 |
| Hội thảo “Tham vấn chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, gợi mở định hướng hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới”. |
Chính sách hỗ trợ phải thực sự đến được doanh nghiệp
Tại Hội thảo “Tham vấn chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, gợi mở định hướng hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới” diễn ra ngày 23/6 tại Hà Nội, các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đã tập trung thảo luận những điểm nghẽn khiến nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
Chia sẻ tại Hội thảo, TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), cho biết việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh kinh tế tư nhân được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
 |
| TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. |
Theo TS. Tô Hoài Nam, sau gần 10 năm thực hiện, Luật Hỗ trợ DNNVV đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, khoảng cách giữa chính sách và khả năng tiếp cận vẫn còn lớn khi nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực nhưng số doanh nghiệp thụ hưởng chưa cao, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
TS. Tô Hoài Nam cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không phải là ban hành thêm nhiều chính sách mới, mà là bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, đúng thời điểm và thực sự tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. Nếu không giải quyết được vấn đề này, hiệu quả hỗ trợ sẽ khó đáp ứng kỳ vọng đặt ra.
Đại diện VINASME cũng đề xuất xây dựng cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ hơn đối với các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, đồng thời tăng cường vai trò của các hiệp hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức trung gian trong triển khai chính sách. Đây được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp tiếp cận hỗ trợ nhanh hơn, hiệu quả hơn và góp phần thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững.
Luật sửa đổi phải trở thành công cụ thúc đẩy tăng trưởng
Cho ý kiến về dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV sửa đổi, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nhấn mạnh mục tiêu quan trọng nhất của lần sửa đổi này là thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm tạo động lực mới cho cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Theo ông Phan Văn Mãi, việc xây dựng luật không nên chỉ dừng lại ở mục tiêu hoàn thiện hệ thống pháp luật mà cần trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp. Luật phải góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đang tồn tại, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng cho rằng một đạo luật riêng không thể giải quyết toàn bộ các thách thức của khu vực kinh tế tư nhân. Vì vậy, cùng với việc sửa đổi Luật Hỗ trợ DNNVV, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao chất lượng thể chế nhằm tạo nền tảng thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
 |
| Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính). |
Ở góc độ cơ quan soạn thảo, ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết Luật Hỗ trợ DNNVV được ban hành năm 2017 đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Trong gần một thập kỷ qua, số lượng doanh nghiệp thành lập mới liên tục tăng trưởng, phản ánh sức sống của khu vực kinh tế tư nhân.
Tuy nhiên, sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã khiến nhiều quy định trong luật hiện hành không còn phù hợp. Các tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa được xây dựng từ nhiều năm trước, trong khi quy mô nền kinh tế, năng lực doanh nghiệp và yêu cầu phát triển đã có nhiều thay đổi đáng kể.
Đáng chú ý, khả năng tiếp cận vốn vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất của khu vực DNNVV. Số liệu cho thấy tỷ lệ dư nợ tín dụng dành cho nhóm doanh nghiệp này trong khoảng 10 năm qua chỉ tăng từ 16% lên 19%, trong khi phần lớn doanh nghiệp vẫn phải có tài sản bảo đảm mới được vay vốn. Điều này cho thấy nhu cầu hoàn thiện chính sách hỗ trợ tài chính vẫn đang rất cấp thiết.
Xây dựng hệ sinh thái thay vì hỗ trợ riêng lẻ
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV là chuyển từ các chương trình hỗ trợ riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện. Cách tiếp cận này hướng tới việc tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị và mạng lưới sản xuất, tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo ông Bùi Anh Tuấn, mô hình hỗ trợ mới được tham khảo từ kinh nghiệm của Nhật Bản và Hàn Quốc. Tại các quốc gia này, doanh nghiệp nhỏ được kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp lớn để mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng khả năng thích ứng trước những biến động của nền kinh tế.
Bên cạnh các chính sách truyền thống về tín dụng, đất đai và mặt bằng sản xuất, dự thảo luật dự kiến ưu tiên các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây được xem là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng và bắt kịp xu hướng phát triển của kinh tế thế giới.
Một điểm đột phá khác là cơ chế hỗ trợ sẽ chuyển từ mô hình “Nhà nước có gì hỗ trợ nấy” sang lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Theo đó, doanh nghiệp được chủ động lựa chọn dịch vụ hỗ trợ phù hợp thông qua cơ chế voucher hoặc phiếu hỗ trợ, qua đó thúc đẩy cạnh tranh giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực hỗ trợ.
Từ góc độ quốc tế, bà Sinwon Park, Giám đốc Quốc gia Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam, đánh giá DNNVV và hộ kinh doanh đang giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Bà cho rằng luật sửa đổi sẽ mở ra cơ hội nâng cao năng suất, thúc đẩy chính thức hóa hoạt động kinh doanh và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp, góp phần đưa khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
