Thúc đẩy hợp tác công nghiệp xanh, hướng tới tăng trưởng bền vững

Thứ trưởng Trần Quốc Phương tiếp và làm việc với ông Gerd Müller, Tổng Giám đốc Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc.

Chuyển dịch mô hình tăng trưởng xanh

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đánh giá cao vai trò của UNIDO tại Việt Nam. Từ năm 1978, UNIDO đã triển khai hơn 170 dự án với tổng ngân sách khoảng 200 triệu USD, hỗ trợ kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển công nghiệp bao trùm, bền vững cho Việt Nam.

Theo Thứ trưởng, chuyến thăm lần này của lãnh đạo UNIDO diễn ra trong thời điểm Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới. Nền kinh tế tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô, đạt nhiều kết quả tích cực về kinh tế - xã hội. Những chuyển biến này phản ánh rõ định hướng phát triển dài hạn, bền vững và hội nhập sâu rộng, tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao vị thế trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Trong vai trò cơ quan tham mưu chiến lược về tài chính và đầu tư, Bộ Tài chính đang đẩy mạnh các mô hình tăng trưởng mới. Trọng tâm là phát triển công nghiệp theo hướng xanh, bền vững, gắn với đổi mới sáng tạo. Đây được xem là động lực then chốt nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng sức cạnh tranh quốc gia và giúp nền kinh tế thích ứng tốt hơn với các xu hướng chuyển đổi toàn cầu hiện nay.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại buổi làm việc.

Thứ trưởng kỳ vọng hợp tác với UNIDO sẽ tiếp tục đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả thiết thực hơn trong thời gian tới. Quan hệ giữa hai bên được kỳ vọng ngày càng được củng cố, mở rộng cả về quy mô lẫn chất lượng. Đồng thời, các chương trình hợp tác sẽ được triển khai linh hoạt, phù hợp với nhu cầu phát triển mới, góp phần thúc đẩy chuyển đổi kinh tế theo hướng bền vững.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Liên hợp quốc thúc đẩy các mô hình hỗ trợ cụ thể, có tính ứng dụng cao. Các đề xuất sẽ tập trung vào những lĩnh vực then chốt như chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực thể chế. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, đồng thời đóng góp thiết thực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Về định hướng dài hạn, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển với tốc độ tăng trưởng cao, trong đó kinh tế tư nhân giữ vai trò quan trọng. Chính phủ đang thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, đẩy mạnh công nghiệp chế biến, chế tạo, song song với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hướng tới nền kinh tế bao trùm, bền vững và có khả năng chống chịu cao.

Huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Gerd Müller, Tổng Giám đốc UNIDO, nhấn mạnh sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và UNIDO. Ông đánh giá cao vai trò của Bộ Tài chính trong điều phối và thúc đẩy chương trình, đồng thời khẳng định UNIDO sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình phát triển công nghiệp bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Gerd Müller, Tổng Giám đốc UNIDO phát biểu tại buổi làm việc.

Theo ông Müller, Chương trình Hợp tác Quốc gia được thiết kế xoay quanh ba trụ cột then chốt: chuyển đổi sang công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn; nâng cao năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của ngành công nghiệp; hoàn thiện chính sách và tăng cường năng lực thể chế. Các định hướng này bám sát mục tiêu dài hạn của Việt Nam, hướng tới trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045.

Không chỉ dừng lại ở tăng trưởng, chương trình còn góp phần hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Với quy mô ngân sách dự kiến 72 triệu USD, chương trình đặt trọng tâm vào huy động nguồn lực hiệu quả và triển khai thực chất. UNIDO kỳ vọng Bộ Tài chính sẽ tiếp tục giữ vai trò “đầu mối” chiến lược, bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa các bên trong quá trình triển khai.

Đáng chú ý, UNIDO nhấn mạnh chuyển đổi công nghiệp phải đi cùng chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi số. Trong đó, đổi mới sáng tạo được xác định là “đòn bẩy” nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế. Các hỗ trợ kỹ thuật sẽ tập trung vào công nghệ carbon thấp, năng lượng sạch và phát triển doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Song song, UNIDO đang mở rộng hợp tác với các định chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Thế giới, IFC và ADB nhằm tăng cường nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Các sáng kiến như khu công nghiệp sinh thái, mua sắm công xanh hay tài chính hỗn hợp được kỳ vọng sẽ tạo lực đẩy mới cho quá trình giảm phát thải trong các ngành công nghiệp.

Một điểm nhấn khác là sáng kiến Quỹ Lộ trình Chuyển đổi, đang được UNIDO xây dựng để huy động khoảng 1 tỷ USD vốn tư nhân cho các lĩnh vực trọng điểm như năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng và kinh tế tuần hoàn. Việt Nam được xác định là quốc gia trọng điểm tham gia, cho thấy vai trò ngày càng nổi bật trong chuỗi chuyển đổi xanh toàn cầu và cam kết mạnh mẽ với phát triển bền vững.

Kiên định mục tiêu phát triển bền vững

Đáp từ, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương khẳng định Việt Nam tiếp tục kiên định với các mục tiêu phát triển bền vững mà Liên hợp quốc đã đề ra. Trong giai đoạn tới, thế mạnh của UNIDO được kỳ vọng sẽ đồng hành hiệu quả cùng Chính phủ Việt Nam, đặc biệt trong thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bao trùm và bền vững.

Hai bên thống nhất tăng cường hợp tác, đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong lĩnh vực công nghiệp.

Theo Thứ trưởng, ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực công nghiệp thông qua áp dụng mô hình sản xuất sạch hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tài nguyên. Việc giảm phát thải, nhất là trong các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng, cần được đẩy mạnh. Đồng thời, Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển và nhân rộng mô hình khu công nghiệp sinh thái, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và quản lý hiệu quả chất thải công nghiệp.

Bên cạnh đó, việc nâng cao năng lực hệ thống tiêu chuẩn, đo lường và đánh giá sự phù hợp được xem là yếu tố then chốt. Các chương trình hỗ trợ cần giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, cần đẩy mạnh đổi mới công nghệ, chuyển giao kỹ thuật và thúc đẩy chuyển đổi số, đặc biệt đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác trong phát triển chuỗi giá trị công nghiệp - nông nghiệp, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong chế biến và bảo quản sau thu hoạch. Song song, Việt Nam sẽ hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Các định hướng này nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi công nghiệp theo hướng hiện đại, thân thiện môi trường và gia tăng giá trị sản phẩm.

Đối với các dự án cụ thể, dự án khu công nghiệp sinh thái (EIP) đang được triển khai hiệu quả, góp phần đưa chính sách vào thực tiễn. Liên quan đến sáng kiến Quỹ Lộ trình Chuyển đổi, khi UNIDO hoàn tất đề xuất trình Quỹ Khí hậu Xanh, Bộ Tài chính sẽ phối hợp triển khai theo quy định. Việt Nam kỳ vọng các sáng kiến này sẽ góp phần huy động nguồn lực, thúc đẩy phát triển công nghiệp bền vững và hội nhập sâu rộng.