Thông tư số 138/2025/TT-BTC hoàn thiện khung giám sát giao dịch và tuân thủ chứng khoán
Theo Bộ Tài chính, việc ban hành Thông tư số 138/2025/TT-BTC xuất phát từ yêu cầu cụ thể hóa Luật Chứng khoán năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung năm 2024), đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức mới của thị trường chứng khoán Việt Nam sau khi Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC). Trong bối cảnh quy mô thị trường ngày càng mở rộng, sản phẩm ngày càng đa dạng, yêu cầu giám sát không chỉ dừng ở từng phân khúc mà cần được triển khai theo hướng tổng thể, liên thị trường và dựa trên dữ liệu.
| Theo Thông tư số 138/2025/TT-BTC, hoạt động giám sát giao dịch được yêu cầu thực hiện liên tục, thống nhất và dựa trên dữ liệu. |
Nội dung trọng tâm của Thông tư 138/2025/TT-BTC gồm:
Thứ nhất, bổ sung và làm rõ các khái niệm phục vụ công tác giám sát giao dịch, như giao dịch bất thường, giao dịch nghi vấn, giám sát giao dịch liên thị trường và tin đồn.
Thông tư số 138/2025/TT-BTC bổ sung, làm rõ hệ thống khái niệm liên quan đến giám sát giao dịch. Khái niệm “giám sát giao dịch liên thị trường” được quy định cụ thể, bao gồm việc giám sát đồng thời giao dịch trên thị trường cơ sở, thị trường phái sinh và chứng quyền có bảo đảm, qua đó phân tích mối liên hệ giữa các giao dịch nhằm phát hiện sớm dấu hiệu vi phạm. Bên cạnh đó, Thông tư cũng làm rõ các khái niệm như giao dịch bất thường, giao dịch nghi vấn, tin đồn, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động giám sát và xử lý vi phạm.
Thứ hai, thiết lập nguyên tắc giám sát giao dịch chứng khoán. Thông tư số 138/2025/TT-BTC cũng bổ sung Điều 3a quy định nguyên tắc tổ chức công tác giám sát giao dịch chứng khoán. Theo đó, hoạt động giám sát được yêu cầu thực hiện thống nhất, thường xuyên, liên tục và có sự phối hợp chặt chẽ giữa Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), VNX và công ty con, VSDC và công ty con, cũng như các thành viên giao dịch. Nguyên tắc này nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm thị trường vận hành công khai, minh bạch, công bằng và hiệu quả.
Thứ ba, làm rõ trách nhiệm và quyền hạn của các chủ thể giám sát. Thông tư tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của UBCKNN trong tổ chức và thực hiện giám sát giao dịch trên toàn thị trường. UBCKNN có thẩm quyền yêu cầu báo cáo, giải trình, đưa ra cảnh báo, tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực giao dịch chứng khoán.
Đồng thời, VNX được giao trách nhiệm xây dựng hệ thống tiêu chí giám sát, chỉ tiêu báo cáo giám sát và thực hiện giám sát giao dịch liên thị trường trên cơ sở dữ liệu tổng hợp từ các Sở giao dịch: HOSE và HNX. VSDC thực hiện giám sát các nội dung liên quan đến bù trừ, thanh toán, giới hạn vị thế và ký quỹ; thành viên giao dịch có trách nhiệm giám sát hoạt động giao dịch của nhà đầu tư.
Thứ tư, chuẩn hóa và tăng cường chế độ báo cáo, chia sẻ dữ liệu giám sát. Thông tư số 138/2025/TT-BTC quy định rõ thời hạn, hình thức và nội dung các báo cáo giám sát ngày, tuần, tháng và năm; đồng thời yêu cầu dữ liệu giao dịch, dữ liệu nhà đầu tư được cập nhật đầy đủ, liên tục và trao đổi dưới dạng điện tử. Đây được xem là nền tảng quan trọng để triển khai giám sát dựa trên dữ liệu lớn, nâng cao năng lực phát hiện sớm và xử lý kịp thời các hành vi thao túng, sử dụng thông tin nội bộ hay vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin.
Thứ năm, sửa đổi, bổ sung các quy định về giám sát tuân thủ đối với VNX và VSDC, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới và yêu cầu quản lý thị trường trong giai đoạn phát triển theo chiều sâu.
Việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 138/2025/TT-BTC thể hiện định hướng quản lý mới của cơ quan quản lý đối với thị trường chứng khoán: tăng cường giám sát theo chiều sâu, mở rộng phạm vi giám sát liên thông, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát triển minh bạch, bền vững và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, Thông tư số 138/2025/TT-BTC được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố kỷ cương thị trường và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Tìm đọc Thông tư số 138/2025/TT-BTC tại đây.
Tin tức khác
Phạt tối đa 1,5 tỷ đồng với cá nhân, 3 tỷ đồng với tổ chức chỉ áp dụng trong một số lĩnh vực
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ được miễn thủ tục bảo vệ dữ liệu cấp độ 2
Giao dịch ngân hàng, chứng khoán, thương mại điện tử phải liên kết danh tính điện tử quốc gia
Việt Nam và Pháp ký kết các văn kiện hợp tác pháp luật, tư pháp
INFOGRAPHIC: 3 kịch bản lừa đảo cần cảnh giác dịp cuối năm
Quỹ ETF được miễn trần 10%, giữ chân dòng vốn ngoại
Doanh nghiệp chào bán cổ phiếu không phải đăng báo 3 số liên tiếp
VIDEO: Bộ Tài chính bứt phá cải cách hành chính mở đường cho kinh tế số
PODCAST: Hoàn thiện thể chế tài chính - Khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số
PODCAST: Từ năm 2027, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội sẽ được chi trả thế nào?
POCAST: Dòng tiền chứng khoán đang tìm đến những nhóm ngành nào?
PODCAST: Tài khóa năm 2027 trước yêu cầu tăng trưởng cao và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia
Đấu giá quyền sử dụng khu vực biển: Công khai, cạnh tranh thực chất, rõ nghĩa vụ tài chính
Việt Nam - Nhật Bản: Củng cố tin cậy, làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện
MICA-2026: Khẳng định vai trò của chuyển đổi số và hành vi tiêu dùng xanh
Đến năm 2030, 100% thành phố xây dựng và thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tinh thần Hiến pháp năm 1946 phải được thể hiện bằng sự tận tâm phục vụ nhân dân
Không bắt buộc người dân, doanh nghiệp chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông thuần điện
Sẽ tăng mức phạt vi phạm nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy
Đề xuất hơn 63.450 tỷ đồng cho Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy, tội phạm
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ưu tiên cao nhất kiểm soát lạm phát
Hà Nội quyết liệt khơi thông nguồn lực, phấn đấu tăng trưởng 2 con số
Dịch vụ tài chính số Việt Nam: Ba động lực tăng trưởng và dư địa bứt phá
TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 30% vào nền kinh tế
Việt Nam - Nhật Bản: Củng cố tin cậy, làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện
Xuất khẩu thủy sản đạt hơn 10,4 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 12 tỷ USD
Xu hướng giảm tốc tăng trưởng kinh tế Trung Quốc: Tác động đến Việt Nam và một số hàm ý chính sách
Hạ tầng triển lãm mở rộng kết nối doanh nghiệp tại Hà Nội
Phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp: Chuyển từ lượng sang chất








