TP. Hồ Chí Minh khánh thành công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19: Khoảng xanh nhân văn giữa lòng đô thị

Hồi sinh 4,3 ha giữa trung tâm Thành phố

Công viên số 1 Lý Thái Tổ là một trong 9 dự án trọng điểm, hiện thực hóa định hướng đưa mảng xanh và không gian cộng đồng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển siêu đô thị của TP. Hồ Chí Minh giai đoạn mới.

Khu đất rộng 4,3ha giữa trung tâm thành phố từng mang nhiều giá trị thiên nhiên, lịch sử và tinh thần, đã trải qua nhiều năm bị bỏ hoang. Việc hồi sinh không gian này thể hiện quyết tâm của TP. Hồ Chí Minh trong việc trả lại đất cho cộng đồng, kiến tạo môi trường sống bền vững và nhân ái cho người dân.

Quảng trường nơi đặt tượng đài Giọt nước - điểm nhấn của công viên số 1 Lý Thái Tổ. Công viên có diện tích 4,3 ha. Ảnh: Thu Thủy

Tại buổi Lễ khánh thành, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh xúc động chia sẻ: Đứng giữa không gian tĩnh lặng, chúng ta hãy cùng nhau dành những giây phút lắng đọng nhất để tưởng nhớ hàng ngàn đồng bào, đồng chí đã vĩnh viễn ra đi trong đại dịch Covid-19 hết sức khốc liệt. Đó là những nỗi đau tột cùng khi nhiều người nhắm mắt xuôi tay mà không có người thân bên cạnh; có những đứa trẻ còn chưa hiểu hết hai tiếng "mẹ cha" đã phải mang vành khăn trắng.

Thành phố cũng xin kính cẩn nghiêng mình trước sự hy sinh của hàng trăm y bác sĩ tuyến đầu chống dịch, những "thiên thần áo trắng" và những tình nguyện viên hết sức nhiệt huyết. Họ đã gác lại những hạnh phúc riêng, thậm chí có người không thể về chịu tang cha mẹ để xông pha vào tâm dịch, chiến đấu vì sự sống của nhân dân cho đến hơi thở cuối cùng. Sự hy sinh ấy đã hóa thành tượng đài không phải dựng bằng đá, mà dựng bằng lòng biết ơn của hàng triệu người dân thành phố.

Chúng ta tự hào về một thành phố đã đi qua giông bão bằng sức mạnh của sự đoàn kết, với tinh thần "chống dịch như chống giặc". Chúng ta sẽ không bao giờ quên hình ảnh của những "ATM gạo", "Siêu thị 0 đồng", những suất ăn miễn phí đầy ắp tình nghĩa trong lúc hoạn nạn. Và chính trong tinh thần ấy, tình người "lá lành đùm lá rách" đã giúp Thành phố không chỉ vượt qua đại dịch mà còn hồi sinh một cách mạnh mẽ, đầy ấn tượng.

Theo ông Nguyễn Văn Được, Công viên số 1 Lý Thái Tổ là một công trình có ý nghĩa đặc biệt, mang tính nhân văn sâu sắc, nơi mà mỗi người dân chúng ta có thể tìm về để nhớ, để thương và để sống chậm lại trong dòng đời hối hả. Để ký ức và hiện tại giao thoa với nhau.

Công viên này mang trong mình ba thông điệp: Sự hồi sinh vì sự sống luôn tìm được cách nảy mầm, kể cả trên nền đất của đau thương; Lòng nhân nghĩa và tình đoàn kết, vì chính tình người đã cứu chúng ta trong những thời khắc tưởng chừng như không còn hy vọng nào; Hướng tới tương lai, để thế hệ sau hiểu rằng Thành phố này còn được xây dựng không chỉ bằng bê tông, mà bằng sự sẻ chia.

“Tôi tin tưởng rằng Công viên số 1 Lý Thái Tổ sẽ trở thành "lá phổi xanh" và điểm đến văn hóa đặc sắc, nơi mỗi người dân có thể tìm thấy sự thư thái, là điểm hẹn của sự bình yên, ký ức và của niềm tự hào”, ông Nguyễn Văn Được cho biết

“Khoảng lặng xanh” giữa lòng đô thị

Để triển khai dự án này, TP. Hồ Chí Minh đã huy động các nguồn lực xã hội hóa, trong đó Tập đoàn Sun Group tài trợ toàn bộ kinh phí 263 tỷ đồng và trực tiếp thi công dự án. Nhiều đơn vị tư vấn trong và ngoài nước được mời tham gia, nhằm đảm bảo chất lượng thẩm mỹ, kỹ thuật và chiều sâu giá trị nhân văn của công trình. Dự án được thi công thần tốc trong hơn 90 ngày đêm, kịp hoàn thành vào dịp cuối năm.

Lãnh đạo và người dân TP. Hồ Chí Minh dành một phút mặc niệm các nạn nhân mất vì đại dịch Covid. Ảnh: Thu Thủy

Quyết tâm đưa công trình về đích trước Tết Nguyên đán cho thấy nỗ lực lớn của TP. Hồ Chí Minh và đơn vị thi công là Sun Group trong việc sớm trao tặng người dân một không gian trang nghiêm để tưởng niệm, đồng thời đón năm mới với nhiều hy vọng mới.

Toàn bộ công viên được đặt trên thửa đất hình tam giác, và các nhà thiết kế đã khéo léo bo mềm các cạnh khu đất, đặt ở trung tâm công viên một quảng trường hình tròn rộng 1.800m2, được lấy cảm hứng thiết kế từ hình ảnh giọt nước rơi xuống khi chạm mặt đất, hình thành một hố không gian tựa vết sẹo hằn sâu, như một lời nhắc nhở về quá khứ đau thương. Giọt nước tan ra thành những gợn sóng lan tỏa xung quanh, như chuyển hóa nỗi buồn thành năng lượng tích cực, hướng con người đến tương lai tốt đẹp.

Từ nguồn cảm hứng đó, tại trung tâm quảng trường tròn, nơi đặt Tượng đài giọt nước, mặt đất được đào thấp khoảng 4m. Phần đất đào lên được chuyển đổi, bồi đắp thành không gian vườn đồi cạnh quảng trường, thể hiện triết lý cân bằng âm – dương, giữ sự hài hòa cho toàn bộ không gian. Tượng đài cũng là tâm điểm của công viên, có chiều cao 6m, chu vi 13m, được chế tác từ inox gương. Bên trong giọt nước là hình ảnh một trái tim – biểu tượng của sự tri ân, tình yêu thương. Chất liệu inox gương phản chiếu hình ảnh người đứng quanh, gửi gắm thông điệp: Nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung được sẻ chia bởi cả cộng đồng, trong yêu thương, đùm bọc.

Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Trong đêm, 360 ngọn nến cùng gần 1.000 điểm ánh sáng trên quảng trường tạo nên một không gian lung linh, lặng lẽ, như khu rừng ánh nến, tưởng niệm những con người đã không may mắn trong đại dịch Covid-19…Những chi tiết nhỏ nhất tại quảng trường tưởng niệm này được tinh tế kiến tạo, để lưu giữ ký ức đô thị, bằng cả sự trân trọng và nhân văn.

Việc đưa công viên vào hoạt động vì vậy vượt lên ý nghĩa của một dự án chỉnh trang. Đây là một lát cắt trong chiến lược dài hạn của TP. Hồ Chí Minh, phát triển hiện đại song hành cùng mở rộng không gian công cộng, tăng trưởng kinh tế gắn với bảo tồn ký ức và củng cố bản sắc “thành phố nghĩa tình”. Và quan trọng, đó là tầm nhìn dài hạn trong hành trình kiến tạo tương lai – một thành phố năng động, hiện đại nhưng luôn đặt con người ở vị trí trung tâm.