Xây dựng nông thôn mới đang được đặt trong yêu cầu mới, hướng tới phát triển nông thôn toàn diện, hiện đại và bền vững. Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 được ban hành tại Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu. Trong đó, nhiều nội dung gắn trực tiếp với thế mạnh của thanh niên như phát triển kinh tế, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng cảnh quan và bảo đảm an ninh, trật tự. Trong năm 2026, các phong trào xây dựng nông thôn mới của đoàn thanh niên các địa phương đang lan tỏa mạnh mẽ khắp các địa phương trong cả nước.
 |
| Nhiều nội dung xây dựng nông thôn mới gắn trực tiếp với thế mạnh của thanh niên |
Thanh niên Hà Nội kiến tạo văn hóa và diện mạo nông thôn mới
Nhận thức rõ tầm quan trọng của yếu tố văn hóa trong công cuộc xây dựng nông thôn mới, các hoạt động của Đoàn Thanh niên TP. Hà Nội không chỉ tập trung vào các công trình vật chất, mà còn đi sâu vào việc bồi đắp giá trị tinh thần, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời xây dựng nếp sống văn minh, hiện đại cho người dân nông thôn. Đây là một trong những trọng tâm được Đoàn Thanh niên TP. Hà Nội đặc biệt chú trọng, thể hiện qua các hoạt động cụ thể và có tính lan tỏa cao, tạo nên những chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành vi của cộng đồng. Các mô hình như: “Con đường bích họa”, “Đường hoa thanh niên”, “Tủ điện nở hoa”, “Nhà vệ sinh thân thiện”… đã được triển khai tại 100% Liên đội trên địa bàn thành phố, biến những không gian công cộng thành những điểm nhấn văn hóa ý nghĩa.
Tại xã Đại Áng (Thanh Trì), đoàn viên đã làm đẹp trục đường chính dài hơn 3 km bằng cách nhặt rác, trồng thêm hàng ngàn cây hoa và treo cờ Tổ quốc, tạo nên một “con đường cờ hoa” rợp bóng, khang trang. Tại Nhà văn hóa Văn Điển (xã Tứ Hiệp, Thanh Trì), các bạn đoàn viên đã vẽ tranh tường với các chủ đề về nông thôn mới, bảo vệ môi trường, đồng thời lắp đặt đồ chơi an toàn, thân thiện cho các em thiếu nhi, biến nơi đây thành điểm vui chơi bổ ích cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, các đội hình thanh niên tình nguyện đã không quản ngại khó khăn, đến từng nhà, từng thôn xóm để phổ biến kiến thức về bảo vệ môi trường, hướng dẫn phân loại rác thải tại nguồn, khuyến khích sử dụng tiết kiệm năng lượng, nước sạch. Những hoạt động này không chỉ nâng cao ý thức cộng đồng, mà còn hình thành thói quen tốt, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, hiện đại theo đúng tiêu chí nông thôn mới nâng cao, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, các câu lạc bộ như: “Thanh niên với văn hóa truyền thống”, “Thanh niên tìm hiểu di sản” được thành lập rộng khắp tại các trường học và địa phương, thu hút đông đảo đoàn viên, học sinh, sinh viên tham gia. Hàng trăm công trình thanh niên được triển khai thực hiện; hàng trăm nghìn người dân được hỗ trợ mỗi năm... là những dấu ấn nổi bật, ghi dấu những việc làm thiết thực của tuổi trẻ Thủ đô, góp phần hình thành nhân cách thế hệ trẻ Thủ đô thanh lịch, văn minh. Các sân chơi văn hóa, thể thao được xây dựng và duy trì thường xuyên, trở thành nơi sinh hoạt cộng đồng sôi nổi, tổ chức các giải bóng đá, bóng chuyền, các cuộc thi văn nghệ, giao lưu văn hóa, tạo không khí đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng.
Trong kỷ nguyên số, Đoàn Thanh niên TP. Hà Nội cũng tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin vào việc xây dựng văn hóa nông thôn mới, đặc biệt là trong công tác truyền thông và quảng bá. Các hoạt động như: “Chợ phiên online”, “Gian hàng số sản phẩm OCOP” do thanh niên khởi xướng đã giúp nông sản, sản phẩm làng nghề của Hà Nội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đặc biệt, dự án “Mã hóa dữ liệu địa chỉ đỏ trên địa bàn Thành phố” của Thành đoàn Hà Nội đã và đang gây tiếng vang lớn. Dự án tích hợp nhiều công nghệ hiện đại: Chatbot AI (sử dụng ChatGPT) giúp hỏi đáp thông tin di tích bằng giọng nói và văn bản, thuyết minh song ngữ có hình ảnh “đại sứ tuyên truyền” và chức năng cá nhân hóa gương mặt AI để tương tác trực tuyến. Đây là sản phẩm tiêu biểu cho tinh thần chuyển đổi số của thanh niên Thủ đô, góp phần quan trọng vào việc lưu trữ và bảo tồn giá trị lịch sử cách mạng trước tác động của đô thị hóa và biến đổi khí hậu.
Tuổi trẻ Điện Biên, Hưng Yên xây dựng nhiều công trình phúc lợi xã hội
Tại tỉnh Điện Biên, tinh thần xây dựng nông thôn mới được thể hiện khá rõ qua phong trào “Tuổi trẻ chung tay xây dựng Nông thôn mới”. Theo Tỉnh đoàn Điện Biên, hằng năm, Đoàn Thanh niên các cấp trong Tỉnh đăng ký đảm nhận nhiều công trình phúc lợi xã hội, tập trung vào những phần việc phù hợp với điều kiện địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa.
 |
| Tuổi trẻ toàn tỉnh Điện Biên đã triển khai hơn 250 hoạt động tham gia xây dựng nông thôn mới |
Nổi bật như việc tuổi trẻ toàn tỉnh Điện Biên đã huy động nguồn lực xây dựng 3 cầu nông thôn; thắp sáng 18,5km đường giao thông; sửa chữa 110km đường; triển khai hơn 250 hoạt động tham gia xây dựng nông thôn mới... Còn từ đầu năm 2026 đến nay, các công trình thắp sáng đường giao thông nông thôn tiếp tục được triển khai với tổng chiều dài 2,7km cùng nhiều công trình, phần việc thiết thực khác.
Thực hiện phương châm “Mỗi cơ sở đoàn một công trình, phần việc, mỗi đoàn viên, thanh niên một hoạt động thiết thực tham gia xây dựng nông thôn mới”, thời gian qua, các cấp bộ đoàn trong tỉnh Hưng Yên đã phát huy vai trò xung kích, tình nguyện, khơi dậy sức trẻ của đoàn viên, thanh niên tham gia đảm nhận nhiều công trình, phần việc thiết thực. Các công trình, phần việc tập trung vào những vấn đề thiết thực ở cơ sở như: cải tạo, sửa chữa, xây dựng mới 92 điểm vui chơi, thể thao; thực hiện 42 công trình “Thắp sáng đường quê”; xây dựng 65 công trình thanh niên “Camera an ninh”; san lấp, sửa chữa, cứng hóa 75km đường giao thông nội đồng, liên thôn, liên xã; duy trì 42 mô hình “Thu gom chất thải rắn - Đổi đồ dùng học tập”; trao tặng hơn 55 điểm phát wifi miễn phí và 560 thùng đựng rác công cộng. Đáng chú ý, các cấp bộ Đoàn còn tổ chức 179 hoạt động chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, học tập kinh nghiệm, tham quan các mô hình thanh niên phát triển kinh tế.
Thanh niên TP. Hồ Chí Minh phát huy vai trò xung kích trong xây dựng cảnh quan đô thị
Tại TP. Hồ Chí Minh, trong tháng 9/2026,Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ ra quân ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới”, “Ngày Chủ Nhật xanh” lần thứ 168 năm 2026 và hưởng ứng Chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” năm 2026. Chương trình là hoạt động thiết thực nhằm lan tỏa tinh thần trách nhiệm, nâng cao ý thức và nhận thức của đoàn viên, thanh niên và người dân thành phố trong bảo vệ môi trường, xây dựng và hình thành thói quen, nếp sống xanh trong cộng đồng. Chương trình cũng nhằm phát huy vai trò xung kích, tình nguyện và sức trẻ của thanh niên trong việc tham gia giải quyết những vấn đề môi trường từ cơ sở, xây dựng cảnh quan đô thị, ứng phó với biến đổi khí hậu và xây dựng thành phố xanh, sạch, văn minh, hiện đại và nghĩa tình.Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã trao tặng 100 cây xanh cho người dân phường Thới An. Và sau lễ ra quân, lực lượng đoàn viên, thanh niên, sinh viên đã tham gia dọn vệ sinh, khơi thông dòng chảy rạch Nhà Nuôi và các tuyến đường chung quanh.
Cùng thời điểm, các cơ sở Đoàn trên toàn Thành phố cũng đồng loạt triển khai các hoạt động hưởng ứng “Ngày Chủ Nhật xanh” lần thứ 168; tạo khí thế thi đua sôi nổi trong đoàn viên, thanh niên và các tầng lớp nhân dân, để cùng chung tay thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường.
Để thực hiện yêu cầu này, các cấp bộ Đoàn cần bám sát bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026–2030 được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg và kế hoạch của địa phương để lựa chọn phần việc phù hợp. Cần cụ thể hóa yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ, phát triển rừng, sử dụng tài nguyên tiết kiệm và phát triển bền vững bằng các hoạt động vừa sức, có địa chỉ và có người chịu trách nhiệm.
Nhìn chung, các hoạt động Đoàn thanh niên đã và đang từng bước gắn chặt hơn với nhiệm vụ phát triển kinh tế nông thôn. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới. Khi tiêu chí nông thôn mới ngày càng chú trọng chất lượng đời sống, thu nhập, môi trường, khoa học công nghệ và chuyển đổi số, thanh niên với lợi thế về sức trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ và tinh thần sáng tạo có nhiều điều kiện để đóng góp.
Với thanh niên, mỗi công trình, phần việc không chỉ góp phần hoàn thiện một tiêu chí mà còn là môi trường để rèn luyện, cống hiến và trưởng thành. Khi sức trẻ được đặt đúng nơi, đúng việc, những con đường quê sẽ thêm sáng, những làng quê thêm xanh, đời sống người dân thêm khởi sắc; qua đó tiếp tục khẳng định thanh niên là lực lượng xung kích, sáng tạo, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
