 |
| Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh tham quan, chia sẻ các sản phẩm của địa phương. Ảnh: Phú Quốc |
Chuyển từ thỏa thuận khung sang hành động
Ngày 9/9, tại “Hội nghị tổng kết Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với một số địa phương phía Bắc và Bắc Trung Bộ giai đoạn 2023 - 2025 và ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2030”, đại diện các tỉnh, thành đã chia sẻ nhiều tiềm năng nhằm kết nối, phát huy thế mạnh của từng địa phương.
Ông Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, sự gắn kết giữa quê hương Bác với Thành phố mang tên Bác cùng các tỉnh, thành phía Bắc và Bắc Trung Bộ không chỉ mang ý nghĩa tình cảm sâu sắc mà đã trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội quan trọng.
Theo đó, khuôn khổ Thỏa thuận giai đoạn mới sẽ tiếp tục phát huy tiềm năng, thế mạnh riêng biệt của từng địa phương để cùng liên kết bứt phá bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định, TP. Hồ Chí Minh có quy mô kinh tế lớn, đẳng cấp vượt trội. GRDP năm 2025 đạt gần 3 triệu tỷ đồng. Mật độ doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính và dịch vụ chuyên môn lớn giúp Thành phố tạo hiệu ứng kết tụ: người lao động dễ tìm việc phù hợp, doanh nghiệp dễ tìm nhà cung cấp, ý tưởng có nhiều cơ hội vốn và thị trường.
Với Nghệ An có lợi thế khác, diện tích, dân số và lao động, khu kinh tế, vùng nguyên liệu, biển, cửa khẩu và vị trí trung tâm Bắc Trung Bộ. Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng 8,44%; trong đó công nghiệp - xây dựng tăng 13,35%, cho thấy động lực công nghiệp hóa đang mạnh, có dư địa lớn để mở rộng sản xuất, dịch vụ, thử nghiệm công nghệ và các cụm kinh tế mới.
Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, sự kết hợp của 2 địa phương có thể tạo ra 4 lợi thế mới: Nghệ An tiếp cận dịch vụ tài chính, thiết kế, công nghệ và thị trường thuận lợi mà không phải tự xây toàn bộ từ đầu; doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh có thêm không gian sản xuất, nguồn cung và thị trường; đào tạo có quy mô người học và bài toán thực tế đủ lớn để chuyên môn hóa; chuỗi du lịch - văn hóa kéo dài thời gian lưu trú và làm giàu nội dung trải nghiệm.
Tại hội nghị, đại diện các tỉnh, thành tập trung chia sẻ thế mạnh, xác định những lĩnh vực có khả năng bổ trợ và tạo giá trị chung trong liên kết phát triển.
 |
| PGS.TS Trần Đình Thiên chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: Phú Quốc |
Ông Phạm Quang Nhật, Thành ủy viên, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) khẳng định hợp tác giai đoạn mới phải chuyển từ thỏa thuận khung sang cơ chế hành động thực chất theo phương châm “4 rõ: rõ nội dung, rõ đầu mối, rõ tiến độ, rõ kết quả”, đặt doanh nghiệp và dự án làm trung tâm.
Quán triệt Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về tổ chức không gian phát triển quốc gia - định vị TP. Hồ Chí Minh là cực tăng trưởng dẫn dắt kết nối hành lang kinh tế Cầu Treo – Vũng Áng và trung tâm công nghiệp ven biển Thanh Hóa - Nghệ An - Hà Tĩnh, đồng thời phục vụ các mục tiêu tại Nghị quyết số 489/NQ-HĐND của TP. Hồ Chí Minh, gồm tăng trưởng GRDP 10-11%/năm, kinh tế số chiếm 30-40% GRDP, TFP đạt 60% vào năm 2030, đại diện TP. Hồ Chí Minh đề xuất 4 chuyển đổi căn bản.
Cụ thể, triển khai hợp tác thông qua chương trình hành động hàng năm có phân công đầu mối thường trực; quản lý danh mục dự án chung trên cơ sở dữ liệu số hóa; tập trung vào 4 chuỗi liên kết ưu tiên gồm công nghiệp - logistics - thương mại điện tử; khoa học công nghệ - dữ liệu số; y tế - giáo dục chất lượng cao; du lịch di sản và MICE.
Hiệu quả hợp tác được đo lường bằng số lượng dự án giải ngân, số lượng kết nối giao thương thành công và tỷ lệ huy động vốn đầu tư tư nhân, hợp tác công - tư.
Từ lợi thế của mình, TP. Huế đặt quyết tâm đạt tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030. Ông Nguyễn Quốc Cường, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Huế cho biết, động lực tăng trưởng được đặt trên nền tảng lợi thế của đô thị di sản sở hữu 8 di sản thế giới, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai rộng hơn 22.000 ha và cụm cảng biển Chân Mây.
TP. Huế đề xuất kêu gọi doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh đầu tư hạ tầng Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô, logistics xanh và công nghệ cao; phát triển sản phẩm du lịch “Một hành trình - nhiều điểm đến” gắn với Con đường Di sản miền Trung và công nghiệp sáng tạo.
Đồng thời, địa phương đề xuất kết nối khoa học - y tế chuyên sâu theo chuỗi khép kín “Nghiên cứu - Thử nghiệm - Chuyển giao - Sản xuất - Thương mại hóa”; kết nối tuyến vận tải biển nội địa giữa cảng nước sâu Chân Mây với cảng Cát Lái, Cái Mép - Thị Vải; hợp tác phát triển kinh tế tuần hoàn, năng lượng sạch và chia sẻ dữ liệu quan trắc môi trường biển.
Phát huy thế mạnh, tạo sức bật mới
Với Hà Tĩnh, thành quả hợp tác đã góp phần đưa tăng trưởng kinh tế của tỉnh năm 2025 đạt 8,78%, đứng đầu khu vực Bắc Trung Bộ.
Ông Đặng Trần Phong, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Hà Tĩnh đề xuất thu hút đầu tư vào hạ tầng thép, logistics, cảng biển, Khu kinh tế Vũng Áng và Khu kinh tế Cửa khẩu Cầu Treo. Tỉnh đồng thời đề nghị TP. Hồ Chí Minh hỗ trợ quy trình quản trị xây dựng mô hình “một cửa liên thông” thông quan xuyên biên giới kết hợp tuyến đường sắt Viêng Chăn - Vũng Áng và Bến cảng số 3 để lập “cửa ngõ kép” logistics ra Biển Đông.
Hà Tĩnh cũng đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số ứng dụng AI, Big Data, IoT và mô hình TOD; xây dựng chuỗi du lịch văn hóa - tâm linh - biển (Thiên Cầm, Đồng Lộc, Nguyễn Du), gắn với đưa đặc sản OCOP, như nhung hươu Hương Sơn, trầm hương Hương Khê, bưởi Phúc Trạch vào mạng lưới bán lẻ TP.HCM; phát huy vai trò cầu nối nguồn vốn của Hội Doanh nghiệp Hà Tĩnh phía Nam và Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP. Hồ Chí Minh.
Trong khi đó, Thanh Hóa xác định rõ vai trò cực tăng trưởng với GRDP bình quân giai đoạn 2021 - 2025 tăng 9,05%, đứng thứ 3 cả nước. Quy mô kinh tế năm 2025 đạt 333.617 tỷ đồng và tỉnh đã thu hút 8 dự án từ nhà đầu tư TP. Hồ Chí Minh với tổng vốn 38,7 nghìn tỷ đồng.
Với lợi thế trên, ông Nguyễn Đức Thịnh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thanh Hóa đề xuất 6 nhóm giải pháp nhằm cùng Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh tạo thành tứ giác phát triển phía Bắc. Trong đó, tập trung hợp tác ứng dụng công nghệ số và phát triển dịch vụ logistics gắn với Cảng nước sâu Nghi Sơn; tổ chức diễn đàn xúc tiến đầu tư vùng, ươm tạo doanh nghiệp khởi nghiệp; quảng bá tuyến du lịch liên vùng kết nối TP. Hồ Chí Minh với các lễ hội phía Bắc.
Thanh Hóa cũng đề xuất đào tạo lao động kỹ thuật cao theo đơn đặt hàng doanh nghiệp; tiếp nhận kỹ thuật y tế chuyên sâu và mở rộng hội chẩn khám bệnh từ xa; nâng cao hiệu quả cơ chế điều phối liên kết vùng và liên kết song phương.
Đối với Quảng Trị, không gian phát triển mới sau sáp nhập địa giới có diện tích 12.700 km2, dân số 1,87 triệu người, quy mô GRDP năm 2025 đạt 126.000 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương thu hút 28 dự án đạt 22.379 tỷ đồng và đón 5,64 triệu lượt khách.
Ông Nguyễn Đức Tân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Quảng Trị đề xuất hợp tác dựa trên 3 hành lang, 7 cực tăng trưởng, 4 trụ cột nhằm thực hiện chiến lược “vươn Đông, tỏa Tây” theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Quảng Trị đề xuất thu hút vốn đầu tư TP. Hồ Chí Minh vào năng lượng, chế biến, hạ tầng khu công nghiệp và kinh tế biển với cam kết quỹ đất sạch và quy trình giải quyết thủ tục đầu tư công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý theo quy định.
 |
| Ông Bùi Minh Thạnh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh phát biểu bế mạc hội nghị. Ảnh: Phú Quốc |
Địa phương cũng đề xuất hình thành chuỗi giá trị đưa nông sản, sản phẩm OCOP vào chuỗi bán lẻ TP. Hồ Chí Minh; phát huy cụm cảng biển và cửa khẩu quốc tế đưa Quảng Trị thành mắt xích logistics xuyên suốt Hành lang kinh tế Đông - Tây sang Lào, Thái Lan; thiết kế các tuyến du lịch khám phá hang động, biển đảo và di sản hòa bình.
Điểm nhấn của hội nghị là Nghi thức Ký kết Bản Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 giữa UBND TP. Hồ Chí Minh và UBND 8 tỉnh, thành phố phía Bắc và Bắc Trung Bộ.
Bản thỏa thuận xác lập khuôn khổ pháp lý toàn diện, huy động và tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực kinh tế, du lịch, nông nghiệp, khoa học công nghệ và xúc tiến đầu tư thương mại. Mục tiêu là chuyển hóa tiềm năng, lợi thế bổ trợ thành năng lực cạnh tranh chung và thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư (PPP) bình đẳng, cùng có lợi.
Ông Bùi Minh Thạnh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh khẳng định, TP. Hồ Chí Minh tiếp thu toàn diện các đề xuất để cụ thể hóa vào chương trình hành động từng năm.
Lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh, nếu giai đoạn 2023 - 2025 là giai đoạn tạo dựng niềm tin thì giai đoạn 2026 - 2030 phải hướng đến mục tiêu “làm cùng nhau nhiều hơn và tạo ra giá trị lớn hơn”, đưa doanh nghiệp thực sự trở thành chủ thể trung tâm và người thụ hưởng của liên kết.
Khoảng cách địa lý chính là dư địa để phát triển logistics, du lịch và chuyển giao công nghệ. TP. Hồ Chí Minh cam kết vận hành cơ chế phối hợp linh hoạt theo phương châm: “việc gì làm được thì chủ động làm ngay, việc gì còn vướng thì cùng nhau tháo gỡ, việc gì vượt thẩm quyền thì cùng kiến nghị”.
Từ liên kết các thế mạnh riêng, các địa phương hướng tới hình thành những chuỗi giá trị có tính bổ trợ cao hơn, huy động nguồn lực hiệu quả hơn và tạo thêm động lực tăng trưởng. Đây cũng là nền tảng để hiện thực hóa thông điệp “kết nối sâu hơn, hành động nhanh hơn và cùng nhau tạo ra nhiều giá trị hơn”, hướng tới phát triển thịnh vượng của các địa phương và cả nước.
