để chi trả. Vì vậy sử dụng công thức trên chưa phản ánh đúng khả năng thanh toán nợ đến hạn của DN.

Thứ tư, hạn chế về nhận thức nhà quản trị và năng lực nhân sự phân tích. Các DN không có nhân viên chuyên trách mà nhân sự phân tích tài chính chủ yếu là do kế toán trưởng, kế toán tổng hợp hoặc trưởng phòng kế toán - kế hoạch của các DN đảm nhận, trong khi khối lượng công việc của những nhân sự này rất lớn nên quỹ thời gian dành cho phân tích rất hạn hẹp, đã ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả phân tích tài chính. Do vậy, phân tích tài chính chủ yếu chỉ thực hiện theo định kỳ hàng năm, đôi khi là xuất phát từ yêu cầu quản lý.

Bên cạnh đó, nhân sự phân tích tại DN chưa hiểu sâu về các phương pháp phân tích tài chính, mới chỉ thực hiện các phương pháp phân tích đơn giản như phương pháp so sánh và đồ thị. Các phương pháp phức tạp hơn như xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố và phân tích tính chất ảnh hưởng của các nhân tố, phương pháp dự báo chưa được sử dụng. Vì vậy, báo cáo phân tích mới chỉ phản ánh khái quát giá trị và sự biến động của các chỉ tiêu phân tích, mà chưa phân tích chuyên sâu và đưa ra những dự báo trong tương lai.

Ngoài ra, do DN chưa chú trọng đến hoạt động phân tích tài chính DN, việc phân tích chủ yếu phục vụ cho hoạt động giám sát và đáp ứng những thông tin cơ bản cho quản trị nên các chỉ tiêu phân tích sử dụng còn hạn chế.

Để hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp

Hiện nay, Nhà nước đã quy định các BCTC mà DN phải nộp khi hết năm tài chính. Tuy nhiên, nội dung các báo cáo này đã có nhiều sự thay đổi trong thời gian qua để tiệm cận với kế toán quốc tế mà chưa có sự thay đổi để phục vụ mục đích quản trị của các nhà quản lý, cũng như cung cấp các thông tin tài chính phục vụ những đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin khác. Vì vậy, các cá nhân và tổ chức hiện nay khi phân tích tài chính đều phải tự phân tích số liệu và làm giảm tính minh bạch của thông tin được phân tích. Do đó, để hoàn thiện việc phân tích tài chính các DN, tác giả kiến nghị một số nội dung cụ thể về bổ sung các quy định về phân tích tài chính như sau:

Một là, hoàn thiện các nội dung trong báo cáo tài chính theo hướng tạo thuận lợi trong việc bóc tách dữ liệu để phân tích các chỉ tiêu tài chính. Để phân tích tài chính thì rất cần các thông tin trên BCTC, tuy nhiên hiện nay nhiều DN không khai báo chi tiết và đầy đủ các chỉ tiêu trên Thuyết minh BCTC, từ đó gây khó khăn trong việc phân tích các chỉ tiêu chuyên sâu. Vì vậy, nhà nước cần yêu cầu các DN phải khai báo chi tiết tất cả các chỉ tiêu trong tất cả các báo cáo tài chính, và có chế tài xử phạt nếu không khai báo.

Hai là, yêu cầu các DN thực hiện phân tích tài chính và đưa các chỉ tiêu phân tích tài chính vào bảng thuyết minh BCTC của DN. Trước mắt có thể yêu cầu các DN thực hiện phân tích khái quát BCTC. Thông qua việc tự phân tích các chỉ tiêu tài chính sẽ giúp thông tin phân tích có tính tin cậy hơn, bộ phận kế toán tài chính tại DN sẽ có sự tham mưu kịp thời, các nhà quản lý cũng sẽ thấy được những vấn đề của DN. Qua đó giúp các đoàn kiểm tra, kiểm toán DN đỡ vất vả trong việc phải phân tích dữ liệu vì các thông tin phân tích luôn có sẵn.

Ba là, sử dụng các chỉ tiêu tài chính vào xếp hạng DN.

Hiện nay, chỉ tiêu khả năng thanh toán nợ đến hạn hiện đang được hướng dẫn cụ thể tại điều 12, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả DN của Thông tư số 200/2015/TT-BTC ngày 15/12/2015 theo công thức:

Về hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp - Ảnh 2

Chỉ tiêu này chưa phản ánh đúng khả năng thanh toán nợ đến hạn của DN. Do đó, tác giả kiến nghị việc áp dụng công thức để tính toán chỉ tiêu khả năng thanh toán nợ đến hạn như sau:

Về hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp - Ảnh 3

Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang mang đến nhiều cơ hội kinh doanh cho các DN. Tuy nhiên, nó cũng mang lại nhiều thách thức trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy, Nhà nước cần hoàn thiện hành lang pháp lý về chuyển đổi số, an toàn thông tin, khai thác cơ sở dữ liệu để hỗ trợ cho phát triển khoa học công nghệ và ứng dụng khoa học công nghệ vào đời sống. Từ đó tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN có thế mạnh về công nghệ thông tin và có yêu cầu công nghệ, chuyển đổi số phát triển.

Bốn là, yêu cầu các DN nhà nước báo cáo việc thực hiện trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường vào thuyết minh BCTC, để người đọc BCTC hiểu rõ hơn về tình hình phát triển bền vững của DN, các chỉ tiêu này cũng nên tiệm cận theo báo cáo ESG để phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Nhà nước cũng nên có lộ trình để áp dụng báo cáo ESG vào thực tiễn các DN.

Năm là, nhà nước tổ chức các khóa học về phân tích báo cáo tài chính cho bộ phận tài chính kế toán, các chủ DN để nâng cao nhận thức, kỹ năng chuyên môn phân tích tài chính, đưa công cụ phân tích tài chính trở thành một trong những công cụ quản trị hiệu quả, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.

Bên cạnh đó, để hoạt động phân tích tài chính tại DN đạt hiệu quả cao, DN cần xây dựng quy định về việc thực hiện phân tích tài chính bao gồm việc yêu cầu phân tích tài chính khái quát và chuyên sâu theo định kỳ quý hoặc 6 tháng, 1 năm. Ngoài ra, cũng nên yêu cầu các DN phân công cho nhân sự làm công việc phân tích tài chính.

DN cần tổ chức các buổi tập huấn, đào tạo về phân tích tài chính DN, cũng như có bộ phận chuyên trách về tiếp nhận, kiểm tra BCTC của các DN. Bộ phận này ngoài việc tiếp nhận, phân tích, kiểm tra, phát hiện sai sót các BCTC, báo cáo phân tích tài chính thì sẽ làm công việc hỗ trợ, giải đáp về chuyên môn, nghiệp vụ cho các nhân sự thực hiện phân tích tài chính. DN cũng có thể tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm trong về kinh nghiệm phân tích tài chính để các DN có thể học hỏi, trao đổi kinh nghiệm phân tích tài chính với nhau, cũng như rút ra những hạn chế để có hướng xử lý kịp thời, hiệu quả.

Mặt khác, nhà quản trị tại DN cần đưa ra những yêu cầu cụ thể về phân tích tài chính như sau: Các DN cần thực hiện lập BCTC theo đúng quy định của pháp luật, các thông tin trên BCTC cần phải diễn giải đầy đủ, đáng tin cậy. Có như vậy, kết quả phân tích tài chính tại DN mới đem lại hiệu quả cao.

Đồng thời, cần nâng cao nhận thức vai trò của công cụ phân tích tài chính DN, coi đây là một công cụ quan trọng để kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh của DN, phát hiện những sai sót, rủi ro để đưa ra những giải pháp khắc phục. Vì vậy, DN cần lập kế hoạch và thực hiện phân tích tài chính theo định kỳ, thiết lập quy trình phân tích hợp lý, lựa chọn phương pháp phân tích và áp dụng nội dung phân tích phù hợp.

Đối với nhân sự phân tích, cần lựa chọn những nhân sự có kiến thức về ngành nghề kinh doanh, bối cảnh kinh tế xã hội và chuyên môn tài chính kế toán. Ngoài ra, thường xuyên nâng cao trình độ của nhân sự phân tích thông qua các khóa đào tạo, hội thảo chuyên đề phù hợp.

Đối với phương pháp phân tích, không chỉ áp dụng các phương pháp giản đơn như so sánh mà cần áp dụng thêm các phương pháp khác như phương pháp phân tích nhân tố, dự báo để đánh giá sâu sắc hơn những nội dung phân tích.

Về nội dung phân tích, cần phân tích đầy đủ và toàn diện những chỉ tiêu phù hợp với đặc thù hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Đánh giá sự biến động của các chỉ tiêu qua các kỳ phân tích, so sánh với đối thủ cạnh tranh, với kế hoạch của DN. Qua đó, đề xuất những cảnh báo và khuyến nghị kịp thời với nhà quản trị để đưa ra phương án xử lý.

Ngoài ra, các DN cần phải hoàn thiện việc phân tích tài chính ở các nội dung chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa tốt, các DN không hoặc đã thực hiện phân tích tài chính nhưng còn nhiều hạn chế có thể học hỏi thêm từ lý luận, học tập những kinh nghiệm phân tích tài chính của các DN đã thực hiện phân tích tài chính tốt trong nước và thế giới.

Tài liệu tham khảo:

  1. Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 1658/QĐ-TTg ngày 01/10/2021 về phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050;
  2. Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 13/4/2022 về Phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050;
  3. Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 687/QĐ-TTg ngày 07/06/2022 về phê duyệt Đề án phát triển kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam;
  4. Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022 về phê duyệt chiên lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050;
  5. Bộ Tài chính (2020), Thông tư 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán;
  6. Bộ Tài chính (2015), Thông tư 200/2015/TT-BTC ngày 15/12/2015 hướng dẫn một số nội dung về giám sát đầu tư vốn nhà nước vào DN, giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính của DN nhà nước và DN có vốn nhà nước;
  7. Lê Thị Ánh (2022), Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại các DN thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam, Luận án tiến sĩ kinh tế;
  8. Lê Thị Ánh (2023), Nâng cao hiệu quả phân tích tài chính bền vững DN thông qua tích hợp thông tin ESG, Tạp chí Tài chính.

Bài đăng trên Tạp chí Tài chính kỳ 1 tháng 3/2024

Tin tức khác

VinaCapital: Đảng Dân chủ thắng lớn là chất xúc tác cho VN-Index

VinaCapital: Đảng Dân chủ thắng lớn là chất xúc tác cho VN-Index

GDP tăng 9%, lợi nhuận doanh nghiệp dự báo tăng 25% nhưng VN-Index gần như đứng yên từ đầu năm. Kết quả bầu cử Mỹ có thể giúp gỡ nút thắt này.
Vốn đầu tư vào khu chế xuất, khu công nghiệp của TP. Hồ Chí Minh vượt 150% kế hoạch

Vốn đầu tư vào khu chế xuất, khu công nghiệp của TP. Hồ Chí Minh vượt 150% kế hoạch

Sau 10 tháng năm 2026, vốn đầu tư thu hút tại các khu chế xuất, khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 6,39 tỷ USD, vượt hơn 150% kế hoạch năm.
Cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Không hỗ trợ trùng lặp, tránh lãng phí ngân sách

Cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Không hỗ trợ trùng lặp, tránh lãng phí ngân sách

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ chính sách ưu đãi đầu tư, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư; tránh hỗ trợ trùng lặp.
Để duy trì tăng trưởng 2 con số, không thể chỉ dựa vào những động lực cũ

Để duy trì tăng trưởng 2 con số, không thể chỉ dựa vào những động lực cũ

Theo PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào các động lực truyền thống, mà cần chủ động ứng phó với những biến động bên ngoài.
Đề xuất hơn 162.000 tỷ đồng đầu tư 3 dự án cao tốc kết nối vùng miền núi, Tây Nguyên

Đề xuất hơn 162.000 tỷ đồng đầu tư 3 dự án cao tốc kết nối vùng miền núi, Tây Nguyên

Chính phủ đề xuất đầu tư công 3 dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, Bảo Hà - Lai Châu và Quảng Ngãi - Kon Tum, với tổng chiều dài 430,5 km, sơ bộ tổng mức đầu tư 162.393 tỷ đồng.
Đầu tư công và liên kết vùng tạo động lực tăng trưởng cho ba địa phương Đồng bằng sông Cửu Long

Đầu tư công và liên kết vùng tạo động lực tăng trưởng cho ba địa phương Đồng bằng sông Cửu Long

Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp cần phát huy tiềm năng, lợi thế từng địa phương và tăng cường liên kết vùng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho khu công nghiệp, cụm công nghiệp

Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho khu công nghiệp, cụm công nghiệp

Để khu công nghiệp, cụm công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng hạ tầng mà còn phải tháo gỡ những rào cản về thể chế, đất đai, vốn và thủ tục đầu tư.
Hà Nội quyết liệt khơi thông nguồn lực, phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Hà Nội quyết liệt khơi thông nguồn lực, phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% năm 2026, Hà Nội tập trung thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và xử lý các dự án chậm triển khai, khơi thông nguồn lực phát triển.
Xem thêm
video bo tai chinh but pha cai cach hanh chinh mo duong cho kinh te so

VIDEO: Bộ Tài chính bứt phá cải cách hành chính mở đường cho kinh tế số

Xác định cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số là đột phá chiến lược trong lộ trình kiến tạo nền kinh tế số và Chính phủ số, Bộ Tài chính đã triển khai chiến dịch rà soát quy mô lớn chưa từng có, cắt giảm và đơn giản hóa tới 797 trên tổng số 962 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý, đạt tỷ lệ ấn tượng 82,84%. ----------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast hoan thien the che tai chinh khoi thong nguon luc tao dong luc cho muc tieu tang truong 2 con so

PODCAST: Hoàn thiện thể chế tài chính - Khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Đối với các lĩnh vực kinh tế, tài chính, việc rà soát, xử lý những bất cập trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không chỉ nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của pháp luật, mà còn có ý nghĩa trực tiếp đối với việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo dư địa cho đổi mới mô hình phát triển đất nước và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. -------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast tu nam 2027 luong huu tro cap bao hiem xa hoi se duoc chi tra the nao

PODCAST: Từ năm 2027, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội sẽ được chi trả thế nào?

Từ năm 2027, phương thức chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ bảo hiểm thất nghiệp sẽ có thêm bước chuyển quan trọng khi Tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID được đưa vào sử dụng theo lộ trình. Đây là nội dung đáng chú ý trong Kế hoạch của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, về triển khai sử dụng Tài khoản hưởng an sinh xã hội trong chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp. ------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày. --------------------------------------
pocast dong tien chung khoan dang tim den nhung nhom nganh nao

POCAST: Dòng tiền chứng khoán đang tìm đến những nhóm ngành nào?

Sau 4 tuần giảm liên tiếp, VN-Index vừa có tuần tăng 4%, đóng cửa phiên ngày 23/10 ở 1.774 điểm. Thị trường chứng khoán đã hồi phục, nhưng câu hỏi nhiều nhà đầu tư vẫn đặt ra là: tiền đang chảy vào đâu? Câu trả lời không nằm hết ở chỉ số chung. Phía sau mỗi nhịp tăng, giảm là lựa chọn của dòng vốn, dựa trên lợi nhuận và câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp. --------------------------------- Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast tai khoa nam 2027 truoc yeu cau tang truong cao va bao dam an ninh tai chinh quoc gia

PODCAST: Tài khóa năm 2027 trước yêu cầu tăng trưởng cao và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia

Bộ Tài chính vừa công khai Báo cáo dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 Chính phủ trình Quốc hội. Trong đó, định hướng điều hành tài chính - ngân sách tiếp tục tập trung giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực, tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên. -------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
Đầu tư 3 tuyến cao tốc miền núi: Tính đủ hiệu quả, chi phí và nguồn lực khai thác

Đầu tư 3 tuyến cao tốc miền núi: Tính đủ hiệu quả, chi phí và nguồn lực khai thác

Ba dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, Quảng Ngãi - Kon Tum và Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên được kỳ vọng tạo động lực kết nối vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Không hỗ trợ trùng lặp, tránh lãng phí ngân sách

Cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Không hỗ trợ trùng lặp, tránh lãng phí ngân sách

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ chính sách ưu đãi đầu tư, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư; tránh hỗ trợ trùng lặp.
Trình Quốc hội 7 nhóm chính sách đặc thù tạo đột phá phát triển du lịch

Trình Quốc hội 7 nhóm chính sách đặc thù tạo đột phá phát triển du lịch

Chính phủ đề xuất 7 nhóm chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thu hút đầu tư và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới của đất nước.
Hoàn thiện cơ chế tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực

Hoàn thiện cơ chế tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực

Trong tuần từ ngày 1 - 7/11/2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành liên quan đến lĩnh vực tài chính, nổi bật là tăng cường quản lý, hạch toán tài sản công; hoàn thiện cơ chế tài chính, huy động nguồn lực đầu tư.
Quốc hội quyết nghị năm 2027 tăng trưởng từ 10% trở lên, CPI khoảng 4,5%

Quốc hội quyết nghị năm 2027 tăng trưởng từ 10% trở lên, CPI khoảng 4,5%

Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, CPI khoảng 4,5%.
Đấu giá quyền sử dụng khu vực biển: Công khai, cạnh tranh thực chất, rõ nghĩa vụ tài chính

Đấu giá quyền sử dụng khu vực biển: Công khai, cạnh tranh thực chất, rõ nghĩa vụ tài chính

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) được thiết kế theo hướng bảo đảm đấu giá quyền sử dụng khu vực biển công khai, cạnh tranh thực chất, lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm,
Việt Nam - Nhật Bản: Củng cố tin cậy, làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện

Việt Nam - Nhật Bản: Củng cố tin cậy, làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện

Trên nền tảng tin cậy chính trị và hợp tác sâu rộng, Việt Nam và Nhật Bản đang đứng trước nhiều cơ hội tăng cường liên kết kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
MICA-2026: Khẳng định vai trò của chuyển đổi số và hành vi tiêu dùng xanh

MICA-2026: Khẳng định vai trò của chuyển đổi số và hành vi tiêu dùng xanh

Sáng 6/11, Trường Đại học Tài chính - Marketing tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Marketing in the Connected Age” lần thứ 5 (MICA-2026).
Đến năm 2030, 100% thành phố xây dựng và thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh

Đến năm 2030, 100% thành phố xây dựng và thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh

Theo định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia, đến năm 2030, 100% thành phố tổ chức xây dựng, thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh.
VinaCapital: Đảng Dân chủ thắng lớn là chất xúc tác cho VN-Index

VinaCapital: Đảng Dân chủ thắng lớn là chất xúc tác cho VN-Index

GDP tăng 9%, lợi nhuận doanh nghiệp dự báo tăng 25% nhưng VN-Index gần như đứng yên từ đầu năm. Kết quả bầu cử Mỹ có thể giúp gỡ nút thắt này.
Vốn đầu tư vào khu chế xuất, khu công nghiệp của TP. Hồ Chí Minh vượt 150% kế hoạch

Vốn đầu tư vào khu chế xuất, khu công nghiệp của TP. Hồ Chí Minh vượt 150% kế hoạch

Sau 10 tháng năm 2026, vốn đầu tư thu hút tại các khu chế xuất, khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 6,39 tỷ USD, vượt hơn 150% kế hoạch năm.
Cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Không hỗ trợ trùng lặp, tránh lãng phí ngân sách

Cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Không hỗ trợ trùng lặp, tránh lãng phí ngân sách

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ chính sách ưu đãi đầu tư, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư; tránh hỗ trợ trùng lặp.
Để duy trì tăng trưởng 2 con số, không thể chỉ dựa vào những động lực cũ

Để duy trì tăng trưởng 2 con số, không thể chỉ dựa vào những động lực cũ

Theo PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào các động lực truyền thống, mà cần chủ động ứng phó với những biến động bên ngoài.
Đề xuất hơn 162.000 tỷ đồng đầu tư 3 dự án cao tốc kết nối vùng miền núi, Tây Nguyên

Đề xuất hơn 162.000 tỷ đồng đầu tư 3 dự án cao tốc kết nối vùng miền núi, Tây Nguyên

Chính phủ đề xuất đầu tư công 3 dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, Bảo Hà - Lai Châu và Quảng Ngãi - Kon Tum, với tổng chiều dài 430,5 km, sơ bộ tổng mức đầu tư 162.393 tỷ đồng.
Đầu tư công và liên kết vùng tạo động lực tăng trưởng cho ba địa phương Đồng bằng sông Cửu Long

Đầu tư công và liên kết vùng tạo động lực tăng trưởng cho ba địa phương Đồng bằng sông Cửu Long

Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp cần phát huy tiềm năng, lợi thế từng địa phương và tăng cường liên kết vùng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho khu công nghiệp, cụm công nghiệp

Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho khu công nghiệp, cụm công nghiệp

Để khu công nghiệp, cụm công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng hạ tầng mà còn phải tháo gỡ những rào cản về thể chế, đất đai, vốn và thủ tục đầu tư.
Hà Nội quyết liệt khơi thông nguồn lực, phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Hà Nội quyết liệt khơi thông nguồn lực, phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% năm 2026, Hà Nội tập trung thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và xử lý các dự án chậm triển khai, khơi thông nguồn lực phát triển.
Dịch vụ tài chính số Việt Nam: Ba động lực tăng trưởng và dư địa bứt phá

Dịch vụ tài chính số Việt Nam: Ba động lực tăng trưởng và dư địa bứt phá

Các số liệu trong Báo cáo e-Conomy SEA 2026 cho thấy dịch vụ tài chính số Việt Nam đang phát triển với ba động lực có đặc điểm khác nhau, tạo nên những động lực quan trọng của nền kinh tế số Việt Nam.