Sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa: Đơn giản thủ tục, nâng cao hiệu quả chính sách

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú và Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương tham dự buổi thẩm định.

Mở rộng chính sách hỗ trợ

Tại phiên họp, đại diện Bộ Tài chính cho biết, Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) được xây dựng gồm 5 chương, 35 điều. Dự thảo quy định toàn diện về nguyên tắc, nội dung và nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và cá nhân trong quá trình triển khai các chính sách hỗ trợ.

Một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo là điều chỉnh tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn. Thay vì căn cứ vào số lao động tham gia bảo hiểm xã hội như trước đây, dự thảo sử dụng tiêu chí số lao động bình quân trong năm. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ phản ánh chính xác hơn quy mô hoạt động của doanh nghiệp và tạo thuận lợi trong quá trình xác định đối tượng thụ hưởng.

Bên cạnh việc thay đổi tiêu chí về lao động, Dự thảo cũng đề xuất nâng các ngưỡng về quy mô doanh nghiệp. Cụ thể, số lao động bình quân năm được nâng lên tối đa 300 người, tổng doanh thu không vượt quá 400 tỷ đồng và tổng nguồn vốn không quá 150 tỷ đồng. Việc điều chỉnh các mức trần nhằm phù hợp với thực tế phát triển của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm khả năng đối chiếu thông tin từ dữ liệu đăng ký kinh doanh, thuế và bảo hiểm.

Dự thảo Luật tiếp tục hoàn thiện các nguyên tắc hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng công khai, minh bạch và lấy hiệu quả làm trung tâm. Các chính sách hỗ trợ sẽ được triển khai có trọng tâm, trong thời hạn phù hợp và gắn với trách nhiệm của đơn vị thực hiện. Đồng thời, kết quả đầu ra được xác định là căn cứ quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực và nâng cao chất lượng thực thi chính sách.

Một điểm mới khác là việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp. Dự thảo đề xuất tăng cường chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, hồ sơ và giấy tờ. Ngân sách hỗ trợ cũng sẽ được phân bổ dựa trên kết quả đầu ra, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực.

Giảm thủ tục, tăng khả năng tiếp cận

Để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của doanh nghiệp, dự thảo đổi mới phương thức hỗ trợ thông qua cơ chế phiếu hỗ trợ, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động lựa chọn dịch vụ phù hợp. Bên cạnh đó, chính sách được thiết kế theo lộ trình phát triển doanh nghiệp, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ mở rộng lên quy mô nhỏ, doanh nghiệp nhỏ phát triển thành doanh nghiệp vừa và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với lĩnh vực hỗ trợ pháp lý, dự thảo sửa đổi Điều 15 theo hướng tăng cường năng lực tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các nội dung hỗ trợ bao gồm cung cấp thông tin pháp luật, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, tư vấn pháp lý và các dịch vụ hỗ trợ khác theo nhu cầu. Đồng thời, Nhà nước sẽ xây dựng và vận hành cổng thông tin cùng hệ thống hỗ trợ pháp lý số, cung cấp nền tảng dùng chung nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ pháp lý thuận tiện và hiệu quả hơn.

Các thành viên Hội đồng thẩm định thống nhất đánh giá việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là cần thiết nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân của Đảng và Nhà nước. Dự thảo được kỳ vọng sẽ khắc phục những hạn chế của quy định hiện hành, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ hơn để các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đi vào thực chất, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa kiến nghị bổ sung nguyên tắc hỗ trợ theo hướng đơn giản, minh bạch và dễ tiếp cận. Theo đó, các chính sách không nên làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, giấy phép hay chi phí tuân thủ không cần thiết. Việc hỗ trợ cần căn cứ vào nhu cầu thực tế, quy mô hoạt động, lĩnh vực kinh doanh và khả năng tiếp nhận của từng doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả thực hiện.

Hiệp hội cũng đề xuất áp dụng chế độ kế toán đơn giản đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập và các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Nhà nước nên hỗ trợ phần mềm kế toán dùng chung, biểu mẫu báo cáo tinh gọn, tài liệu hướng dẫn điện tử và dịch vụ tư vấn trong thời gian đầu nhằm giúp doanh nghiệp sớm ổn định hoạt động.

Đại diện Bộ Công an đồng tình với chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để giảm thủ tục hành chính. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng cần xây dựng cơ chế liên thông dữ liệu theo thời gian thực, kết nối với hệ thống định danh điện tử và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực chính xác thông tin doanh nghiệp. Đồng thời, cần có quy chế phối hợp giữa các cơ quan nhằm kịp thời phát hiện, xử lý hành vi gian lận hoặc lợi dụng chính sách hỗ trợ.

Từ góc độ bảo đảm an ninh, trật tự, Bộ Công an đề nghị không xem xét hỗ trợ đối với các doanh nghiệp đang bị thanh tra, điều tra hoặc có hành vi cố ý vi phạm nghiêm trọng pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội. Trong khi đó, một số chuyên gia cũng đề nghị xác định rõ tính chất của dự án Luật là luật khung hay luật chi tiết, đồng thời làm rõ nguồn lực tài chính để bảo đảm các chính sách có thể triển khai hiệu quả.

Đẩy nhanh hoàn thiện dự án Luật

Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết trong thời gian qua, Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân. Những định hướng này tạo nền tảng để tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, lực lượng được xem là khu vực chịu tác động trực tiếp và giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, hầu hết doanh nghiệp khi mới thành lập đều thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số trong giai đoạn tới.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, hồ sơ dự án Luật chỉ đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi được hoàn thiện đầy đủ theo các yêu cầu của Hội đồng thẩm định. Trong đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm các quy định có tính khả thi, phù hợp với chủ trương của Đảng và thống nhất với các chính sách đã được Chính phủ thông qua.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú yêu cầu, tiếp tục rà soát để bảo đảm sự đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời đánh giá đầy đủ nguồn lực tài chính phục vụ việc triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Trên cơ sở tiếp thu các ý kiến góp ý, cơ quan soạn thảo cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trước khi trình Chính phủ xem xét, quyết định.