Siết kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng và ban hành văn bản pháp luật

Thủ tướng yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng chính sách, soạn thảo dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Công văn số 1093/TTg-PL ngày 8/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc nâng cao trách nhiệm, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chỉ luật hóa những nội dung đã rõ, được kiểm nghiệm

Theo Công văn, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chủ động rà soát, hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết trình tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, bảo đảm thực hiện đúng chỉ đạo của Chính phủ, Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội đã được thông qua.

Trường hợp cần đề xuất điều chỉnh, bổ sung Chương trình lập pháp, các bộ, cơ quan ngang bộ phải làm rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, đồng thời thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục, hồ sơ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu chỉ áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 262 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để giải quyết ngay những vấn đề thực sự cấp bách, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn đối với trường hợp xây dựng luật, nghị quyết có hồ sơ gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội sau thời hạn 45 ngày trước ngày khai mạc kỳ họp Quốc hội.

Yêu cầu này nhằm bảo đảm việc xây dựng chương trình lập pháp được thực hiện chủ động, có căn cứ và đúng quy trình, hạn chế tình trạng bổ sung, điều chỉnh vào phút cuối khi chưa có đầy đủ cơ sở và hồ sơ theo quy định.

Một trong những nội dung được Thủ tướng đặc biệt lưu ý là việc rà soát các quy định đã được Chính phủ ban hành theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Đối với các nội dung đề xuất luật hóa, nhất là những nội dung liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, các bộ, cơ quan ngang bộ phải làm rõ cơ sở đề xuất và đánh giá tác động.

Nguyên tắc được đặt ra là chỉ luật hóa những nội dung đã rõ, được thực tiễn kiểm nghiệm và phát huy hiệu quả. Qua đó, bảo đảm tính ổn định, đồng bộ và thống nhất của hệ thống pháp luật.

Thủ tướng đồng thời yêu cầu nâng cao hiệu quả phối hợp với các cơ quan thẩm tra của Quốc hội trong toàn bộ quá trình xây dựng pháp luật, từ nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động chính sách, soạn thảo đến thẩm tra, chỉnh lý và trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết.

Các bộ, cơ quan ngang bộ cũng phải tuân thủ nghiêm quy định về thành phần và trách nhiệm tham gia các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, phiên họp thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội và các cuộc họp rà soát kỹ thuật trước khi trình ban hành văn bản.

Theo đó, đại diện được cử tham dự phải có thẩm quyền, tham gia xuyên suốt quá trình để bảo đảm việc tiếp thu, chỉnh lý được liền mạch, thống nhất. Thành phần tham dự các cuộc họp có trách nhiệm thay mặt cơ quan, đơn vị tham gia ý kiến và chịu trách nhiệm về ý kiến đưa ra tại cuộc họp.

Không để phát sinh nợ đọng, khoảng trống pháp lý

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng chính sách, soạn thảo dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức lấy ý kiến, tham vấn chính sách đầy đủ, thực chất với các cơ quan, tổ chức, đối tượng chịu tác động trực tiếp, chuyên gia và nhà khoa học.

Chất lượng các dự thảo văn bản quy định chi tiết trình kèm hồ sơ dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết cũng phải được bảo đảm. Trước khi ban hành, các bộ, cơ quan ngang bộ phải tập trung rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất về thể thức và kỹ thuật soạn thảo.

Trong đó, việc xác định thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết và các điều khoản giao quy định chi tiết phải tính đến khoảng thời gian hợp lý, khả thi để các cơ quan có đủ thời gian xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết.

Đặc biệt, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ phải quán triệt và triển khai nghiêm túc Kết luận số 235/KL-UBTVQH16 ngày 4/9/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng kết Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Các bộ, cơ quan ngang bộ được yêu cầu khẩn trương soạn thảo, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, không để xảy ra tình trạng chậm tiến độ, nợ đọng văn bản, làm phát sinh khoảng trống pháp lý.

Đối với trường hợp luật, nghị quyết hoặc nội dung giao quy định chi tiết có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, các bộ, cơ quan ngang bộ phải tập trung soạn thảo ngay các văn bản quy định chi tiết theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Các văn bản này phải được gửi Bộ Tư pháp thẩm định trước ngày 15/9/2026 để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/9/2026.