Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ: Mở rộng hợp tác vì sự phát triển bền vững

Chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân từ ngày 19 - 24/10/2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác bền vững. Ảnh: Minh hoạ

Trên nền tảng hữu nghị hướng đến tầm nhìn hợp tác mới

Nhận lời mời của Nhà vua Vương quốc Đan Mạch Frederik X và Hoàng hậu, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và Thủ tướng Vương quốc Bỉ Bart De Wever, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ từ ngày 19 - 24/10/2026.

Chuyến thăm diễn ra sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đối với quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác châu Âu, đây là dịp quan trọng để tăng cường trao đổi cấp cao, củng cố tin cậy chính trị và thúc đẩy những lĩnh vực hợp tác phù hợp với nhu cầu, thế mạnh của mỗi bên.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên tới Đan Mạch của một đồng chí Tổng Bí thư, đồng thời là chuyến thăm chính thức EU và Bỉ đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Chuyến thăm được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quan hệ chính trị, ngoại giao, mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Nhìn từ tiến trình quan hệ giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ, chuyến thăm lần này có những ý nghĩa riêng đối với từng đối tác. Song điểm chung nổi bật là các bên đều có nền tảng quan hệ lâu dài, nhiều lợi ích tương đồng và khả năng bổ trợ cho nhau trong phát triển kinh tế.

Với Đan Mạch, chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Hơn nửa thế kỷ qua, quan hệ Việt Nam - Đan Mạch đã có bước phát triển đáng kể, từ hợp tác phát triển truyền thống đến mở rộng quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư và những lĩnh vực gắn với phát triển bền vững.

Đáng chú ý, các khuôn khổ hợp tác giữa hai nước liên tục được mở rộng và nâng tầm. Năm 2011, Việt Nam và Đan Mạch thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, năng lượng, môi trường và tăng trưởng xanh; năm 2013 thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện và đến năm 2023 nâng cấp lên Đối tác chiến lược xanh.

Tiến trình này phản ánh sự phát triển trong quan hệ song phương, đồng thời cho thấy hợp tác giữa Việt Nam và Đan Mạch ngày càng gắn chặt với những yêu cầu mới của phát triển kinh tế.

Đan Mạch có thế mạnh về công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả và quản lý phát triển bền vững. Đây cũng là những lĩnh vực Việt Nam đang quan tâm trong quá trình chuyển đổi năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh.

Sự tương đồng về định hướng phát triển và khả năng bổ trợ về nguồn lực, công nghệ là điều kiện thuận lợi để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác. Đặc biệt, với khuôn khổ Đối tác chiến lược xanh đã được xác lập, quan hệ Việt Nam - Đan Mạch có cơ sở để đi sâu vào những chương trình, dự án cụ thể, gắn hợp tác kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Đối với EU, chuyến thăm diễn ra trong thời điểm quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 1/2026.

Đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng sau 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đưa Việt Nam trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên thiết lập khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với EU.

Việc nâng cấp quan hệ thể hiện sự coi trọng và tin cậy chính trị giữa hai bên, đồng thời tạo điều kiện để mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư đến khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh môi trường kinh tế, chính trị quốc tế có nhiều biến động, quan hệ Việt Nam - EU ngày càng có ý nghĩa đối với việc đa dạng hóa thị trường, tăng cường liên kết kinh tế và thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao.

Bởi vậy, chuyến thăm chính thức EU lần này không chỉ có ý nghĩa tiếp tục củng cố quan hệ chính trị, ngoại giao, mà còn là dịp để hai bên trao đổi những định hướng hợp tác sau khi nâng cấp quan hệ, từng bước cụ thể hóa các nội dung của khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện.

Với Bỉ, quan hệ song phương được xây dựng trên nền tảng hữu nghị hơn nửa thế kỷ, cùng khuôn khổ Đối tác chiến lược về nông nghiệp được thiết lập từ năm 2018.

Chuyến thăm diễn ra sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Nhà vua Vương quốc Bỉ Philippe và Hoàng hậu Mathilde vào tháng 4/2025, tiếp nối các hoạt động trao đổi cấp cao, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực.

Một dấu ấn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong quan hệ Việt Nam - Bỉ là việc Hạ viện Bỉ thông qua nghị quyết kêu gọi hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam vào ngày 5/10/2023. Đây là cơ quan lập pháp đầu tiên trên thế giới thông qua nghị quyết về vấn đề này, thể hiện sự quan tâm, chia sẻ đối với những hậu quả chiến tranh còn để lại tại Việt Nam, đồng thời góp phần vun đắp tình hữu nghị và sự gắn bó giữa nhân dân hai nước.

Cùng với quan hệ chính trị tốt đẹp, hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Bỉ có nhiều điều kiện phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp, logistics, cảng biển, khoa học - công nghệ và năng lượng tái tạo.

Có thể thấy, mặc dù có những đặc điểm và thế mạnh riêng, Đan Mạch, EU và Bỉ đều là những đối tác quan trọng trong chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Quan hệ với các đối tác này được vun đắp qua nhiều thập niên, không ngừng mở rộng cả về phạm vi và chiều sâu hợp tác.

Trên nền tảng đó, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa tiếp nối và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả hợp tác trong giai đoạn Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao chất lượng phát triển.

Phát huy thế mạnh hợp tác, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Một trong những nội dung đáng chú ý của chuyến thăm là triển vọng thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ, nhất là trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục chịu tác động từ những biến động về thương mại, năng lượng, công nghệ và chuỗi cung ứng, việc tăng cường quan hệ với các đối tác có tiềm lực kinh tế, trình độ công nghệ cao có ý nghĩa thiết thực đối với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Đặc biệt, khi Việt Nam đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng và đổi mới sáng tạo, hợp tác quốc tế không chỉ nhằm mở rộng thị trường hay thu hút nguồn vốn, mà còn cần đóng góp vào quá trình nâng cao trình độ công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực sản xuất trong nước.

Trong quan hệ với EU, thương mại tiếp tục là một trong những lĩnh vực hợp tác nổi bật. Sau 6 năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã góp phần tạo thuận lợi cho trao đổi hàng hóa, mở rộng thị trường và tăng cường kết nối giữa hai nền kinh tế.

Năm 2025, kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều Việt Nam - EU đạt hơn 73,8 tỷ USD, tăng gần 8% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt trên 56 tỷ USD.

Những con số này phản ánh quy mô hợp tác thương mại ngày càng lớn giữa Việt Nam và EU, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của thị trường châu Âu đối với hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Cùng với việc mở rộng quy mô thương mại, yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng xuất khẩu ngày càng trở nên quan trọng trong điều kiện cạnh tranh quốc tế gay gắt. EU là thị trường có những tiêu chuẩn cao về chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng. Những yêu cầu này vừa đặt ra thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam, vừa thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, cải thiện quản trị và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Vì vậy, khai thác hiệu quả EVFTA không chỉ dừng ở việc tận dụng ưu đãi thuế quan để gia tăng kim ngạch xuất khẩu, mà còn đòi hỏi doanh nghiệp chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường, phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Qua đó, quan hệ thương mại với EU còn góp phần thúc đẩy đổi mới sản xuất, kinh doanh trong nước, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Bên cạnh thương mại, hợp tác đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng có nhiều triển vọng. EU có thế mạnh về nghiên cứu, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và kinh nghiệm quản trị. Trong khi đó, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực.

Sự kết nối giữa tiềm lực công nghệ của EU với nhu cầu phát triển của Việt Nam có thể tạo điều kiện mở rộng hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Để hợp tác đầu tư và công nghệ mang lại hiệu quả lâu dài, Việt Nam cần chú trọng chất lượng dòng vốn, khả năng tiếp nhận công nghệ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước. Thu hút đầu tư không chỉ hướng tới những dự án có quy mô vốn lớn, mà cần quan tâm đến khả năng lan tỏa công nghệ, hình thành chuỗi cung ứng trong nước và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam.

Đây là vấn đề có ý nghĩa đối với quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, bởi hiệu quả hợp tác quốc tế không đơn thuần được đo bằng lượng vốn đầu tư hay kim ngạch thương mại, mà còn thể hiện ở những thay đổi về năng suất, trình độ công nghệ và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong quan hệ với Đan Mạch, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững tiếp tục là những lĩnh vực hợp tác có nhiều tiềm năng. Đan Mạch là quốc gia có kinh nghiệm trong phát triển năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và ứng dụng các giải pháp công nghệ thân thiện với môi trường. Những thế mạnh này phù hợp với nhu cầu chuyển đổi năng lượng và phát triển xanh của Việt Nam.

Đáng chú ý, khuôn khổ Đối tác chiến lược xanh được thiết lập từ năm 2023 đã tạo cơ sở để hai nước thúc đẩy hợp tác theo hướng gắn kết chặt chẽ hơn giữa mục tiêu phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Cùng với năng lượng và môi trường, logistics, vận tải biển và quản lý cảng cũng là những lĩnh vực có thể tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Trong điều kiện chi phí logistics ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của hàng hóa, việc tiếp cận kinh nghiệm quản lý, công nghệ và giải pháp vận hành hiện đại có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Đối với Bỉ, hợp tác nông nghiệp tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong quan hệ song phương, đồng thời có thể kết nối với các lĩnh vực logistics, cảng biển, khoa học - công nghệ và năng lượng tái tạo.

Với khuôn khổ Đối tác chiến lược về nông nghiệp đã được thiết lập, hai nước có điều kiện tăng cường hợp tác trong phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, ứng dụng công nghệ và cải thiện năng lực bảo quản, vận chuyển hàng hóa.

Những lĩnh vực này có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam, nhất là trong quá trình nâng cao giá trị gia tăng của nông sản, giảm chi phí logistics và tăng khả năng tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, thế mạnh của Bỉ về cảng biển và logistics cũng có thể hỗ trợ việc tăng cường kết nối hàng hóa Việt Nam với thị trường châu Âu. Từ góc độ phát triển dài hạn, hợp tác với Bỉ trong lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo còn có thể góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ của Việt Nam.

Đối với những lĩnh vực công nghệ cao như chip bán dẫn, việc thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, hợp tác cần dựa trên năng lực thực tế của mỗi bên, có mục tiêu và lộ trình phù hợp, nhất là khi đây là những ngành đòi hỏi nguồn vốn, trình độ công nghệ và chất lượng nhân lực cao.

Hợp tác với Đan Mạch, EU và Bỉ cho thấy sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa hoạt động đối ngoại với yêu cầu phát triển kinh tế của Việt Nam. Bên cạnh mở rộng thương mại, thu hút đầu tư và tiếp cận thị trường, hợp tác quốc tế hiện nay ngày càng chú trọng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và phát triển bền vững. Đây là những lĩnh vực các đối tác châu Âu có nhiều thế mạnh, phù hợp với nhu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, chuyến thăm được kỳ vọng tạo bước chuyển trong quan hệ giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ, củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác ở những lĩnh vực có thế mạnh và nhu cầu bổ trợ lẫn nhau. Trên cơ sở các khuôn khổ quan hệ đã được xác lập, chuyến thăm là dịp để các bên tiếp tục trao đổi, xác định những ưu tiên hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Về lâu dài, tăng cường quan hệ với các đối tác châu Âu còn góp phần củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế Việt Nam. Trong điều kiện hội nhập sâu rộng, tự chủ kinh tế gắn liền với khả năng đa dạng hóa thị trường, đối tác, tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ, phát triển năng lực sản xuất trong nước và nâng cao sức cạnh tranh trước những biến động quốc tế.

Chuyến thăm Đan Mạch, EU và Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân tiếp nối nền tảng quan hệ hữu nghị, hợp tác được vun đắp qua nhiều thập niên, đồng thời mở ra triển vọng hợp tác sâu rộng hơn về thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ và chuyển đổi xanh. Chuyến thăm được kỳ vọng góp phần đưa quan hệ giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ phát triển thực chất, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho mỗi bên, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, hợp tác và thịnh vượng chung.