 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng thảo luận tại tổ. Ảnh: VPQH |
“Càng khó khăn lại càng sáng tạo”
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, sáng ngày 18/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026, dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027 và quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025.
Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời tạo nền tảng cho các năm tiếp theo và cả giai đoạn. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện ở các cấp, ngành, địa phương phải có sự thay đổi mạnh mẽ.
“Trước đây chúng ta đi một bước thì bây giờ là cùng thời gian chúng ta phải đi ba bước”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng tư duy cũng phải có tính đột phá mới có thể đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao.
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ trong 9 tháng năm 2026, Phó Thủ tướng cho biết, kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức từ bên ngoài. Tăng trưởng GDP quý I đạt 8,15%, quý II đạt 8,81% và quý III đạt 9,95%. Tính chung 9 tháng, tăng trưởng kinh tế đạt 9,01%, vẫn thấp hơn mục tiêu đề ra gần 1%.
Kết quả này đạt được nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của Trung ương, Bộ Chính trị, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sự phản ứng nhanh nhạy của Chính phủ và sự đồng hành của Quốc hội trong xử lý những vấn đề phát sinh, đột xuất, ứng phó với các vấn đề từ bên ngoài.
“Càng khó khăn thì chúng ta lại càng bứt phá, càng khó khăn thì chúng ta lại càng sáng tạo hơn”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Động lực tăng trưởng được ghi nhận ở nhiều ngành, lĩnh vực. Trong 9 tháng, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, mức cao nhất kể từ năm 2015; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 12,33%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,4%. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt khoảng 17,7 triệu lượt.
Đáng chú ý, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%; vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt 21,07 tỷ USD. Phó Thủ tướng nhận định, kết quả này phản ánh nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng vốn quốc tế.
Trong đó, cải cách thủ tục hành chính được triển khai quyết liệt, với mức cắt giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ. Cùng với đó, các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài thế hệ mới được thúc đẩy nhằm nâng cao chất lượng và tính thực chất của dòng vốn.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh kết quả hoàn thiện thể chế trong năm 2026. Theo Phó Thủ tướng, Quốc hội và Chính phủ đã, đang và sẽ xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới gần 100 luật và nghị quyết trong năm nay, hướng tới tháo gỡ vướng mắc, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh và quá trình triển khai nhiệm vụ.
Đề cập việc một số luật vừa sửa đổi đã tiếp tục được xem xét sửa đổi, Phó Thủ tướng cho rằng vấn đề này có hai mặt. Theo đó, cần đánh giá sự thận trọng, thỏa đáng trong quá trình xây dựng chính sách, nhưng cũng phải tránh tư duy bảo thủ khi thực tiễn phát sinh những vấn đề mới. Theo Phó Thủ tướng, nếu quy định chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn thì cần kịp thời điều chỉnh, thay vì chờ nhiều năm mới xem xét sửa đổi.
Thu hút nguồn lực tư nhân, tháo gỡ dự án tồn đọng, siết kỷ luật thực thi
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ ra một số thách thức lớn trong những tháng cuối năm 2026, trong đó có dư địa điều hành ngày càng thu hẹp, áp lực kiểm soát lạm phát, yêu cầu huy động nguồn lực xã hội và mục tiêu tăng trưởng cao trong quý IV.
Theo Phó Thủ tướng, chỉ số CPI hiện ở mức 4,52%, trong khi mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân cả năm khoảng 4,5%. Nếu quý IV duy trì mức CPI bình quân như quý III là 5,08%, lạm phát cả năm có thể ở mức xấp xỉ 4,7%, vẫn nằm trong khoảng có thể đáp ứng mục tiêu theo đánh giá của Chính phủ.
Tuy nhiên, quý IV cũng là thời điểm nhu cầu nguyên vật liệu có thể tăng mạnh do yêu cầu giải ngân đầu tư công. Phó Thủ tướng cho biết, vẫn còn 37% kế hoạch vốn đầu tư công cần giải ngân trong quý này, tạo thêm áp lực đối với nhu cầu vật liệu và mặt bằng giá.
Vì vậy, Chính phủ đã nhìn nhận và xác định chủ động triển khai các giải pháp kiểm soát lạm phát, không để bị động trước diễn biến của tình hình thế giới. Đồng thời, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ được điều hành phối hợp chặt chẽ nhằm vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô.
Đề cập đến lãi suất ngân hàng, Phó Thủ tướng nêu rõ yêu cầu giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, qua đó góp phần giảm chi phí sản xuất, tạo điều kiện giảm giá bán và hỗ trợ kiểm soát lạm phát.
Một thách thức khác là huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt là vốn đầu tư tư nhân. Theo Phó Thủ tướng, trong năm 2026, nguồn vốn đầu tư tư nhân mới đạt khoảng 60% nhu cầu đặt ra, còn khoảng 40% cần tiếp tục nỗ lực huy động trong những tháng cuối năm.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đầu tư là một trong 3 động lực tăng trưởng quan trọng, bên cạnh xuất khẩu và tiêu dùng. Do đó, nếu muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao, việc huy động đủ nguồn lực đầu tư có ý nghĩa quyết định.
Để khơi thông nguồn lực, Chính phủ tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Theo Phó Thủ tướng, nhiều nội dung liên quan đến giải ngân và điều chuyển vốn đầu tư công giữa các dự án đã được phân cấp cho bộ, ngành và địa phương chủ động quyết định.
Đánh giá về tiến độ đầu tư công, Phó Thủ tướng cho rằng kết quả phân bổ và giải ngân vốn tuy chưa đạt mức kỳ vọng nhưng cần được nhìn nhận trong bối cảnh thay đổi cách thức triển khai kế hoạch đầu tư công của nhiệm kỳ mới.
Theo Phó Thủ tướng, việc Quốc hội khóa trước cho phép tạm phân bổ vốn năm 2026 để các bộ, ngành và địa phương triển khai ngay đã giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, thay vì phải chờ đến năm đầu tiên của nhiệm kỳ mới mới bắt đầu thực hiện các quy trình phân bổ. Phó Thủ tướng đánh giá đây là kết quả đáng khích lệ, đồng thời cho rằng việc tiếp tục tháo gỡ cơ chế và nâng cao tính chủ động của các cấp sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.
 |
| Quang cảnh thảo luận tại tổ. Ảnh: VPQH |
Cùng với đầu tư công, việc thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển hạ tầng chiến lược cũng được đặt ra. Phó Thủ tướng cho biết, hệ thống cao tốc Bắc - Nam đã được thông suốt; Chính phủ tiếp tục triển khai mở rộng các tuyến chưa đạt quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh theo quy hoạch và xem xét mở rộng những tuyến đã đủ 4 làn nhưng có lưu lượng giao thông cao.
Định hướng được nêu là ưu tiên thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư theo hình thức BOT, PPP, kể cả trong việc mở rộng các tuyến đường đã được Nhà nước đầu tư trước đó. Theo Phó Thủ tướng, việc tháo gỡ vướng mắc cơ chế sẽ tạo điều kiện để khu vực tư nhân tiếp tục đầu tư, chia sẻ nguồn lực với Nhà nước.
Đối với các dự án tồn đọng kéo dài, Phó Thủ tướng cho biết, sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết liên quan, khoảng 2/3 khối lượng dự án vướng mắc đã được tháo gỡ, còn khoảng 1/3 dự án đang được xử lý, với nguồn lực ước tính khoảng 1,6 triệu tỷ đồng.
“Tháo gỡ” các dự án này được Phó Thủ tướng đánh giá là một nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng. Vì vậy, Chính phủ sẽ tiếp tục tập trung xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, đồng thời tháo gỡ khó khăn về đất đai và các vướng mắc liên quan.
Về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang từng bước xử lý các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, phát triển hạ tầng dữ liệu và triển khai Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Theo Phó Thủ tướng, dữ liệu là một nguồn lực quan trọng đối với phát triển kinh tế số. Muốn phát triển kinh tế dữ liệu, trước hết phải có dữ liệu đầy đủ; vì vậy, việc sớm hoàn thành Trung tâm dữ liệu quốc gia có ý nghĩa nền tảng đối với quá trình khai thác nguồn lực này.
Đối với mục tiêu tăng trưởng năm 2026, Phó Thủ tướng cho biết, để đạt mức tăng trưởng cả năm 10%, kinh tế quý IV phải tăng trưởng 12,5%. Đây là mức rất thách thức, nhất là khi một số địa phương trọng điểm chưa đạt kịch bản tăng trưởng đề ra.
Bước sang năm 2027, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5% và phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng khoảng 9,1% so với kết quả thực hiện năm trước.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, bên cạnh việc tiếp tục thu hút vốn đầu tư tư nhân, xử lý dự án tồn đọng, tháo gỡ khó khăn về đất đai và tạo đột phá về thể chế, yêu cầu nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện sẽ được đặt ra rõ ràng hơn.
Trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu cần được gắn với nguyên tắc “sáu rõ”, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực thi nhiệm vụ và áp dụng các chỉ tiêu đánh giá kết quả công việc.
Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang tăng cường đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ bằng KPI, từ cấp lãnh đạo Chính phủ đến các bộ, ngành, địa phương, nhằm nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực thi.
Khái quát định hướng điều hành năm 2027, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ xác định phải tạo chuyển biến thực chất cả về tốc độ và chất lượng tăng trưởng.
“Nguồn lực được khơi thông nhanh hơn, thể chế thông thoáng hơn, thủ tục từng nấc trung gian và chi phí của doanh nghiệp giảm mạnh hơn, đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu và hạ tầng tạo lực kéo lớn hơn, khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo chuyển đổi số đóng góp trực tiếp hơn vào năng suất, đời sống nhân dân tiếp tục được nâng cao; quốc phòng an ninh được giữ vững. Qua đó, tạo nền tảng vững chắc để duy trì tăng trưởng cao, bền vững cho cả nhiệm kỳ”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
